ΘΕΜΑ ΓΚΑΝΟΝΙΚΕΣ
Το χρώμα του πτερώματος ενός είδους τροπικού πτηνού μπορεί να είναι πορτοκαλί, κόκκινο, κίτρινο ή λευκό. Η δημιουργία του τελικού χρώματος είναι αποτέλεσμα του συνδυασμού των χρωστικών που παράγονται σύμφωνα με τα …
Από το 2001 ως το 2026, 59 ερωτήσεις των Πανελληνίων στη Βιολογία Προσανατολισμού αφορούσαν αυτό το κεφάλαιο. Οι 34 ήταν μεγάλο πρόβλημα, Θέμα Γ ή Δ. Όλες εδώ, χρονιά χρονιά, με σύνδεσμο στο επίσημο PDF.
Τα θέματα είναι του Υπουργείου Παιδείας. Δεν τα αναδημοσιεύουμε: κάθε ερώτηση ανοίγει στη σωστή σελίδα του επίσημου PDF. Εμείς φτιάχνουμε μόνο τον χάρτη ανά κεφάλαιο.
Επίσημο αρχείο θεμάτωνΜετράμε κανονικές και επαναληπτικές εξετάσεις, ημερήσια λύκεια.
Τρεις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, μία ερώτηση Θέματος Β και ένα μεγάλο πρόβλημα, όλα από παλιές Πανελλήνιες σε αυτό το κεφάλαιο. Κάθε φορά άλλο. Τύπωσέ το και λύσε το με το PDF.
Το χρώμα του πτερώματος ενός είδους τροπικού πτηνού μπορεί να είναι πορτοκαλί, κόκκινο, κίτρινο ή λευκό. Η δημιουργία του τελικού χρώματος είναι αποτέλεσμα του συνδυασμού των χρωστικών που παράγονται σύμφωνα με τα …
Κάποιος άνθρωπος υποβλήθηκε σε in vivo γονιδιακή θεραπεία για την κυστική ίνωση. Αν συμβολίσουμε με Α το φυσιολογικό αλληλόμορφο και με α το αλληλόμορφο που είναι υπεύθυνο για την κυστική ίνωση, ο γονότυπος σε ένα …
Σε ένα είδος εντόμου, το χρώμα σώματος μπορεί να είναι είτε μαύρο είτε λευκό. Από τη διασταύρωση θηλυκού εντόμου με λευκό χρώμα σώματος και αρσενικού εντόμου με μαύρο χρώμα σώματος προέκυψαν 400 θηλυκοί απόγονοι με …
Δίνεται η παρακάτω μεταβολική οδός: 1 2 E E A B Z (Εικόνα 1) ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Το ένζυμο Ε1 καταλύει τη μετατροπή της ουσίας Α σε Β, ενώ το Ε2 καταλύει τη μετατροπή της ουσίας Β σε Ζ. Η έλλειψη της ουσίας Ζ οδηγεί …
Στο ανθρώπινο χρωμόσωμα 4 υπάρχει το γονίδιο το οποίο κωδικοποιεί τον μεταγραφικό παράγοντα Δ. Ο μεταγραφικός παράγοντας Δ είναι απαραίτητος για την έκφραση του γονιδίου που κωδικοποιεί την αντι-αιμορροφιλική πρωτεΐνη …
Δύο γονείς φορείς ενός θνησιγόνου γονιδίου αποκτούν απόγονο. Η πιθανότητα ο απόγονος αυτός να είναι φορέας του θνησιγόνου γονιδίου είναι α. 1/4. β. 1/3. γ. 1/2. δ. 2/3. ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
Ο αριθμός των αλληλόμορφων γονιδίων που είναι υπεύθυνα για τη σύνθεση του παράγοντα VIII και βρίσκονται σε έναν ανθρώπινο γαμέτη αρσενικού ατόμου είναι α. ένα. β. κανένα. γ. ένα ή κανένα. δ. δύο.
Ο Κώστας και η Ελένη είναι υγιείς ως προς την ομοκυστινουρία. Ο πατέρας του Κώστα (παππούς 1) και η μητέρα της Ελένης (γιαγιά 2) πάσχουν από την ασθένεια, ενώ η μητέρα του Κώστα (γιαγιά 1) και ο πατέρας της Ελένης …
Ο Γιάννης και η Μαρία έχουν φυσιολογική όραση και αποκτούν μια κόρη την Ελένη και έναν γιο, τον Μάνο, οι οποίοι έχουν φυσιολογική όραση. Σε μια άλλη οικογένεια ο Κώστας πάσχει από αχρωματοψία στο πράσινο -κόκκινο ενώ η …
Το διπλανό γενεαλογικό δένδρο απεικονίζει την κληρονόμηση ενός χαρακτήρα αποκλειστικά με α. φυλοσύνδετο επικρατή τρόπο. β. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τρόπο. γ. αυτοσωμικό υπολειπόμενο τρόπο. δ. αυτοσωμικό επικρατή τρόπο. …
Τα γονίδια που κωδικοποιούν τα ένζυμα που σχηματίζουν τα αντιγόνα των ομάδων αίματος βρίσκονται στο ένατο ζευγάρι ομολόγων χρωμοσωμάτων. Το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση του ενζύμου που διασπά τη …
Να αναφέρετε δύο παραδείγματα γενετικών ασθενειών του ανθρώπου που ακολουθούν τον Μεντελικό τρόπο κληρονόμησης για τις οποίες το περιβάλλον μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση του φαινοτύπου (μονάδες 2) και με ποιο τρόπο …
Τα γενεαλογικά δέντρα του σχήματος 1 απεικονίζουν τον τρόπο κληρονόμησης δύο ασθενειών (Α και Β) σε δύο διαφορετικές οικογένειες. Οι δύο ασθένειες οφείλονται σε γονίδια που βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη ομόλογων …
Σε ένα είδος εντόμου το σώμα του μπορεί να έχει έναν από τους εξής χρωματισμούς: κίτρινο χρώμα, άσπρο χρώμα και μαύρο χρώμα. Στο ίδιο έντομο ένα γονίδιο είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση της πρωτεΐνης Α, ενώ το μεταλλαγμένο …
Μία μετάλλαξη αντικατάστασης βάσης σε ένα γονίδιο που κωδικοποιεί μία πρωτεΐνη οδηγεί σε ασθένεια που εκδηλώνεται κατά την εφηβεία. Η μετάλλαξη αυτή τροποποιεί την αλληλουχία του φυσιολογικού γονιδίου με αποτέλεσμα το …
Σε ένα είδος ποντικιού, εμφανίζονται τρεις φαινότυποι, ο Α, ο Β και ο Γ, για το «είδος τριχώματος». Από συνεχείς διασταυρώσεις δύο ποντικιών γεννήθηκε ένας μεγάλος αριθμός απογόνων. Οι απόγονοι αυτοί καταμετρήθηκαν όσον …
Δ1.Σε ένα είδος ποντικών, το γονίδιο που προσδίδει το μαύρο χρώμα τριχώματος επικρατεί του λευκού και το γονίδιο που ευθύνεται για την μακριά ουρά επικρατεί του γονιδίου που ευθύνεται για την κοντή ουρά. Tο φύλο στους …
Από την αυτογονιμοποίηση ενός διαγονιδιακού φυτού Bt που δημιουργήθηκε μετά από τον μετασχηματισμό του με Agrobacterium, το ποσοστό των ομόζυγων ανθεκτικών απογόνων είναι α. 0% β. 25% γ. 50% δ. 75%
Ένας άνδρας που πάσχει από μερική αχρωματοψία στο πράσινο και στο κόκκινο και από αιμορροφιλία Α (άνδρας I), παντρεύεται μια υγιή γυναίκα (γυναίκα II) και αποκτούν ένα υγιές κορίτσι και ένα αγόρι που πάσχει και από τις …
Οι γονοτυπικές και φαινοτυπικές αναλογίες, για μια ιδιότητα που εξετάζουμε, είναι ίδιες α. μόνο στις διασταυρώσεις όπου τα αλληλόμορφα γονίδια είναι μεταξύ τους ατελώς επικρατή β. μόνο στις διασταυρώσεις όπου τα …
Το παρακάτω γενεαλογικό δένδρο απεικονίζει τον τρόπο κληρονόμησης μιας μονογονιδιακής ασθένειας σε μια οικογένεια, η οποία οφείλεται σε μετάλλαξη ενός γονιδίου. Σε κάθε περίπτωση ισχύει ο πρώτος νόμος του Μέντελ. Γ1. Να …
Η ασθένεια της β-θαλασσαιμίας οφείλεται σε α. υπολειπόμενο φυλοσύνδετο γονίδιο β. πολλαπλά αλληλόμορφα γονίδια γ. επικρατές φυλοσύνδετο δ. επικρατές αυτοσωμικό.
Σε ένα είδος εντόμου το χρώμα των ματιών μπορεί να είναι είτε κόκκινο είτε άσπρο, ενώ το μέγεθος των φτερών είτε φυσιολογικό είτε ατροφικό. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά οφείλονται σε γονίδια που εδράζονται σε διαφορετικά …
Γ1. Από τη διασταύρωση δύο ατόμων ενός είδους εντόμων γεννήθηκαν 1000 αρσενικά και 1004 θηλυκά άτομα. Οι μισοί θηλυκοί απόγονοι είχαν μαύρο χρώμα σώματος, ενώ οι άλλοι μισοί ασπρόμαυρο χρώμα. Οι μισοί αρσενικοί απόγονοι …
Ο αλφισμός οφείλεται σε γονίδιο α. αυτοσωμικό επικρατές β. φυλοσύνδετο επικρατές γ. αυτοσωμικό υπολειπόμενο δ. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο.
Τι είναι αλληλόμορφα γονίδια (μονάδες 3), τι είναι πολλαπλά αλληλόμορφα γονίδια (μονάδες 3) και τι συνεπικρατή γονίδια (μονάδες 3);
Γ1. Μια αρσενική μύγα Drosophila με λευκά μάτια διασταυρώθηκε με μια θηλυκή με κόκκινα μάτια. Από τη διασταύρωση αυτή πήραμε 280 απογόνους στην F1 γενιά που είχαν όλοι κόκκινα μάτια. Διασταυρώνοντας δύο άτομα από την F1 …
Ποιες προϋποθέσεις απαιτούνται για να εκδηλωθεί ένα φυλοσύνδετο υπολειπόμενο γνώρισμα στα αρσενικά (μονάδες 3) και ποιες στα θηλυκά άτομα; (μονάδες 3)
Γ1. Στο φυτό μοσχομπίζελο το χρώμα των σπερμάτων μπορεί να είναι είτε κίτρινο είτε πράσινο, ενώ το ύψος του είναι είτε ψηλό είτε κοντό. Τα γονίδια που ελέγχουν τις παραπάνω ιδιότητες βρίσκονται σε διαφορετικά ζεύγη …
Ο Mendel επέλεξε για τα πειράματά του το μοσχομπίζελο (Pisum sativum) επειδή α. αναπτύσσεται δύσκολα β. δεν επιτρέπει την τεχνητή γονιμοποίηση γ. δίνει μεγάλο αριθμό απογόνων δ. δεν εμφανίζει μεγάλη ποικιλότητα
Δίνεται το παρακάτω γενεαλογικό δέντρο στο οποίο τα άτομα Ι1 και ΙΙ1, ΙΙ2, ΙΙ3, ΙΙ4, ΙΙ5, ΙΙ6, πάσχουν από μονογονιδιακή ασθένεια. Δ1. Να προσδιορίσετε όλους τους πιθανούς γονότυπους των γονέων στο παραπάνω γενεαλογικό …
Υγιής άντρας παντρεύτηκε με υγιή γυναίκα και απέκτησαν ένα αγόρι με αχρωματοψία στο κόκκινο και το πράσινο χρώμα, ένα κορίτσι που πάσχει από δρεπανοκυτταρική αναιμία και περιμένουν το τρίτο παιδί τους. Δ1. Να …
Α. Άνδρας που πάσχει από φαινυλκετονουρία και συνθέτει φυσιολογική ποσότητα μελανίνης, αποκτά απογόνους με γυναίκα που πάσχει από αλφισμό, αλλά μπορεί να μετατρέπει τη φαινυλαλανίνη σε τυροσίνη. Να βρείτε τους πιθανούς …
Α. Στα παρακάτω γενεαλογικά δέντρα μελετάται ο τρόπος κληρονόμησης κοινού μονογονιδιακού χαρακτηριστικού σε δύο διαφορετικές οικογένειες 1 και 2. I I II II 1 1 2 2 1 1 2 2 3 1η οικογένεια 2η οικογένεια 3 Στην 1η …
Η φαινυλκετονουρία οφείλεται σε α. αυτοσωμικό επικρατές γονίδιο. β. αυτοσωμικό υπολειπόμενο γονίδιο. γ. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο γονίδιο. δ. θνησιγόνο γονίδιο.
Η ομάδα αίματος του ανθρώπου ελέγχεται από: α. πολλαπλά αλληλόμορφα, όλα ισοεπικρατή. β. δύο αλληλόμορφα με σχέση υποτελούς-επικρατούς. γ. δύο υπολειπόμενα και ένα επικρατές. δ. δύο συνεπικρατή γονίδια και ένα …
Τι είναι τα πολλαπλά αλληλόμορφα γονίδια και γιατί μπορεί να αλλάζουν τις αναλογίες των νόμων του Μendel;
Γυναίκα με ομάδα αίματος Α παντρεύεται άνδρα με ομάδα αίματος Β και γεννούν δύο παιδιά εκ των οποίων το πρώτο, που είναι κορίτσι, έχει ομάδα αίματος Α και το δεύτερο ομάδα αίματος Ο. Το δεύτερο παιδί πάσχει από …
Η κυστική ίνωση κληρονομείται με α. φυλοσύνδετο επικρατή τύπο κληρονομικότητας. β. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο τύπο κληρονομικότητας. γ. αυτοσωμικό επικρατή τύπο κληρονομικότητας. δ. αυτοσωμικό υπολειπόμενο τύπο …
Γιατί η συχνότητα των ετερόζυγων ατόμων με β-θαλασσαιμία είναι αυξημένη σε περιοχές, όπως οι χώρες της Μεσογείου;
Δίνεται το γενεαλογικό δέντρο μιας οικογένειας στην οποία εμφανίζεται η ασθένεια της αιμορροφιλίας Α. Το άτομο III 1 πάσχει από αιμορροφιλία Α. Όλα τα μέλη της οικογένειας έχουν φυσιολογικό αριθμό και μέγεθος …
Τα παρακάτω γενεαλογικά δέντρα αναπαριστούν τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται στα μέλη της ίδιας οικογένειας η μερική αχρωματοψία στο πράσινο και το κόκκινο χρώμα (γενεαλογικό δέντρο Α) και η δρεπανοκυτταρική αναιμία …
Ένα αγόρι πάσχει από μερική αχρωματοψία στο πράσινο και στο κόκκινο χρώμα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι α. κληρονόμησε αυτή την ιδιότητα από τον πατέρα του. β. κληρονόμησε αυτή την ιδιότητα από τη μητέρα του. γ. …
Ένας γεωργός καλλιεργεί στο κτήμα του ένα φυτό που έχει κίτρινα ή κόκκινα άνθη και καρπούς με στρογγυλό ή ωοειδές σχήμα. Από τη διασταύρωση φυτών με κίτρινα άνθη και στρογγυλούς καρπούς με φυτά που έχουν κόκκινα άνθη …
Μια φυσιολογική γυναίκα παντρεύεται έναν άνδρα και αποκτούν δύο παιδιά, το Γιάννη και την Ελένη. Ο Γιάννης παρουσιάζει οικογενή υπερχοληστερολαιμία και β- θαλασσαιμία, ενώ η Ελένη δεν παρουσιάζει καμία από τις δύο …
Η αιμορροφιλία Α είναι μια ασθένεια που εμφανίζεται… α. συχνότερα στα θηλυκά άτομα. β. μόνο στα θηλυκά άτομα. γ. συχνότερα στα αρσενικά άτομα. δ. μόνο στα αρσενικά άτομα.
Ο χαρακτήρας προσκολλημένοι λοβοί των αυτιών στον άνθρωπο καθορίζεται από … α. αυτοσωμικό επικρατές γονίδιο. β. φυλοσύνδετο επικρατές γονίδιο. γ. αυτοσωμικό υπολειπόμενο γονίδιο. δ. φυλοσύνδετο υπολειπόμενο γονίδιο.
Το παρακάτω γενεαλογικό δέντρο αναπαριστά τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται η δρεπανοκυτταρική αναιμία σε μια οικογένεια. 1. Με βάση τα δεδομένα του γενεαλογικού δέντρου να βρείτε αν η δρεπανοκυτταρική αναιμία α. …
Το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τη β θαλασσαιµία … α. είναι υπολειπόµενο φυλοσύνδετο. β. έχει πολλαπλά αλληλόµορφα. γ. είναι επικρατές αυτοσωµικό. δ. είναι επικρατές φυλοσύνδετο.
Στα παρακάτω γενεαλογικά δέντρα µελετάται ο τρόπος κληρονόµησης της ίδιας ασθένειας σε δύο διαφορετικές οικογένειες Α και Β. Στην οικογένεια Α τα άτοµα Ι2 , II2 και ΙΙΙ2 (µαυρισµένα) είναι ασθενή, ενώ στην οικογένεια Β …
Ένας άνδρας µε οµάδα αίµατος Ο και µε φυσιολογική όραση παντρεύεται µια γυναίκα µε οµάδα αίµατος Α, που είναι φορέας µερικής αχρωµατοψίας στο πράσινο και στο κόκκινο. Ο πατέρας του συγκεκριµένου άνδρα είναι οµάδας …
Ο τύπος των οµάδων αίµατος ΑΒΟ στον άνθρωπο καθορίζεται από ένα γονίδιο το οποίο έχει δύο αλληλόµορφα.
Η αιµορροφιλία Α οφείλεται σε αυτοσωµικό υπολειπόµενο γονίδιο. Β. Για τις ερωτήσεις 1-3, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ένα άτοµο που …
1. Πώς αντιµετωπίζεται η κυστική ίνωση µε γονιδιακή θεραπεία; 2. Άνδρας ο οποίος πάσχει από κυστική ίνωση και υποβλήθηκε σε γονιδιακή θεραπεία για τη νόσο αποκτά παιδιά µε φυσιολογική γυναίκα. Τι πιθανότητες υπάρχουν να …
Δίδεται το γενεαλογικό δέντρο µιας οικογένειας στην οποία εµφανίζεται η ασθένεια της αιµορροφιλίας. Τα άτοµα τρία (3), έξι (6) και επτά (7) πάσχουν από αιµορροφιλία. 1. Τι είναι γενεαλογικό δέντρο; 2. Να γράψετε τους …
Ασθένεια που οφείλεται σε αυτοσωµικό επικρατές γονίδιο είναι η: α. φαινυλκετονουρία β. οικογενής υπερχοληστερολαιµία γ. δρεπανοκυτταρική αναιµία δ. β-θαλασσαιµία. Β. Να οριστούν οι παρακάτω έννοιες: 1. Ανοικτό πλαίσιο …
Σε ένα φυτό παρατηρούνται, µεταξύ άλλων, οι εξής χαρακτήρες: Καρπός µεγάλος που ελέγχεται από το γονίδιο Μ και καρπός µικρός που ελέγχεται από το γονίδιο µ. Καρπός πλούσιος σε υδατάνθρακες που ελέγχεται από το γονίδιο Υ …
Από τη διασταύρωση ενός λευκού µ’ ένα µαύρο ποντικό όλοι οι απόγονοι είναι γκρίζοι. Τα γονίδια που καθορίζουν το χρώµα τους είναι: α. συνεπικρατή β. φυλοσύνδετα γ. ατελώς επικρατή. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας.
Δίνεται το παρακάτω γενεαλογικό δέντρο στο οποίο : - Οι φαινότυποι των γονέων Ι-1, Ι-2 είναι άγνωστοι. - Τα άτοµα ΙΙ-2, ΙΙ-3 είναι ασθενή. ; ; Να γραφούν οι πιθανοί φαινότυποι και γονότυποι των γονέων Ι-1 και Ι-2 όταν: …
Εδώ δεν υπάρχουν ακόμη. Το επίσημο αρχείο του Υπουργείου δίνει τα θέματα, όχι λύσεις, και λύσεις που δεν ελέγξαμε δεν τις βάζουμε. Κάθε ερώτηση ανοίγει στο επίσημο PDF.
Κάθε ερώτηση τη διαβάσαμε και την αντιστοιχίσαμε με το χέρι. Ερώτηση που αγγίζει δύο κεφάλαια εμφανίζεται και στα δύο. Αν δεις λάθος, πες μας.
Βιολογία Προσανατολισμού Γ΄ Λυκείου, ημερήσια λύκεια, κανονικές και επαναληπτικές εξετάσεις, 2001 έως 2026, από 47 επίσημα χαρτιά του Υπουργείου.