απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Μάθημα XXIX

Ο Οκταβιανός, ο παπουτσής και το κοράκι

Ανέκδοτο για τον Οκταβιανό μετά τη νίκη στο Άκτιο: αγοράζει ένα κοράκι που τον χαιρετά, και ένας παπουτσής προσπαθεί με κόπο να μάθει το ίδιο στο δικό του. Γραμματική: οι χρήσεις της γενικής.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ XXIX15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Γυρίζοντας στη Ρώμη μετά τη νίκη στο Άκτιο, ο Οκταβιανός συναντά έναν άνθρωπο με κοράκι που έχει μάθει να τον χαιρετά ως νικητή.
  2. Επειδή τον ενδιέφερε πολύ, το αγοράζει για είκοσι χιλιάδες σηστερτίους.
  3. Ένας παπουτσής παρακινείται από το παράδειγμα και κοπιάζει πολύ καιρό μάταια να μάθει στο κοράκι του τον ίδιο χαιρετισμό, λέγοντας κάθε φορά ότι χάνει λάδι και κόπο.
  4. Όταν το κοράκι μαθαίνει, ο φιλοχρήματος παπουτσής το φέρνει στον Καίσαρα, που απαντά ότι έχει αρκετούς τέτοιους χαιρετισμούς στο σπίτι.
  5. Το κοράκι λέει τότε τη φράση του αφεντικού του, ο Αύγουστος γελά και το αγοράζει ακριβότερα από κάθε άλλο.
  6. Γενική με ουσιαστικά: υποκειμενική, αντικειμενική, επεξηγηματική, κτητική, της ιδιότητας, διαιρετική.
  7. Γενική με ρήματα: της αξίας, του εγκλήματος (accuso, condemno), με interest και refert, με miseret, paenitet, pudet, piget, taedet, με ρήματα μνήμης, με sum για χαρακτηριστικό γνώρισμα.
  8. Γενική με επίθετα επιθυμίας, εμπειρίας, γνώσης, πλησμονής (cupidus pecuniae) και διαιρετική με επιρρήματα και ουδέτερα (satis salutationum).

Πρόσωπα

Οκταβιανός (Αύγουστος)
αγοράζει τα κοράκια που τον χαιρετούν
παπουτσής (sutor)
μαθαίνει με κόπο τον χαιρετισμό στο κοράκι του
Άκτιο
η νίκη (31 π.Χ.) μετά την οποία γυρίζει ο Οκταβιανός στη Ρώμη

Όροι

occurro, -curri, -cursum, -ere
πηγαίνω να συναντήσω
corvus, -i
ο κόρακας
instituo, -stitui, -stitutum, -ere
διδάσκω κάποιον κάτι
emo, emi, emptum, -ere
αγοράζω
sutor, -oris
ο παπουτσής
doceo, docui, doctum, -ere
διδάσκω (+ δύο αιτιατικές)
disco, didici, -, -ere
μαθαίνω
opera, -ae
η εργασία, ο κόπος
cupidus, -a, -um + γεν.
αυτός που επιθυμεί
avis, -is (θηλ.)
το πουλί
interest + γεν. προσώπου
ενδιαφέρει κάποιον
Γενική της αξίας
tanti, quanti, magni, parvi με emo, aestimo, sum
Γενική του εγκλήματος
με accuso, condemno: proditionis
venit mihi in mentem + γεν.
θυμάμαι κάτι

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί τελικά ο Αύγουστος αγοράζει το κοράκι του παπουτσή;

Στην αρχή το αρνείται, γιατί ακούει αρκετούς τέτοιους χαιρετισμούς στο σπίτι. Τότε το κοράκι θυμάται τα λόγια του αφεντικού του για τον χαμένο κόπο, ο Αύγουστος γελά και το αγοράζει πιο ακριβά από κάθε άλλο πουλί.

Ποια διαφορά έχει η γενική της αξίας από την αφαιρετική της τιμής;

Η γενική (tanti, quanti, magni, parvi) δηλώνει την αφηρημένη αξία με ρήματα εκτίμησης, αγοράς, πώλησης και με το sum. Η συγκεκριμένη τιμή σε χρήματα δηλώνεται με αφαιρετική, π.χ. viginti milibus sestertium.

Πώς συντάσσονται τα interest και paenitet;

Στο interest (και refert) το πρόσωπο που ενδιαφέρεται μπαίνει σε γενική (Caesaris interfuit) και αυτό που ενδιαφέρει σε απαρέμφατο ή πρόταση· για α΄ και β΄ πρόσωπο λέμε mea, tua interest. Στα miseret, paenitet, pudet, piget, taedet το πρόσωπο μπαίνει σε αιτιατική και το πράγμα σε γενική.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.