ΘΕΜΑ ΓΚΑΝΟΝΙΚΕΣ
Δυο κλώνοι E.coli, εκ των οποίων ο ένας είναι φυσιολογικός και ο άλλος μεταλλαγμένος, καλλιεργούνται σε θρεπτικό υλικό που αρχικά περιέχει μόνο γλυκόζη και μετά την κατανάλωσή της (χρονική στιγμή t1) προστίθεται …
Από το 2001 ως το 2026, 60 ερωτήσεις των Πανελληνίων στη Βιολογία Προσανατολισμού αφορούσαν αυτό το κεφάλαιο. Οι 20 ήταν μεγάλο πρόβλημα, Θέμα Γ ή Δ. Όλες εδώ, χρονιά χρονιά, με σύνδεσμο στο επίσημο PDF.
Τα θέματα είναι του Υπουργείου Παιδείας. Δεν τα αναδημοσιεύουμε: κάθε ερώτηση ανοίγει στη σωστή σελίδα του επίσημου PDF. Εμείς φτιάχνουμε μόνο τον χάρτη ανά κεφάλαιο.
Επίσημο αρχείο θεμάτωνΜετράμε κανονικές και επαναληπτικές εξετάσεις, ημερήσια λύκεια.
Τρεις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, μία ερώτηση Θέματος Β και ένα μεγάλο πρόβλημα, όλα από παλιές Πανελλήνιες σε αυτό το κεφάλαιο. Κάθε φορά άλλο. Τύπωσέ το και λύσε το με το PDF.
Δυο κλώνοι E.coli, εκ των οποίων ο ένας είναι φυσιολογικός και ο άλλος μεταλλαγμένος, καλλιεργούνται σε θρεπτικό υλικό που αρχικά περιέχει μόνο γλυκόζη και μετά την κατανάλωσή της (χρονική στιγμή t1) προστίθεται …
Για τη μοριακή διάγνωση πιθανών αιμοσφαιρινοπαθειών σε ενήλικα άτομα χρησιμοποιούνται τρεις ανιχνευτές, οι Α, Β και Γ. Ο ανιχνευτής Α υβριδοποιεί το φυσιολογικό αλληλόμορφο γονίδιο της α αλυσίδας των αιμοσφαιρινών, ο …
Στην Εικόνα 4 απεικονίζεται η αμινοξική αλληλουχία ενός βιολογικά ενεργού ενζύμου που προκύπτει μετά την απομάκρυνση του πρώτου αμινοξέος από το αμινικό του άκρο. Εικόνα 4 ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Δίνεται ότι το πεπτίδιο …
Στα ευκαρυωτικά mRNA τα εσώνια φέρουν στα άκρα τους τα νουκλεοτίδια 5΄ – GU………AG – 3΄. Η ύπαρξη αυτών των αλληλουχιών στα άκρα των εσωνίων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αποκοπή τους από τα μικρά …
Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες: α) Προαιρετικά αερόβιοι μικροοργανισμοί β) Διαγονιδιακά ζώα γ) Ογκοκατασταλτικά γονίδια
Για τη διάγνωση της κυστικής ίνωσης κατά τη διενέργεια προγεννητικού ελέγχου σε έμβρυο έντεκα εβδομάδων απαιτούνται α. αμνιοπαρακέντηση και μοριακή διάγνωση. β. λήψη χοριακών λαχνών και μοριακή διάγνωση. γ. …
Σε έναν διπλοειδή οργανισμό, στον οποίο το φύλο καθορίζεται όπως στον άνθρωπο, απομονώθηκαν τα δύο θυγατρικά κύτταρα Α και Β που προέκυψαν στο τέλος της πρώτης μειωτικής διαίρεσης, του ίδιου άωρου γεννητικού κυττάρου: …
Από τα παρακάτω θηλυκά άτομα, περισσότερο πυρηνικό DNA παρατηρείται στο άτομο που πάσχει από α. σύνδρομο Down. β. τρισωμία 13. γ. σύνδρομο Turner. δ. σύνδρομο «φωνή της γάτας».
Σχηματισμός δύο απλοειδών πυρήνων με τη μισή ποσότητα γενετικού υλικού από το αρχικό κύτταρο Ζ. Πρόφαση ΙΙ Η. Τελόφαση Ι Β2. Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες: α) πυρηνίσκος. β) δευτεροταγής δομή πρωτεΐνης. γ) …
Η μελαγχρωματική ξηροδερμία α. οφείλεται σε βλάβες στους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA. β. είναι μορφή καρκίνου. γ. έχει ως αποτέλεσμα το ρετινοβλάστωμα. δ. οφείλεται σε μετατροπή πρωτο-ογκογονιδίου σε ογκογονίδιο.
Διαχωρισμός ομολόγων χρωμοσωμάτων Β2. Με ποιες τεχνικές γίνεται η διάγνωση της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας; Β3. Διαθέτουμε δύο (2) στελέχη ενός βακτηρίου. Το στέλεχος Α έχει ανθεκτικότητα στην αμπικιλίνη και το στέλεχος …
Ο Κώστας και η Ελένη είναι υγιείς ως προς την ομοκυστινουρία. Ο πατέρας του Κώστα (παππούς 1) και η μητέρα της Ελένης (γιαγιά 2) πάσχουν από την ασθένεια, ενώ η μητέρα του Κώστα (γιαγιά 1) και ο πατέρας της Ελένης …
Τα πρώτο-ογκογονίδια α. υπάρχουν φυσιολογικά στο ανθρώπινο γονιδίωμα. β. όταν απουσιάζουν από το ανθρώπινο γονιδίωμα προκαλούν καρκίνο. γ. επιδιορθώνουν βλάβες στο DNA. δ. αναστέλλουν την κυτταρική διαίρεση.
Τα πρωτοογκογονίδια α. υπάρχουν φυσιολογικά στο ανθρώπινο γονιδίωμα. β. όταν απουσιάζουν από το ανθρώπινο γονιδίωμα προκαλείται καρκίνος. γ. επιδιορθώνουν βλάβες στο DNA. δ. αναστέλλουν την κυτταρική διαίρεση. ΝΕΟ …
Ο αλφισμός είναι μια ασθένεια που χαρακτηρίζεται από ετερογένεια. Πώς ερμηνεύεται η ετερογένεια αυτή σε φαινοτυπικό και γονιδιακό επίπεδο; ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ NEO
Τα γονίδια που κωδικοποιούν τα ένζυμα που σχηματίζουν τα αντιγόνα των ομάδων αίματος βρίσκονται στο ένατο ζευγάρι ομολόγων χρωμοσωμάτων. Το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση του ενζύμου που διασπά τη …
Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός διαφορετικών πολυπεπτιδικών αλυσίδων των αιμοσφαιρινών που μπορεί να συνθέσει ένα ενήλικο άτομο-φορέας της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας; α. 2 β. 4 γ. 5 δ. 6.
Σε ενήλικο φορέα δρεπανοκυτταρικής αναιμίας, τα διαφορετικά είδη μορίων mRNA που μεταφράζονται για όλα τα είδη αιμοσφαιρινών σε ένα πρόδρομο ερυθροκύτταρο είναι α. 3. β. 5. γ. 4. δ. 6. ΠΑΛΑΙΟ
Μία μετάλλαξη αντικατάστασης βάσης σε ένα γονίδιο που κωδικοποιεί μία πρωτεΐνη οδηγεί σε ασθένεια που εκδηλώνεται κατά την εφηβεία. Η μετάλλαξη αυτή τροποποιεί την αλληλουχία του φυσιολογικού γονιδίου με αποτέλεσμα το …
Να αντιστοιχίσετε όλα τα στοιχεία της Στήλης Ι του παρακάτω πίνακα με τα στοιχεία της Στήλης ΙΙ. Επισημαίνεται ότι κάποια στοιχεία της Στήλης ΙΙ αντιστοιχίζονται σε περισσότερα από ένα στοιχείο της Στήλης Ι. Στήλη Ι …
Η πιθανότητα να προκύψουν άτομα με σύνδρομο Turner κατά τον λάθος σχηματισμό των γαμετών είναι: α. αυξημένη όταν ο μη αποχωρισμός συμβεί κατά την πρώτη μειωτική διαίρεση της μητέρας β. αυξημένη όταν ο μη αποχωρισμός …
Προκειμένου να εντοπισθεί ένα από τα γονίδια του tRNA της γλυκίνης (Gly), εργαζόμαστε με τη βοήθεια βιβλιοθήκης που έχει προκύψει από ευκαρυωτικό γενετικό υλικό. Γ1. Με ποιο είδος βιβλιοθήκης πρέπει να εργαστούμε; …
Στο παρακάτω σχήμα (Σχήμα 1) δίνεται η αλληλουχία τμήματος ενός φυσιολογικού γονιδίου. Το τμήμα αυτό κωδικοποιεί για πέντε αμινοξέα. TTGTCCCGGGΑΑCAT-ΟΗ AACAGGGCCCTTGTA-ΟΗ Σχήμα 1 Μετά από την επίδραση μεταλλαξογόνου …
Στην εικόνα 4 δίνονται τρεις (3) νουκλεοτιδικές αλληλουχίες, οι οποίες αποτελούν τμήμα του 1 ου εξωνίου τριών διαφορετικών αλληλομόρφων της β- αλυσίδας της HbA. Η β-αλυσίδα της HbA αποτελείται από 146 αμινοξέα και …
Κατά τη διάγνωση γενετικών παθήσεων χρησιμοποιούνται συγκεκριμένες μέθοδοι διάγνωσης. Με βάση αυτή τη γνώση, να μεταφέρετε στο τετράδιο σας τη σωστή αντιστοιχία κάθε αριθμού (1, 2, 3, 4) της Στήλης Ι, με ένα μόνο από τα …
Ένα έμβρυο 10 εβδομάδων που ελέγχεται για την πιθανότητα να εμφανίσει σύνδρομο Down. Δ. Λήψη χοριακών λαχνών και ανάλυση αλληλουχίας DNA. Ε. Αμνιοπαρακέντηση και μελέτη καρυότυπου. Β4. Τα μονοκλωνικά αντισώματα μπορούν …
Αντικωδικόνιο Β2. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση: α. Κατά τη δημιουργία των διαγονιδιακών ζώων …
Στην εικόνα 1 απεικονίζονται διαγραμματικά 3 μόρια DNA, στα οποία ο υποκινητής σημειώνεται με Υ. Εικόνα 1 Γ1. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τα τρία σχήματα της εικόνας 1 και να σημειώσετε με ένα βέλος την κατεύθυνση …
Το σύνδρομο φωνή της γάτας (cri-du-chat) οφείλεται α. σε έλλειψη ενός τμήματος χρωμοσώματος β. σε γονιδιακή μετάλλαξη γ. σε έλλειψη ενός χρωμοσώματος δ. σε διπλασιασμό ενός χρωμοσωμικού τμήματος
Ασθένεια που μπορεί να διαγνωστεί με τη μελέτη του καρυότυπου είναι α. η φαινυλκετονουρία β. ο αλφισμός γ. η β-θαλασσαιμία δ. το σύνδρομο Down.
Ασθένεια που μπορεί να διαγνωστεί με καρυότυπο είναι α. η φαινυλκετονουρία β. η δρεπανοκυτταρική αναιμία γ. η β-θαλασσαιμία δ. το σύνδρομο Cri du chat.
Πού οφείλεται η αυξημένη συχνότητα των ετερόζυγων ατόμων με δρεπανοκυτταρική αναιμία ή β- θαλασσαιμία σε χώρες όπου εμφανιζόταν ελονοσία;
Στο παρακάτω διάγραμμα απεικονίζεται η φυσιολογική μεταβολή στο ποσοστό των πολυπεπτιδικών αλυσίδων των αιμοσφαιρινών HbA, HbF και HbA2 του ανθρώπου από την εμβρυική ηλικία και μετά τη γέννησή του. Δ1. Ποιο είδος …
Να εξηγήσετε γιατί τα άτομα που πάσχουν από μελαγχρωματική ξηροδερμία εμφανίζουν πολλαπλάσια συχνότητα καρκίνου του δέρματος σε σχέση με τα φυσιολογικά άτομα.
Δίνεται το παρακάτω δίκλωνο μόριο DNA, που κωδικοποιεί ένα πεπτίδιο το οποίο λειτουργεί ως ένζυμο. Στο μόριο αυτό συμβαίνει μετάλλαξη προσθήκης τριών (3) διαδοχικών νουκλεοτιδίων (5΄-GAT-3΄). …
Γονιδιακές μεταλλάξεις μπορεί να συμβούν α. μόνο σε περιοχές του DNA που μεταγράφονται β. μόνο στις κωδικές περιοχές των γονιδίων γ. μόνο στα πρόδρομα mRNA δ. σε ολόκληρο το γονιδίωμα ενός οργανισμού
Σε χρωμοσωμική ανωμαλία οφείλεται α. ο αλφισμός β. η β-θαλασσαιμία γ. το σύνδρομο φωνή της γάτας (cri-du-chat) δ. η κυστική ίνωση
Τι είναι η μετατόπιση και τι είναι η αμοιβαία μετατόπιση; Ποια προβλήματα μπορεί να προκαλέσει η αμοιβαία μετατόπιση στον άνθρωπο;
Ποιες ομάδες ατόμων είναι απαραίτητο να ζητήσουν γενετική καθοδήγηση;
Τα εμβρυϊκά κύτταρα που λαμβάνονται με την αμνιοπαρακέντηση χρησιμοποιούνται για α. την ανάλυση DNA. β. τη βιοχημική ανάλυση ορισμένων πρωτεϊνών και ενζύμων. γ. τη διάγνωση χρωμοσωμικών ανωμαλιών. δ. όλα τα παραπάνω.
Πώς αναστέλλεται η δράση των ογκοκατασταλτικών γονιδίων; Να αναφέρετε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Πώς ονομάζεται η αλλαγή που παρουσιάζεται στον καρυότυπο ενός ανθρώπου, όταν εμφανίζεται ένα επιπλέον χρωμόσωμα 21 και πώς προκύπτει αυτό;
Τα γονίδια που κωδικοποιούν τις αλυσίδες των αιμοσφαιρινών του ανθρώπου εμφανίζουν πολλές μεταλλάξεις, που οδηγούν στη δημιουργία αιμοσφαιρινοπαθειών. Στο γονίδιο που κωδικοποιεί την αλυσίδα β έχουν βρεθεί περισσότερες …
Τα άτομα που πάσχουν από σύνδρομο Turner έχουν στον καρυότυπό τους α. 45 χρωμοσώματα. β. 46 χρωμοσώματα. γ. 47 χρωμοσώματα. δ. 44 χρωμοσώματα.
Γιατί η συχνότητα των ετερόζυγων ατόμων με β-θαλασσαιμία είναι αυξημένη σε περιοχές, όπως οι χώρες της Μεσογείου;
Η ποσότητα του γενετικού υλικού ενός κυττάρου αλλάζει στην περίπτωση της χρωμοσωμικής ανωμαλίας α. της αναστροφής. β. του διπλασιασμού. γ. της μετατόπισης. δ. της αμοιβαίας μετατόπισης.
Το σύνδρομο φωνή της γάτας (cri-du-chat) οφείλεται α. σε αριθμητική χρωμοσωμική ανωμαλία. β. στην έλλειψη ενός τμήματος του χρωμοσώματος 5. γ. σε ουδέτερη γονιδιακή μετάλλαξη. δ. σε αναστροφή ενός χρωμοσωμικού τμήματος.
Ποιοι παράγοντες μπορεί να δράσουν ως μεταλλαξογόνοι και με ποιο τρόπο τα κύτταρα αντιμετωπίζουν τις αλλαγές που εμφανίζονται από τη δράση τους;
Πώς προκύπτουν τα ογκογονίδια και πώς σχετίζονται με την καρκινογένεση;
Δίνεται το παρακάτω τμήμα της κωδικής αλυσίδας ενός γονιδίου που κωδικοποιεί τμήμα μιας πρωτεΐνης. 5΄...CTG AAG CGA GAA CCC...3΄ 1. Να προσδιορίσετε τους τύπους των μεταλλάξεων που συνέβησαν στην αρχική αλληλουχία και …
Η χρωμοσωμική ανωμαλία που αλλάζει την ποσότητα του γενετικού υλικού ενός κυττάρου είναι … α. η αναστροφή. β. ο διπλασιασμός. γ. η μετατόπιση. δ. η αμοιβαία μετατόπιση.
Σε χρωμοσωμική ανωμαλία οφείλεται… α. ο αλφισμός. β. η κυστική ίνωση. γ. η θαλασσαιμία. δ. το σύνδρομο φωνή της γάτας.
Ποιες ομάδες ατόμων είναι απαραίτητο να ζητήσουν γενετική καθοδήγηση, πριν προχωρήσουν στην απόκτηση απογόνων;
Το παρακάτω γενεαλογικό δέντρο αναπαριστά τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται η δρεπανοκυτταρική αναιμία σε μια οικογένεια. 1. Με βάση τα δεδομένα του γενεαλογικού δέντρου να βρείτε αν η δρεπανοκυτταρική αναιμία α. …
Η δρεπανοκυτταρική αναιµία, η β-θαλασσαιµία και η φαινυλκετονουρία είναι µερικές από τις συχνά εµφανιζόµενες γενετικές ασθένειες του ανθρώπου που οφείλονται σε µεταλλάξεις. 1. Σε τι µας βοηθά η διάγνωση των γενετικών …
Από δύο φυσιολογικούς γονείς, ως προς τον αριθµό και το µέγεθος των χρωµοσωµάτων, γεννήθηκε παιδί µε σύνδροµο Turner (ΧΟ). 1. Να γράψετε έναν από τους πιθανούς µηχανισµούς που µπορεί να εξηγήσει τη γέννηση του …
Τα άτοµα που πάσχουν από δρεπανοκυτταρική αναιµία παράγουν µόνο HbA.
Οι υποχρεωτικά αναερόβιοι οργανισµοί όπως τα βακτήρια του γένους Clostridium, δεν αναπτύσσονται παρουσία οξυγόνου. Β. Για τις ερωτήσεις 1-3, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα …
Να εξηγήσετε το είδος της µετάλλαξης που προκαλεί τη δρεπανοκυτταρική αναιµία στον άνθρωπο.
Δίδεται το παρακάτω τµήµα DNA, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση του πεπτιδίου: …ισολευκίνη – τυροσίνη – ισολευκίνη – τυροσίνη - ισολευκίνη… και η διεύθυνση της µεταγραφής. 3´ 5´ 5´ 3´ Διεύθυνση µεταγραφής 1. Να …
Εδώ δεν υπάρχουν ακόμη. Το επίσημο αρχείο του Υπουργείου δίνει τα θέματα, όχι λύσεις, και λύσεις που δεν ελέγξαμε δεν τις βάζουμε. Κάθε ερώτηση ανοίγει στο επίσημο PDF.
Κάθε ερώτηση τη διαβάσαμε και την αντιστοιχίσαμε με το χέρι. Ερώτηση που αγγίζει δύο κεφάλαια εμφανίζεται και στα δύο. Αν δεις λάθος, πες μας.
Βιολογία Προσανατολισμού Γ΄ Λυκείου, ημερήσια λύκεια, κανονικές και επαναληπτικές εξετάσεις, 2001 έως 2026, από 47 επίσημα χαρτιά του Υπουργείου.