απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4.3

Η περίοδος 1830-1866

Από τον σουλτάνο στον Μωχάμετ Άλυ και πίσω: τριάντα έξι χρόνια όπου οι Κρήτες μαθαίνουν ότι η λύση κρίνεται κυρίως στην ευρωπαϊκή διπλωματία.

Γ΄ Λυκείου · Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας · Ενοτητα 4 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1830 έως 1866

Γιατί

Τι έγινε

  1. Το 1833 περίπου 7.000 άοπλοι χριστιανοί διαμαρτύρονται στις Μουρνιές και 41 πρωταίτιοι απαγχονίζονται.
  2. Επιτροπή Κρητών προτείνει το 1839 αγγλική κατοχή ή προτεκτοράτο, αλλά η Αγγλία αρνείται.
  3. Η Συνθήκη του Λονδίνου του 1840 επιστρέφει την Κρήτη στον σουλτάνο.
  4. Η επανάσταση Χαιρέτη και Βασιλογεώργη του 1841 αποτυγχάνει, προτείνει όμως πρώτη φορά αυτονομία.
  5. Ο σουλτάνος μεταφέρει την πρωτεύουσα από το Ηράκλειο στα Χανιά το 1850.
  6. Το κίνημα του Μαυρογένη το 1858 αποσπά προνόμια και τις Δημογεροντίες.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Μωχάμετ Άλυ
Ο αντιβασιλέας της Αιγύπτου στον οποίο ο σουλτάνος παραχώρησε την Κρήτη.
λόρδος Πάλμερστον
Ο φιλέλληνας Άγγλος υπουργός που απάντησε ότι η Κρήτη ανήκει στον σουλτάνο de facto et de jure.
Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
Ο νεαρός Έλληνας πολιτευτής που κατέβηκε στην Κρήτη με τους οπλαρχηγούς το 1841.
Εμμανουήλ Μαυρογένης
Ο Χανιώτης οπλαρχηγός που έδωσε το όνομά του στο κίνημα του 1858.
Henry Ongley
Ο Άγγλος πρόξενος στα Χανιά που υποκινούσε τους αντεπαναστάτες.

Όροι

εστιλβωμένη δουλεία
Ο χαρακτηρισμός της αιγυπτιακής κατοχής της Κρήτης μετά το 1830.
Χάττι Χουμαγιούν
Η αυτοκρατορική γραφή που έδωσε για πρώτη φορά σημαντικά προνόμια στους χριστιανούς υπηκόους του σουλτάνου.
Δημογεροντίες
Ο θεσμός εσωτερικής οργάνωσης των χριστιανικών κοινοτήτων που παραχωρήθηκε το 1858.
αντεπαναστάτες
Οι λίγοι υποστηρικτές ενός νησιωτικού ελληνικού κράτους υπό αγγλική προστασία.

Χρονολογίες

1833
Το κίνημα των Μουρνιών
1840
Η Συνθήκη του Λονδίνου που επέστρεψε την Κρήτη στον σουλτάνο
1841
Η επανάσταση Χαιρέτη και Βασιλογεώργη
1850
Η μεταφορά της πρωτεύουσας από το Ηράκλειο στα Χανιά
1856
Η Συνθήκη των Παρισίων
1858
Το κίνημα του Μαυρογένη

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς πέρασε η Κρήτη στην Αίγυπτο;

Ο σουλτάνος την παραχώρησε στον Μωχάμετ Άλυ ως αντάλλαγμα για τις υπηρεσίες του στην επανάσταση, και το Πρωτόκολλο του Λονδίνου το κατοχύρωσε.

Τι νέο αίτημα πρόβαλε η επανάσταση του 1841;

Για πρώτη φορά Κρήτες επαναστάτες πρότειναν την αυτονομία του νησιού, την οποία οι Μεγάλες Δυνάμεις απέρριψαν.

Τι κέρδισε το κίνημα του Μαυρογένη;

Το φιρμάνι του 1858, με θρησκευτικά, διοικητικά, φορολογικά και δικαστικά προνόμια, δικαίωμα οπλοφορίας και τις Δημογεροντίες.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.