Η Κύπρος, με ελληνική πλειονότητα, περνά το 1878 στη βρετανική διοίκηση, διεκδικεί την ένωση με τον αγώνα της ΕΟΚΑ (1955-1959), γίνεται ανεξάρτητη το 1960 και μετά την τουρκική εισβολή του 1974 μένει μοιρασμένη, ώσπου μπαίνει στην Ε.Ε. το 2004.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Η στρατηγική θέση της Κύπρου, που έκανε τη Βρετανία να θέλει να την κρατήσει
Το αίτημα της ένωσης της ελληνικής πλειονότητας
Η βρετανική άρνηση ακόμη και για αυτοδιάθεση (δήλωση Χόπκινσον, 1954)
Τι έγινε
Οι Ελληνοκύπριοι ήταν περίπου το 80% και οι Τουρκοκύπριοι το 18%. Το 1878 οι Οθωμανοί παραχώρησαν τη διοίκηση στη Βρετανία για προστασία από τη Ρωσία· οι Κύπριοι ήλπιζαν σε ένωση, όπως στα Επτάνησα.
Η Βρετανία προσάρτησε το νησί το 1914, το πρόσφερε στην ουδετερόφιλη Ελλάδα το 1915 χωρίς αποδοχή, το έκανε αποικία το 1925 και κατέστειλε την εξέγερση του 1931 με αυταρχικό καθεστώς.
Μετά το 1945 η Βρετανία κράτησε την Κύπρο. Το δημοψήφισμα της Εκκλησίας (1950) έδωσε 95,7% υπέρ της ένωσης και ο νέος Αρχιεπίσκοπος Μακάριος πίεσε για προσφυγή στον ΟΗΕ, που έγινε το 1954 χωρίς αποτέλεσμα.
Την 1η Απριλίου 1955 η ΕΟΚΑ άρχισε ένοπλο αγώνα, με πολιτικό ηγέτη τον Μακάριο και στρατιωτικό τον Γρίβα («Διγενής»). Έπεσαν αγωνιστές όπως ο Αυξεντίου και ο Μάτσης, απαγχονίστηκαν οι Καραολής και Δημητρίου, ο Μακάριος εξορίστηκε στις Σεϋχέλλες.
Με τις Συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου (1959) γεννήθηκε ανεξάρτητη Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς ένωση ή διχοτόμηση· η Βρετανία κράτησε δύο βάσεις και ο Μακάριος έγινε Πρόεδρος (Αύγουστος 1960).
Τα «Δεκατρία Σημεία» του Μακαρίου (1963) απορρίφθηκαν από την Τουρκία και ακολούθησαν διακοινοτικές συγκρούσεις. Το 1964 ήρθε δύναμη του ΟΗΕ και ελληνική μεραρχία υπό τον Γρίβα, που η χούντα απέσυρε το 1967.
Η χούντα στήριξε την ΕΟΚΑ Β΄ κατά του Μακαρίου και ο Ιωαννίδης έκανε πραξικόπημα στις 15 Ιουλίου 1974. Η Τουρκία εισέβαλε («Αττίλας» 1 και 2), κατέλαβε το 38% και ξερίζωσε περίπου 200.000 Ελληνοκυπρίους.
Η ελεύθερη Κύπρος αποκατέστησε τους πρόσφυγες και γνώρισε «οικονομικό θαύμα», αλλά η κατοχή, ο εποικισμός και το ψευδοκράτος του Ντενκτάς (1983) μένουν. Το 2004 η Κύπρος μπήκε στην Ε.Ε., ενώ το Σχέδιο Ανάν απορρίφθηκε.
Γιατί ξέσπασε ο ένοπλος αγώνας των Ελληνοκυπρίων το 1955;
Η Βρετανία, που διοικούσε το νησί από το 1878 και το έκανε αποικία το 1925, αποφάσισε μετά το 1945 να το κρατήσει για τη στρατηγική του θέση. Οι Ελληνοκύπριοι, περίπου 80% του πληθυσμού, ζητούσαν ένωση με την Ελλάδα (95,7% στο δημοψήφισμα του 1950), ενώ η Βρετανία δήλωνε ότι η Κύπρος δεν θα γινόταν ποτέ ανεξάρτητη και η προσφυγή στον ΟΗΕ (1954) απέτυχε.
Τι προέβλεπαν οι Συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου;
Υπογράφηκαν το 1959 από τις κυβερνήσεις Ελλάδας (Καραμανλής, Αβέρωφ) και Τουρκίας και δημιούργησαν ανεξάρτητο κυπριακό κράτος, αποκλείοντας τόσο την ένωση με την Ελλάδα όσο και τη διχοτόμηση. Η Βρετανία κράτησε δύο βάσεις και ο Μακάριος έγινε ο πρώτος Πρόεδρος, με ανακήρυξη της ανεξαρτησίας τον Αύγουστο του 1960.
Πώς έφτασε η Κύπρος στη διαίρεση του 1974;
Μετά τις συγκρούσεις του 1963-1964 η χούντα των Αθηνών αντιμετώπισε τον Μακάριο με καχυποψία, απέσυρε τη μεραρχία το 1967 και στήριξε την ΕΟΚΑ Β΄. Το πραξικόπημα του Ιωαννίδη (15 Ιουλίου 1974) έδωσε στην Τουρκία πρόσχημα για τον «Αττίλα» (20 Ιουλίου) και τον «Αττίλα 2» (14 Αυγούστου), που κατέλαβαν το 38% του νησιού.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.