Η μεγάλη κρητική επανάσταση του 1866-1869

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1866 έως 1869

Γιατί

• Ο πόθος των Κρητών για ένωση με την Ελλάδα, που τον υποβάλλουν επίσημα τον Μάιο του 1866.
• Η Ρωσία, ταπεινωμένη στον Κριμαϊκό Πόλεμο, ευνοεί και υποκινεί την επανάσταση.
• Η Κρήτη βρίσκεται σε διαρκή επαναστατικό πυρετό παρά τις αντιξοότητες.

Τι έγινε

1. Η Γενική Συνέλευση στον Ασκύφου τον Αύγουστο του 1866 δηλώνει την επανάσταση συνέχεια του 1821.
2. Στην Αθήνα και στη Σύρο ιδρύονται επιτροπές για όπλα, χρήματα, εφόδια και εθελοντές.
3. Η «Κυβέρνησις του βουνού» μετακινείται στα βουνά και βγάζει την εφημερίδα «Κρήτη».
4. Το ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου συγκινεί την παγκόσμια κοινή γνώμη.
5. Ο Ομέρ φτάνει το 1867, αλλά οι επιχειρήσεις του δεν σταθεροποιούν την τουρκική κατοχή.
6. Με το τελεσίγραφο του 1868 η Ελλάδα, πιεσμένη, σταματά τις αποστολές στην Κρήτη.

Τι άλλαξε

• Η επανάσταση εκπνέει χωρίς να πραγματοποιηθεί ο πόθος της ένωσης.
• Οι απώλειες για την Κρήτη είναι ανυπολόγιστες και το γόητρο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας πλήττεται.
• Ο Οργανικός Νόμος γίνεται σημείο αναφοράς για όλα τα επόμενα κινήματα ως την αυτονομία.

Πρόσωπα

Αλέξανδρος Κουμουνδούρος

Οπαδός της ρωσικής πολιτικής και δεδηλωμένος φιλοκρητικός, ο πιο αποφασιστικός Έλληνας πολιτικός.

Δημήτριος Βούλγαρης

Ο Έλληνας πολιτικός που συμπαθούσε την αγγλική πολιτική και ήταν διστακτικός.

Μουσταφά πασάς

Ο πρώτος που ανέλαβε την καταστολή, γνωστός ως Γκιριτλής.

Ομέρ

Ο σερασκέρης της Κρήτης που έφτασε τον Μάρτιο του 1867 με φήμη κορυφαίου στρατηγού.

Βίκτωρ Ουγκώ

Ο Γάλλος συγγραφέας που έγραψε για το Αρκάδι και στήριξε θερμά τον κρητικό αγώνα.

Ααλή πασάς

Ο μεγάλος βεζίρης που έφερε τις παραχωρήσεις και προώθησε τον Οργανικό Νόμο.

Όροι

Ένωσις ή Θάνατος

Το σύνθημα που αντικατέστησε το «Ελευθερία ή Θάνατος» και έδειχνε τον εθνικό χαρακτήρα του αγώνα.

Κυβέρνησις του βουνού

Η Προσωρινή Κυβέρνηση Κρήτης, που άλλαζε διαρκώς έδρα στα βουνά.

Οργανικός Νόμος

Ο καταστατικός χάρτης διοίκησης της Κρήτης που εφαρμόστηκε από τον Φεβρουάριο του 1868.

βαλής

Ο μουσουλμάνος Γενικός Διοικητής του κρητικού βιλαετιού, διορισμένος από τον σουλτάνο.