Μάθημα XXII

Προτροπές προς τους Ρωμαίους

Ο Κικέρων καλεί τους συμπατριώτες του να μιμηθούν τους ήρωες της Ρώμης, να αγαπούν την πατρίδα και να προτιμούν τη δόξα από το πρόσκαιρο κέρδος. Γραμματική: η υποτακτική του ενεστώτα και οι χρήσεις της στις κύριες προτάσεις.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ XXII15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Ο Κικέρων προτρέπει τους Ρωμαίους να μιμηθούν τους προγόνους που στήριξαν την πολιτεία και που ο ίδιος τους βάζει ανάμεσα στους θεούς.
Ζητά να αγαπούν την πατρίδα, να υπακούν στη Σύγκλητο και να φροντίζουν τους καλούς πολίτες.
Τους καλεί να αδιαφορούν για το άμεσο κέρδος και να υπηρετούν τη δόξα που θα κρίνουν οι μεταγενέστεροι.
Άριστο να θεωρούν ό,τι είναι το πιο σωστό, να ελπίζουν ό,τι θέλουν αλλά να υπομένουν ό,τι τους τύχει.
Κλείνει με την ιδέα ότι το σώμα των γενναίων είναι θνητό, ενώ οι δυνάμεις της ψυχής και η δόξα της αρετής είναι αιώνιες.
Υποτακτική ενεστώτα: θέμα + -a- (β΄, γ΄, δ΄ συζ.) ή -e- (α΄ συζ.) + καταλήξεις· sim, sis, sit για το sum.
Στις κύριες προτάσεις η υποτακτική είναι δυνητική, απορηματική, προτρεπτική, ευχετική (utinam) ή παραχωρητική.
Το εγκλιτικό σύστημα της λατινικής στηρίζεται στην αντίθεση οριστικής και υποτακτικής, που καλύπτει χρήσεις της ελληνικής υποτακτικής, ευκτικής και προστακτικής.

Πρόσωπα

Κικέρων: ο ρήτορας που απευθύνει τις προτροπές
Βρούτος (L. Iunius Brutus): πρότυπο πατριώτη της πρώιμης δημοκρατίας
Κάμιλλος: ο σωτήρας της Ρώμης από τους Γαλάτες
Δέκιος (P. Decius Mus): θυσίασε τη ζωή του για την πατρίδα (340 π.Χ.)
Κούριος (M'. Curius Dentatus): νικητής των Σαβίνων, των Σαμνιτών και του Πύρρου
Φαβρίκιος (C. Fabricius Luscinus): ύπατος, αντίπαλος του Πύρρου
Σκιπίωνες: ο Αφρικανός που νίκησε τον Αννίβα και ο νεότερος που κατέστρεψε την Καρχηδόνα

Όροι

imitor, 1: μιμούμαι (αποθετικό)
stabilio, 4: στεριώνω
pareo, parui, paritum, -ere + δοτ.: υπακούω
consulo, 3 + δοτ.: φροντίζω για
neglego, neglexi, neglectum, -ere: αδιαφορώ για
posteritas, -atis: το μέλλον, οι μεταγενέστεροι
servio, 4 + δοτ.: υπηρετώ
mortalis / immortalis: θνητός / αθάνατος
sempiternus, -a, -um: αιώνιος
senatus, -us: η Σύγκλητος
Υποτακτική προτρεπτική: προτροπή σε α΄ πληθ., π.χ. amemus patriam
Υποτακτική ευχετική: ευχή, συνήθως με utinam
Υποτακτική δυνητική: υποκειμενική κρίση, π.χ. quis hoc neget?
Υποτακτική απορηματική: απορία, π.χ. quid agam?

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιους ήρωες προτείνει ο Κικέρων για μίμηση;

Τους Βρούτους, Καμίλλους, Δεκίους, Κουρίους, Φαβρικίους και Σκιπίωνες, δηλαδή τους άνδρες που κατά τον ίδιο στέριωσαν το κράτος και που τους τοποθετεί ανάμεσα στους αθάνατους θεούς.

Πώς σχηματίζεται η υποτακτική του ενεργητικού ενεστώτα;

Στη β΄, γ΄ και δ΄ συζυγία με το θέμα του ενεστώτα, το φωνήεν -a- και τις καταλήξεις (deleam, legam, audiam). Στην α΄ συζυγία το -a- του θέματος φεύγει και μπαίνει -e- (amem). Το sum έχει -i- (sim). Η παθητική παίρνει τις παθητικές καταλήξεις (amer, delear).

Τι δηλώνει η υποτακτική σε κύρια πρόταση;

Είτε την υποκειμενικότητα μιας κρίσης (δυνητική, απορηματική, του απραγματοποίητου) είτε μια επιθυμία (προτρεπτική, ευχετική με utinam, παραχωρητική). Στο κείμενο κυριαρχεί η προτρεπτική: amemus patriam, «ας αγαπάμε την πατρίδα».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα