4.2
Ο αγώνας της εθνεγερσίας στην Κρήτη
Η Κρήτη ξεσηκώνεται το 1821 με τις χειρότερες προϋποθέσεις, κρατά τον αγώνα ως το τέλος και το 1830 μένει έξω από το νέο κράτος, στον σουλτάνο.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ
ΕΝΟΤΗΤΑ 420 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Άνοιγμα βιβλίου
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1821 έως 1830
Γιατί
- Η Εθνική Επανάσταση του 1821 εξαπλώνεται γρήγορα και στην Κρήτη.
- Η καταπίεση από Τουρκοκρητικούς και γενίτσαρους είναι ασφυκτική.
- Οι Κρήτες ελπίζουν ότι το νέο κράτος θα περιλάβει όλες τις επαναστατημένες περιοχές.
Τι έγινε
- Η έναρξη αποφασίζεται στη Μονή της Θυμιανής στα Σφακιά και επίσημη ημέρα θεωρείται η 14η Ιουνίου 1821.
- Ο Αφεντούλης, διορισμένος από τον Υψηλάντη, συγκαλεί τη Συνέλευση των Αρμένων και ψηφίζεται Προσωρινό Πολίτευμα.
- Ο αιγυπτιακός στρατός αποβιβάζεται, ο Αφεντούλης καθαιρείται και έρχεται ο Τομπάζης ως αρμοστής.
- Ο Χουσεΐν καταπνίγει την επανάσταση το 1824 και ο αγώνας γίνεται ανταρτοπόλεμος.
- Με την κατάληψη της Γραμπούσας το 1825 αρχίζει νέα επαναστατική περίοδος.
- Ο Καποδίστριας στέλνει τον Μαυροκορδάτο και η Γραμπούσα παραδίδεται στους Άγγλους, όμως σχεδόν όλη η Κρήτη μένει στους επαναστάτες.
Τι άλλαξε
- Με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου η Κρήτη μένει στην απόλυτη δικαιοδοσία του σουλτάνου.
- Γεννιέται επίσημα το Κρητικό Ζήτημα, νέα πτυχή του Ανατολικού Ζητήματος.
- Εθνική ελευθερία και ένωση με την Ελλάδα γίνονται τα σταθερά αιτήματα των Κρητών.
Πρόσωπα
- Μιχαήλ Κομνηνός Αφεντούλης
- Ο πρώτος Γενικός Διοικητής της Κρήτης, που καθαιρέθηκε και φυλακίστηκε το 1822.
- Εμμανουήλ Τομπάζης
- Ο Υδραίος αρμοστής της Κρήτης που έφτασε στο νησί τον Μάιο του 1823.
- Χουσεΐν βέης
- Ο διοικητής του αιγυπτιακού στρατού που διακήρυξε ότι κατέπνιξε την επανάσταση.
- Δημήτριος Καλλέργης
- Επικεφαλής, μαζί με τον Αντωνιάδη, της κατάληψης του φρουρίου της Γραμπούσας.
Όροι
- μεγάλος αρπεντές
- Η μεγάλη σφαγή του Ηρακλείου τον Ιούνιο του 1821, όπως έμεινε στη μνήμη του λαού.
- Καλησπέρηδες
- Οι κρητικές ανταρτικές ομάδες που χτυπούσαν τους Τούρκους με νυκτερινές επιθέσεις.
- Ζουρίδες
- Οι ανταρτικές ομάδες που σχημάτισαν οι Τούρκοι στην Κρήτη.
- Κρητικόν Συμβούλιον
- Η επίσημη επαναστατική αρχή της Κρήτης στα χρόνια της Γραμπούσας.
- Κρητικό Ζήτημα
- Η ιστορική πορεία που άνοιξε το 1830 και απασχόλησε την ευρωπαϊκή διπλωματία για έναν περίπου αιώνα.
ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια · Χρονογραμμή με την ύλη αυτού του μαθήματος.
Συχνές απορίες
Γιατί ήταν δύσκολη η επανάσταση στην Κρήτη;
Λόγω της απόστασης από την άλλη Ελλάδα, του μουσουλμανικού πληθυσμού που έμενε στο 30%, των γενιτσάρων και της σχεδόν ανύπαρκτης παιδείας.
Τι ήταν η περίοδος της Γραμπούσας;
Η φάση 1825 έως 1828, όταν επαναστάτες κράτησαν το φρούριο της Γραμπούσας και ζούσαν κυρίως από την πειρατεία.
Γιατί η Αγγλία κράτησε την Κρήτη έξω από το ελληνικό κράτος;
Θεωρούσε την Κρήτη κλειδί για τα συμφέροντά της στην Ανατολή και ήθελε να την κατέχει δύναμη φιλική προς αυτήν, δηλαδή η Τουρκία.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.