απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4.2

Ο αγώνας της εθνεγερσίας στην Κρήτη

Η Κρήτη ξεσηκώνεται το 1821 με τις χειρότερες προϋποθέσεις, κρατά τον αγώνα ως το τέλος και το 1830 μένει έξω από το νέο κράτος, στον σουλτάνο.

Γ΄ Λυκείου · Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας · Ενοτητα 4 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1821 έως 1830

Γιατί

Τι έγινε

  1. Η έναρξη αποφασίζεται στη Μονή της Θυμιανής στα Σφακιά και επίσημη ημέρα θεωρείται η 14η Ιουνίου 1821.
  2. Ο Αφεντούλης, διορισμένος από τον Υψηλάντη, συγκαλεί τη Συνέλευση των Αρμένων και ψηφίζεται Προσωρινό Πολίτευμα.
  3. Ο αιγυπτιακός στρατός αποβιβάζεται, ο Αφεντούλης καθαιρείται και έρχεται ο Τομπάζης ως αρμοστής.
  4. Ο Χουσεΐν καταπνίγει την επανάσταση το 1824 και ο αγώνας γίνεται ανταρτοπόλεμος.
  5. Με την κατάληψη της Γραμπούσας το 1825 αρχίζει νέα επαναστατική περίοδος.
  6. Ο Καποδίστριας στέλνει τον Μαυροκορδάτο και η Γραμπούσα παραδίδεται στους Άγγλους, όμως σχεδόν όλη η Κρήτη μένει στους επαναστάτες.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Μιχαήλ Κομνηνός Αφεντούλης
Ο πρώτος Γενικός Διοικητής της Κρήτης, που καθαιρέθηκε και φυλακίστηκε το 1822.
Εμμανουήλ Τομπάζης
Ο Υδραίος αρμοστής της Κρήτης που έφτασε στο νησί τον Μάιο του 1823.
Χουσεΐν βέης
Ο διοικητής του αιγυπτιακού στρατού που διακήρυξε ότι κατέπνιξε την επανάσταση.
Δημήτριος Καλλέργης
Επικεφαλής, μαζί με τον Αντωνιάδη, της κατάληψης του φρουρίου της Γραμπούσας.

Όροι

μεγάλος αρπεντές
Η μεγάλη σφαγή του Ηρακλείου τον Ιούνιο του 1821, όπως έμεινε στη μνήμη του λαού.
Καλησπέρηδες
Οι κρητικές ανταρτικές ομάδες που χτυπούσαν τους Τούρκους με νυκτερινές επιθέσεις.
Ζουρίδες
Οι ανταρτικές ομάδες που σχημάτισαν οι Τούρκοι στην Κρήτη.
Κρητικόν Συμβούλιον
Η επίσημη επαναστατική αρχή της Κρήτης στα χρόνια της Γραμπούσας.
Κρητικό Ζήτημα
Η ιστορική πορεία που άνοιξε το 1830 και απασχόλησε την ευρωπαϊκή διπλωματία για έναν περίπου αιώνα.

Χρονολογίες

1821
Η έναρξη της επανάστασης στην Κρήτη
1822
Η Γενική Συνέλευση των Κρητών στους Αρμένους
1824
Η θυσία των χριστιανών στο σπήλαιο του Μελιδονίου
1825
Η κατάληψη του φρουρίου της Γραμπούσας
1827
Η συνθήκη του Λονδίνου
1830
Το Πρωτόκολλο του Λονδίνου που άφησε την Κρήτη έξω από το κράτος

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί ήταν δύσκολη η επανάσταση στην Κρήτη;

Λόγω της απόστασης από την άλλη Ελλάδα, του μουσουλμανικού πληθυσμού που έμενε στο 30%, των γενιτσάρων και της σχεδόν ανύπαρκτης παιδείας.

Τι ήταν η περίοδος της Γραμπούσας;

Η φάση 1825 έως 1828, όταν επαναστάτες κράτησαν το φρούριο της Γραμπούσας και ζούσαν κυρίως από την πειρατεία.

Γιατί η Αγγλία κράτησε την Κρήτη έξω από το ελληνικό κράτος;

Θεωρούσε την Κρήτη κλειδί για τα συμφέροντά της στην Ανατολή και ήθελε να την κατέχει δύναμη φιλική προς αυτήν, δηλαδή η Τουρκία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.