Πώς ένα σύκο στάθηκε αφορμή να καταστραφεί η Καρχηδόνα
Ο Κάτων ο τιμητής δείχνει στη Σύγκλητο ένα φρέσκο σύκο από την Καρχηδόνα για να αποδείξει πόσο κοντά είναι ο εχθρός, και αμέσως αρχίζει ο Γ΄ Καρχηδονιακός πόλεμος. Γραμματική: η προστακτική και η απαγόρευση.
Γ΄ Λυκείου · Λατινικά · Μάθημα XXV · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Κάτων φέρνει στη Σύγκλητο ένα πρώιμο σύκο από την Καρχηδόνα και ρωτά πότε νομίζουν ότι κόπηκε από το δέντρο.
Όλοι απαντούν ότι είναι φρέσκο· εκείνος αποκαλύπτει ότι κόπηκε στην Καρχηδόνα πριν από τρεις μέρες.
Προτρέπει τους συγκλητικούς να προσέξουν τον κίνδυνο, να προστατέψουν την πατρίδα και να μη στηρίζονται στη δύναμη της πόλης.
Τους καλεί να αποβάλουν την υπερβολική αυτοπεποίθηση και να θυμούνται ότι το κράτος βρέθηκε κάποτε σε έσχατο κίνδυνο.
Αμέσως αρχίζει ο Γ΄ Καρχηδονιακός πόλεμος, που τελειώνει με την καταστροφή της Καρχηδόνας.
Προστακτική ενεργ. ενεστώτα: β΄ εν. = θέμα ενεστώτα (ama), β΄ πληθ. θέμα + -te (amate)· fac, dic, duc, fer, es.
Προστακτική μέλλοντα με -to, -tote, -nto· παθητική προστακτική ενεστώτα -re / -mini, κυρίως στα αποθετικά (tutamini).
Απαγόρευση: noli/nolite + απαρέμφατο ή ne + υποτακτική παρακειμένου. Χρόνος: ante / post + αιτιατική για το «πριν / μετά από πόσο καιρό».
Πρόσωπα
Κάτων ο τιμητής (M. Porcius Cato)
πολιτικός (234-149 π.Χ.) που ζητούσε την καταστροφή της Καρχηδόνας
Πλίνιος ο πρεσβύτερος
διέσωσε το περιστατικό· πέθανε στην έκρηξη του Βεζουβίου
Καρχηδόνα (Carthago)
ο αντίπαλος της Ρώμης στους Καρχηδονιακούς πολέμους
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι αποδεικνύει ο Κάτων με το σύκο;
Ρωτά τους συγκλητικούς πότε νομίζουν ότι κόπηκε· όλοι λένε ότι είναι φρέσκο. Τους λέει ότι κόπηκε στην Καρχηδόνα πριν από τρεις μέρες, άρα ο εχθρός βρίσκεται πολύ κοντά στα τείχη της Ρώμης.
Πώς εκφράζεται η απαγόρευση στα λατινικά;
Όχι με απλή προστακτική, αλλά με δύο τρόπους: noli / nolite + απαρέμφατο ενεστώτα (nolite confidere) ή ne + υποτακτική παρακειμένου, όπου το ne μπορεί να αντικατασταθεί από nemo, numquam κ.ά. (neminem credideritis).
Γιατί ο Κάτων λέει scitote και mementote;
Είναι προστακτική μέλλοντα, που αναπληρώνει την προστακτική ενεστώτα όταν αυτή λείπει, όπως στο scio και στο ελλειπτικό memini.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.