Η εισαγωγή του 2ου κεφαλαίου παρουσιάζει την κυτταρική θεωρία, πώς διαμορφώθηκε ιστορικά και τι υποστηρίζει σήμερα, και διακρίνει τα κύτταρα σε προκαρυωτικά και ευκαρυωτικά.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΒΙΟΛΟΓΙΑΚΕΦ. 215 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Όπως η ατομική θεωρία ερμηνεύει την ύλη μέσα από τα πιο μικρά δομικά της στοιχεία, έτσι η κυτταρική θεωρία κάνει το ίδιο για την έμβια ύλη.
Το ότι οι οργανισμοί αποτελούνται από κύτταρα μοιάζει σήμερα αυτονόητο, όμως στηρίχθηκε σε μελέτες και παρατηρήσεις που κράτησαν πάνω από 170 χρόνια.
1665: ο Ρ. Χουκ χρησιμοποιεί πρώτος τη λέξη «κύτταρο», παρατηρώντας με μικροσκόπιο δικής του κατασκευής λεπτές τομές φελλού, δηλαδή όχι ζωντανά κύτταρα.
1838-39: οι Μ. Σλάιντεν και Τ. Σβαν διατυπώνουν ότι το κύτταρο είναι η θεμελιώδης δομική και λειτουργική μονάδα κάθε οργανισμού, άρα η μικρότερη δομή της φύσης όπου εμφανίζεται ζωή. Ο Ρ. Βίρχοφ ολοκληρώνει τη θεωρία με τη θέση ότι κάθε κύτταρο προέρχεται από κύτταρο (1855· το βιβλίο γράφει 1885).
Σύγχρονη κυτταρική θεωρία: (1) οι οργανισμοί αποτελούνται από κύτταρα και κυτταρικά παράγωγα· (2) όλα τα κύτταρα έχουν τις ίδιες χημικές ενώσεις και παρόμοιες μεταβολικές διεργασίες· (3) η λειτουργία του οργανισμού προκύπτει από το πώς δρουν μαζί και αλληλεπιδρούν τα κύτταρά του· (4) κάθε νέο κύτταρο προκύπτει από διαίρεση άλλου, ήδη υπάρχοντος.
Με κριτήριο την πολυπλοκότητα και κυρίως το αν υπάρχει μεμβράνη γύρω από το γενετικό υλικό, τα κύτταρα χωρίζονται σε προκαρυωτικά και ευκαρυωτικά.
Ευκαρυωτικά (ορισμένοι μονοκύτταροι και οι πολυκύτταροι οργανισμοί): πιο σύνθετη δομή, με πυρήνα που σχηματίζεται από το γενετικό υλικό μαζί με τη μεμβράνη του (ευ = καλά, κάρυο = πυρήνας). Προκαρυωτικά (βακτήρια και κυανοβακτήρια): απλούστερα, χωρίς μεμβράνη γύρω από το γενετικό υλικό, άρα χωρίς πυρήνα.
Θεωρείται ότι στην εξέλιξη τα προκαρυωτικά κύτταρα εμφανίστηκαν πριν από τα ευκαρυωτικά. Το κεφάλαιο συνεχίζει με το ευκαρυωτικό κύτταρο (2.1), την πλασματική μεμβράνη (2.2) και τα οργανίδια (2.3).
Τι υποστηρίζει η κυτταρική θεωρία στη σημερινή της μορφή;
Ότι κάθε οργανισμός φτιάχνεται από κύτταρα και προϊόντα κυττάρων, ότι όλα τα κύτταρα φτιάχνονται από τις ίδιες χημικές ενώσεις και έχουν παρόμοιο μεταβολισμό, ότι η λειτουργία του οργανισμού προκύπτει από τη συνεργασία και αλληλεπίδραση των κυττάρων του και ότι κάθε κύτταρο δημιουργείται με διαίρεση ενός κυττάρου που υπήρχε ήδη.
Ποιο είναι το κύριο κριτήριο που χωρίζει προκαρυωτικά και ευκαρυωτικά κύτταρα;
Η πολυπλοκότητα της δομής τους και κυρίως αν το γενετικό υλικό περιβάλλεται από μεμβράνη. Στα ευκαρυωτικά η μεμβράνη μαζί με το γενετικό υλικό σχηματίζει πυρήνα· στα προκαρυωτικά (βακτήρια, κυανοβακτήρια) δεν υπάρχει πυρήνας.
Ποιοι συνέβαλαν στη διαμόρφωση της κυτταρικής θεωρίας σύμφωνα με το βιβλίο;
Ο Ρ. Χουκ το 1665 χρησιμοποίησε πρώτος τη λέξη «κύτταρο» βλέποντας τομές φελλού, οι Μ. Σλάιντεν και Τ. Σβαν διατύπωσαν τη θεωρία το 1838-39 και ο Ρ. Βίρχοφ την ολοκλήρωσε με τη θέση ότι κάθε κύτταρο προέρχεται από κύτταρο (1855· το βιβλίο γράφει 1885).
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.