Μάθημα XXX

Ο Λικίνιος Μουρήνας και τα ήθη της Ανατολής

Ο Κικέρων υπερασπίζεται τον εκλεγμένο ύπατο Μουρήνα από την κατηγορία της ανηθικότητας: η θητεία του στην Ασία, δίπλα στον πατέρα του, ήταν τιμή και όχι ντροπή. Γραμματική: οι χρήσεις της δοτικής, με έμφαση στη δοτική του σκοπού.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ XXX15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Ο Μουρήνας, που κέρδισε τις υπατικές εκλογές του 63 π.Χ., κατηγορείται από τον Σουλπίκιο και για ανηθικότητα· τον υπερασπίζεται ο Κικέρων.
Στην Ασία στάθηκε βοήθεια, παρηγοριά και χαρά στον πατέρα του στους κινδύνους, στους κόπους και στη νίκη των Μιθριδατικών πολέμων.
Αν η Ασία έχει φήμη τρυφής, ο Μουρήνας αξίζει έπαινο γιατί έζησε εκεί με εγκράτεια.
Οι κατήγοροι δεν μπορούν να του καταλογίσουν την Ασία αλλά μόνο κάποια ντροπή που δήθεν έκανε ή έφερε από εκεί.
Η στρατιωτική θητεία ήταν δείγμα ανδρείας, η υπηρεσία υπό τον πατέρα δείγμα σεβασμού, και ο θρίαμβος στο τέλος δείγμα καλής τύχης.
Δοτική ως έμμεσο αντικείμενο ρημάτων που σημαίνουν λέγω, δίνω, πλησιάζω, υπακούω και σύνθετων με ob, prae, pro, in.
Δοτική προσωπική: κτητική, χαριστική ή αντιχαριστική, ηθική, της αναφοράς, του ποιητικού αιτίου, με απρόσωπα (placet, licet).
Δοτική του σκοπού με το sum, συχνά μαζί με δοτική προσώπου (διπλή δοτική).

Πρόσωπα

Λικίνιος Μουρήνας: εκλεγμένος ύπατος του 63 π.Χ., κατηγορούμενος
Κικέρων: ο συνήγορός του
Σουλπίκιος Ρούφος: ο ηττημένος υποψήφιος που τον κατηγορεί
ο πατέρας του Μουρήνα: στρατηγός στους Μιθριδατικούς πολέμους, κέρδισε θρίαμβο
Ασία: η ρωμαϊκή επαρχία, συνδεδεμένη με φήμη τρυφής

Όροι

adiumentum, -i: η βοήθεια
solacium, -ii: η παρηγοριά
luxuria, -ae: η τρυφή, η πολυτέλεια
continenter: με εγκράτεια
accusator, -oris: ο κατήγορος
obicio, -ieci, -iectum, -ere: προσάπτω μομφή σε κάποιον
laus, laudis: ο έπαινος
flagitium / dedecus: το όνειδος / η ντροπή
stipendia mereo: υπηρετώ στον στρατό
pietas, -atis: ο σεβασμός στα καθήκοντα
felicitas, -atis: η ευτυχία, η καλή τύχη
Δοτική του σκοπού: adiumento, auxilio, usui συνήθως με sum
Δοτική κτητική: filius mihi est: έχω γιο
Δοτική χαριστική: το πρόσωπο που ωφελείται ή βλάπτεται

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς αντικρούει ο Κικέρων την κατηγορία για την Ασία;

Λέει ότι η Ασία μπορεί να έχει φήμη τρυφής, αλλά ο Μουρήνας αξίζει έπαινο γιατί την είδε και έζησε εκεί με εγκράτεια. Οι κατήγοροι δεν μπορούν να του προσάψουν το όνομα της Ασίας, από την οποία η οικογένειά του κέρδισε δόξα, αλλά μόνο μια συγκεκριμένη ντροπή, που δεν υπάρχει.

Τι είναι η δοτική του σκοπού;

Ιδιομορφία της λατινικής: δοτική αφηρημένου ουσιαστικού (adiumento, solacio, auxilio, usui), συνήθως με το sum, που δηλώνει τον σκοπό ή το αποτέλεσμα. Συχνά συνοδεύεται από δεύτερη δοτική προσώπου, π.χ. patri magno adiumento fuit, «βοήθησε πολύ τον πατέρα του».

Τι σημαίνει virtutis fuit;

Γενική με το sum που δηλώνει χαρακτηριστικό γνώρισμα: «ήταν δείγμα ανδρείας». Με τον ίδιο τρόπο ο Κικέρων λέει ότι η υπηρεσία δίπλα στον πατέρα ήταν δείγμα σεβασμού (pietatis) και το τέλος της με θρίαμβο δείγμα καλής τύχης (felicitatis).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα