Από την ανοικοδόμηση μετά τον Εμφύλιο και την ταχεία ανάπτυξη των δεκαετιών 1950-1960, στην πολιτική κρίση του 1965 και στη δικτατορία των συνταγματαρχών (1967-1974), που κατέρρευσε μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Μετά από πόλεμο, κατοχή, πείνα και Εμφύλιο, η χώρα χρειαζόταν πρώτα ανοικοδόμηση και έπειτα ανάπτυξη. Το 1950-1951 κυβέρνησαν η ΕΠΕΚ του Πλαστήρα και οι Φιλελεύθεροι του Σοφοκλή Βενιζέλου.
Το 1952 ήρθαν τα μέτρα του Καρτάλη, νέο Σύνταγμα που κράτησε πολλά έκτακτα μέτρα του Εμφυλίου, η εκτέλεση του Μπελογιάννη και η είσοδος στο ΝΑΤΟ.
Ο Ελληνικός Συναγερμός του Παπάγου κέρδισε τις εκλογές του 1952· η υποτίμηση της δραχμής το 1953 άνοιξε τον δρόμο της ανάπτυξης. Μετά τον θάνατο του Παπάγου (1955) ο βασιλιάς Παύλος διόρισε τον Καραμανλή.
Με την ΕΡΕ ο Καραμανλής κυβέρνησε ως το 1963, με ρυθμούς ανάπτυξης από τους ταχύτερους στην Ευρώπη, λύση του Κυπριακού το 1959 και Συμφωνία Σύνδεσης με την ΕΟΚ στις 9 Ιουλίου 1961.
Σκιές της εποχής: μαζική μετανάστευση, καταγγελίες της ΕΔΑ για διακρίσεις, η δολοφονία του Λαμπράκη από παρακρατικούς (1963) και η παραίτηση του Καραμανλή μετά από σύγκρουση με το Στέμμα.
Η Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου νίκησε το 1963 και το 1964 και έκανε εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Τον Ιούλιο του 1965 ο Κωνσταντίνος Β΄ την ανέτρεψε και ακολούθησαν οι «αποστάτες».
Στις 21 Απριλίου 1967 οι Παπαδόπουλος, Μακαρέζος και Παττακός επέβαλαν δικτατορία: καταπάτηση δικαιωμάτων, «πάγωμα» της Σύνδεσης με την ΕΟΚ, αποβολή από το Συμβούλιο της Ευρώπης, ανοχή μόνο από τις ΗΠΑ.
Η αντίσταση κορυφώθηκε με τη Νομική (Φεβρουάριος 1973) και το Πολυτεχνείο (14-17 Νοεμβρίου 1973). Ο Ιωαννίδης επέβαλε σκληρότερη χούντα, το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου έφερε την τουρκική εισβολή και η δικτατορία έπεσε τον Ιούλιο του 1974.
Τι άλλαξε
Η πτώση της δικτατορίας το 1974 και η επιστροφή του Καραμανλή για να αναλάβει την εξουσία
Η απομόνωση της Ελλάδας στην Ευρώπη και η λαϊκή δυσαρέσκεια προς τις ΗΠΑ
Πρόσωπα
Νικόλαος Πλαστήρας
στρατηγός, αρχηγός της ΕΠΕΚ
Σοφοκλής Βενιζέλος
αρχηγός των Φιλελευθέρων
Γεώργιος Καρτάλης
υπουργός Συντονισμού το 1952
Νίκος Μπελογιάννης
στέλεχος του ΚΚΕ, εκτελέστηκε το 1952
Αλέξανδρος Παπάγος
στρατάρχης, αρχηγός του Ελληνικού Συναγερμού
Σπύρος Μαρκεζίνης
υπουργός Συντονισμού, υποτίμηση δραχμής 1953
Κωνσταντίνος Καραμανλής
ιδρυτής της ΕΡΕ, πρωθυπουργός 1955-1963
Γρηγόρης Λαμπράκης
βουλευτής της ΕΔΑ, δολοφονήθηκε το 1963
Γεώργιος Παπανδρέου
αρχηγός της Ένωσης Κέντρου, πρωθυπουργός 1963-1965
Κωνσταντίνος Β΄
βασιλιάς, ανέτρεψε την κυβέρνηση το 1965
Γεώργιος Παπαδόπουλος
συνταγματάρχης, ηγέτης της δικτατορίας
Αλέκος Παναγούλης
επιχείρησε να σκοτώσει τον Παπαδόπουλο
Ανδρέας Παπανδρέου
αρχηγός του ΠΑΚ στο εξωτερικό
Μίκης Θεοδωράκης
συνθέτης, αντιστασιακή δράση στο εξωτερικό
Δημήτριος Ιωαννίδης
ταξίαρχος, σκληρότερη χούντα από τον Νοέμβριο 1973
Ποια ήταν τα βασικά επιτεύγματα των κυβερνήσεων 1950-1963;
Η ανοικοδόμηση και η πορεία προς την ανάπτυξη: οικονομικά μέτρα του Καρτάλη (1952), υποτίμηση της δραχμής από τον Μαρκεζίνη (1953), μεγάλα έργα επί Καραμανλή σε γεωργία, δρόμους, τουρισμό και βιομηχανία. Στην εξωτερική πολιτική η Ελλάδα μπήκε στο ΝΑΤΟ (1952), λύθηκε προσωρινά το Κυπριακό (1959) και υπογράφηκε η Σύνδεση με την ΕΟΚ (1961).
Γιατί η Ελλάδα ζήτησε Σύνδεση με την ΕΟΚ το 1961;
Οι εμπνευστές της πίστευαν ότι θα έδενε τη χώρα οργανικά με το δυτικοευρωπαϊκό σύστημα, θα σταθεροποιούσε τη δημοκρατία, θα επιτάχυνε την ανάπτυξη και θα ενίσχυε τη διεθνή της θέση. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα έξω από τους αρχικούς έξι που ζήτησε να συμμετάσχει.
Ποιοι ήταν οι βασικοί άξονες της αντίστασης στη δικτατορία;
Οι πολιτικοί ηγέτες εντός και εκτός Ελλάδας (Γ. Παπανδρέου, Κανελλόπουλος, Καραμανλής από το Παρίσι, Α. Παπανδρέου με το ΠΑΚ), καλλιτέχνες όπως ο Θεοδωράκης και η Μερκούρη, ατομικές πράξεις όπως η απόπειρα του Παναγούλη, το κίνημα του Ναυτικού (Μάιος 1973) και κυρίως οι φοιτητές, με τη Νομική και το Πολυτεχνείο το 1973.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.