Οικονομική άνθηση, σχολείο σε κάθε χωριό, το όνειρο μιας αυτόνομης δημοκρατίας και η μεθοδευμένη εξόντωση: ο ποντιακός ελληνισμός από το 1839 ως το 1923.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1839 έως 1923
Γιατί
Το Χάτι Σερίφ και το Χάτι Χουμαγιούν φέρνουν θεωρητική ισονομία και θρησκευτική ελευθερία.
Η εχθρική πολιτική των νεοτουρκικών κυβερνήσεων έρχεται σε αντίθεση με τις εξαγγελίες του Ουίλσον για την αυτοδιάθεση των λαών.
Η ρωσική επανάσταση ξεσηκώνει τους Έλληνες του Πόντου για τον δικό τους εθνικό αγώνα.
Τι έγινε
Η Τραπεζούντα ελέγχει ως το 1869 το 40% του εμπορίου της Περσίας, ώσπου η διώρυγα του Σουέζ φέρνει την παρακμή του λιμανιού της.
Κατά τον Πανάρετο, το 1913 ζουν στον Πόντο 697.000 Έλληνες, και κατά τον Λαμψίδη λειτουργούν 1.401 σχολεία.
Ο Χρύσανθος παραλαμβάνει την Τραπεζούντα το 1916 και η δίχρονη προεδρία του είναι διάλειμμα αρμονικής συμβίωσης χριστιανών και μουσουλμάνων.
Στο Ταϊγάνιο οι Έλληνες της Ρωσίας αποφασίζουν Κεντρικό Συμβούλιο για ανεξάρτητο Ποντιακό Κράτος.
Ο Κ. Κωνσταντινίδης ενημερώνει από τη Μασσαλία τους συμμάχους και τυπώνει χάρτη της προτεινόμενης δημοκρατίας.
Στο Παρίσι ο Βενιζέλος δέχεται να δοθεί ο Πόντος στην Αρμενική Δημοκρατία, ύστερα όμως στηρίζει την προσπάθεια του Χρύσανθου.
Ο Κεμάλ οργανώνει τη δεύτερη φάση των διωγμών όταν αποβιβάζεται στη Σαμψούντα.
Τι άλλαξε
Περισσότεροι από 353.000 Πόντιοι, πάνω από το 50%, θανατώνονται ως το 1923.
Η κεμαλική κυβέρνηση καταδικάζει σε θάνατο όλους τους πρωτεργάτες και η Ποντιακή Δημοκρατία μένει όνειρο.
Η ανταλλαγή των πληθυσμών της Συνθήκης της Λωζάννης τερματίζει βίαια την ιστορία των Ποντίων στον ιστορικό Πόντο.
Πρόσωπα
Χρύσανθος
Μητροπολίτης Τραπεζούντας που παρέλαβε την πόλη το 1916 και υπερασπίστηκε τον Πόντο στο Παρίσι.
Γερμανός Καραβαγγέλης
Μητροπολίτης Αμάσειας που πρότεινε συνεργασία με Κούρδους και Αρμένιους εναντίον του Κεμάλ.
Κ. Κωνσταντινίδης
Πρωτεργάτης του αγώνα στη Μασσαλία που τύπωσε χάρτη της ποντιακής δημοκρατίας.
Σεβαστός Κυμινήτης
Δάσκαλος του Γένους που ίδρυσε το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας.
Ουίλσον
Πρόεδρος των Η.Π.Α. που απάντησε ότι ο Πόντος πρέπει να γίνει ανεξάρτητος.
Π. Ενεπεκίδης
Κατά την άποψή του η εξόντωση των Ποντίων διέφερε σε δύο βασικά σημεία από τη γενοκτονία των Εβραίων.
Όροι
Χάτι Σερίφ
Το οθωμανικό προνόμιο του 1839, πρώτο από τα δύο που χαλάρωσαν το δυσμενές κλίμα.
Φροντιστήριο της Τραπεζούντας
Σχολή που λειτούργησε ως το 1922 και καλλιέργησε την εθνική συνείδηση των Ελληνοποντίων.
αμελέ ταμπουρού
Τα τάγματα εργασίας όπου θανατώθηκαν πολλοί Πόντιοι.
Ποντιακή Δημοκρατία
Το αυτόνομο κράτος για το οποίο αγωνίστηκαν οι Πόντιοι από το 1917 έως το 1922.
Χρονολογίες
1682
Η ίδρυση του Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας
1839
Το Χάτι Σερίφ
1856
Το Χάτι Χουμαγιούν
1869
Η ολοκλήρωση της διώρυγας του Σουέζ
1880
Η εγκατάσταση του ελληνικού τυπογραφείου στην Τραπεζούντα
1916
Η παράδοση της Τραπεζούντας στον μητροπολίτη Χρύσανθο
1917
Το Α΄ Πανελλήνιο Συνέδριο στο Ταϊγάνιο
1919
Η αποβίβαση του Κεμάλ στη Σαμψούντα
1921
Η συνθήκη φιλίας των Μπολσεβίκων με τον Κεμάλ
1923
Η Συνθήκη της Λωζάννης
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι έφερε την ανάκαμψη του ποντιακού ελληνισμού τον 19ο αιώνα;
Τα προνόμια του Χάτι Σερίφ και του Χάτι Χουμαγιούν: η θεωρητική ισονομία και η θρησκευτική ελευθερία, μαζί με την ανάπτυξη του εμπορίου και της οικονομίας.
Γιατί δεν έγινε η Ποντιακή Δημοκρατία;
Στο Παρίσι ο Βενιζέλος πιέστηκε να αφήσει τον Πόντο έξω από τις ελληνικές διεκδικήσεις, η καχυποψία με τους Αρμένιους έφαγε πολύτιμο χρόνο και η συνθήκη Μπολσεβίκων και Κεμάλ του 1921 έγινε η ταφόπετρα του ζητήματος.
Πόσοι Πόντιοι θανατώθηκαν;
Από τους 697.000 που ζούσαν στον Πόντο το 1913, περισσότεροι από 353.000 θανατώθηκαν ως το 1923.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.