Από τον αντιπραγματισμό στο σύγχρονο χρήμα: οι λειτουργίες και τα είδη του χρήματος, πώς οι εμπορικές τράπεζες δέχονται καταθέσεις, δίνουν δάνεια και δημιουργούν χρήμα, πώς η Κεντρική Τράπεζα ελέγχει την ποσότητά του, και ο ανατοκισμός.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΟΙΚΟΝΟΜΙΑ (ΑΟΘ)ΚΕΦΑΛΑΙΟ 815 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο αντιπραγματισμός (πράγμα αντί πράγματος) απαιτούσε να θέλει ο καθένας ό,τι έχει ο άλλος και στην ίδια ποσότητα. Το χρήμα χώρισε την ανταλλαγή σε πώληση και αγορά.
Τα πρώτα μέσα ανταλλαγής (ζώα, δέρματα, αλάτι) είχαν μειονεκτήματα: αδιαιρετότητα, μεταβλητή αξία, δύσκολη χρήση. Γι' αυτό επικράτησαν ο χρυσός και ο άργυρος και το κράτος ανέλαβε την κοπή νομισμάτων.
Λειτουργίες του χρήματος: μέσο συναλλαγής, μονάδα μέτρησης της αξίας (απόλυτης και σχετικής) και μέσο διατήρησης αξιών. Είδη: κέρματα, χαρτονομίσματα, τραπεζικές επιταγές, πιστωτικές κάρτες.
Οι εμπορικές τράπεζες δέχονται καταθέσεις (όψεως, ταμιευτηρίου, προθεσμίας) και δίνουν δάνεια με υψηλότερο επιτόκιο. Θέλουν μέγιστο κέρδος με ελάχιστο κίνδυνο, και τις περιορίζουν τα ρευστά διαθέσιμα και η ανάγκη να πάρουν πίσω τα δάνεια.
Με ποσοστό ρευστών διαθεσίμων 20%, από κατάθεση 10.000 ευρώ δανείζονται 8.000 και η ποσότητα χρήματος αυξάνεται· η διαδικασία συνεχίζεται από τράπεζα σε τράπεζα.
Η Εκδοτική (Κεντρική) Τράπεζα, στην Ελλάδα η Τράπεζα της Ελλάδος, εκδίδει χαρτονομίσματα, εξυπηρετεί το Δημόσιο, ελέγχει τις εμπορικές τράπεζες και ασκεί νομισματική και πιστωτική πολιτική.
Μέσα της πολιτικής αυτής: το ποσοστό ρευστών διαθεσίμων, η πολιτική ανοικτής αγοράς (αγορά ή πώληση ομολόγων) και το προεξοφλητικό επιτόκιο για τις συναλλαγματικές.
Το επιτόκιο δείχνει πόσο τόκο φέρνουν 100 ευρώ σε έναν χρόνο. Στον ανατοκισμό ο τόκος προστίθεται στο κεφάλαιο: Kν = K₀·(1 + i)ν.
Από κάθε κατάθεση όψεως ή ταμιευτηρίου η τράπεζα κρατά ένα ποσοστό ως ρευστά διαθέσιμα και δανείζει το υπόλοιπο. Ο καταθέτης μπορεί ακόμη να ξοδέψει όλο το ποσό του και ο δανειζόμενος το δάνειο, οπότε η ποσότητα χρήματος σε κυκλοφορία μεγαλώνει· αν το δάνειο κατατεθεί ξανά, η διαδικασία επαναλαμβάνεται.
Με ποια μέσα η Κεντρική Τράπεζα αλλάζει την ποσότητα του χρήματος;
Με το ποσοστό των ρευστών διαθεσίμων (το ανεβάζει για να μειώσει τα δάνεια), με την πολιτική ανοικτής αγοράς (αγοράζει ομόλογα για να δώσει χρήμα, πουλά για να το αποσύρει) και με το προεξοφλητικό επιτόκιο (όσο υψηλότερο, τόσο λιγότερο χρήμα κυκλοφορεί).
Ποιος είναι ο τύπος του ανατοκισμού;
Kν = K₀·(1 + i)ν, όπου K₀ το αρχικό κεφάλαιο, i το επιτόκιο και ν τα έτη. Στον ανατοκισμό ο τόκος κάθε έτους προστίθεται στο κεφάλαιο και τοκίζεται κι αυτός το επόμενο έτος.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.