απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Μάθημα XLIV

Η ζωή των τυράννων

Από το έργο του Κικέρωνα De amicitia: στη ζωή των τυράννων δεν υπάρχει εμπιστοσύνη ούτε φιλία, γιατί όλα τους είναι ύποπτα· όταν πέσουν, φαίνεται πόσο λίγους φίλους είχαν, όπως παραδέχτηκε εξόριστος ο Ταρκύνιος. Γραμματική: οι πλάγιες ερωτήσεις.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ XLIV15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Στη ζωή των τυράννων δεν μπορεί να υπάρξει εμπιστοσύνη, στοργή ή πίστη σε σταθερή εύνοια.
  2. Όλα τους φαίνονται ύποπτα και ανησυχητικά, και η φιλία δεν έχει θέση κοντά τους.
  3. Κανείς δεν μπορεί να αγαπήσει όποιον φοβάται ή όποιον πιστεύει ότι τον φοβάται.
  4. Οι τύραννοι τιμώνται μόνο υποκριτικά και προσωρινά· όταν πέσουν, όπως συνήθως γίνεται, φαίνεται πόσο τους έλειπαν οι φίλοι.
  5. Ο Ταρκύνιος, εξόριστος, είπε ότι τότε κατάλαβε ποιοι φίλοι του ήταν πιστοί και ποιοι όχι, όταν δεν μπορούσε πια να ανταποδώσει σε κανέναν.
  6. Πλάγιες ερωτήσεις: ουσιαστικές προτάσεις (αντικείμενο, υποκείμενο, επεξήγηση) με υποτακτική πάντα.
  7. Ακολουθία των χρόνων: rogat quid facias, feceris, facturus sis / rogabat quid faceres, fecisses, facturus esses.
  8. Num και -ne = αν· necne = ή όχι· si μετά από exspecto, tempto· an μετά από nescio, dubito.

Πρόσωπα

Κικέρων
συγγραφέας του De amicitia (44 π.Χ.)
Ταρκύνιος
ο εξόριστος βασιλιάς που αναγνώρισε τους ψεύτικους φίλους του
τύραννοι
κατά τον Κικέρωνα, όσοι ασκούν εξουσία χωρίς ηθικό φραγμό

Όροι

tyrannus, -i
ο τύραννος
caritas, -atis
η αγάπη, η στοργή
fiducia, -ae
η πίστη, η εμπιστοσύνη
benevolentia, -ae
η εύνοια, η καλή θέληση
suspectus, -a, -um
ύποπτος
nescio, 4
δεν ξέρω
metuo, metui, metutum, -ere
φοβάμαι
simulatio, -onis
η προσποίηση, η υποκρισία
inops, -opis + γεν.
αυτός που στερείται κάτι
fidus / infidus
πιστός / άπιστος
neuter, -tra, -trum
ούτε ο ένας ούτε ο άλλος
gratiam refero + δοτ.
ανταποδίδω τη χάρη
Πλάγια ερώτηση
εξαρτημένη ερώτηση, πάντα με υποτακτική
necne
ή όχι (σε πλάγια διμελή ερώτηση)

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί κατά τον Κικέρωνα οι τύραννοι δεν έχουν φίλους;

Γιατί κανείς δεν μπορεί να αγαπήσει αυτόν που φοβάται ή αυτόν από τον οποίο νομίζει ότι φοβάται. Οι γύρω τους τους τιμούν μόνο υποκριτικά και για λίγο· όταν πέσουν, φαίνεται πόσο φτωχοί σε φίλους ήταν.

Πώς εκφέρονται οι πλάγιες ερωτήσεις στα λατινικά;

Είναι ουσιαστικές προτάσεις που εξαρτώνται από ρήματα ερωτηματικά, λεκτικά, γνωστικά ή αποπειρατικά. Εισάγονται με τις λέξεις των ευθειών ερωτήσεων και εκφέρονται πάντα με υποτακτική, με την ακολουθία των χρόνων (rogat quid facias / rogabat quid faceres).

Τι αλλάζει στα μόρια όταν η ερώτηση γίνεται πλάγια;

Τα num και -ne σημαίνουν και τα δύο «αν», χωρίς διαφορά· το nonne χρησιμοποιείται συνήθως μετά το quaero. Στις διμελείς το «ή όχι» γίνεται necne. Με ρήματα αναμονής ή απόπειρας εισάγεται με si, και μετά από nescio, dubito, haud scio με an.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.