Ο Ψυχρός Πόλεμος από την Κορέα (1950) ως τη διάλυση της ΕΣΣΔ (1991): ειρηνική συνύπαρξη, Ουγγαρία, Τείχος του Βερολίνου, Κούβα, Βιετνάμ, η ύφεση και το Ελσίνκι, η νέα ένταση του 1980 και η κατάρρευση του ανατολικού συνασπισμού.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η ένταση πέρασε στην Ασία: οι κομμουνιστές του Μάο νίκησαν στην Κίνα (1949) και ο πόλεμος της Κορέας (1950-1953), με εμπλοκή ΗΠΑ και Κίνας, έληξε με ανακωχή και διαιρεμένη χώρα.
Μετά τον θάνατο του Στάλιν (1953) ο Χρουστσόφ πρόβαλε την ειρηνική συνύπαρξη. Το 1955 ιδρύθηκε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και το 1956 αναγγέλθηκε η αποσταλινοποίηση· όταν η Ουγγαρία θέλησε να φύγει από το Σύμφωνο, σοβιετικά στρατεύματα την κατέπνιξαν, ενώ Βρετανοί και Γάλλοι επιχειρούσαν ταυτόχρονα ανεπιτυχώς να ανατρέψουν τον Νάσερ.
Το 1961 ΕΣΣΔ και Ανατολική Γερμανία ύψωσαν το Τείχος γύρω από το Δυτικό Βερολίνο, σύμβολο της διαιρεμένης Ευρώπης ως το 1989. Το 1962, στην κρίση των πυραύλων της Κούβας του Κάστρο, Κένεντι και Χρουστσόφ απέτρεψαν την τελευταία στιγμή έναν παγκόσμιο πόλεμο.
Στο Βιετνάμ, μετά τη γαλλική ήττα (1954), οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν στη σύγκρουση Βορρά-Νότου και από το 1964 έστειλαν στρατό. Χωρίς προοπτική νίκης και με ισχυρό αντιπολεμικό κίνημα, αποχώρησαν το 1973 επί Νίξον-Κίσινγκερ· το 1975 ο Βορράς ένωσε τη χώρα και το αμερικανικό γόητρο πλήγηκε.
Και η ΕΣΣΔ δυσκολευόταν: το 1968 το Σύμφωνο της Βαρσοβίας εισέβαλε στην Τσεχοσλοβακία, ενώ ΗΠΑ και Κίνα πλησίασαν το 1971-1972.
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 επικράτησε η ύφεση: με την οστπολιτίκ του καγκελαρίου Βίλυ Μπραντ η Ομοσπονδιακή Γερμανία αναγνώρισε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας (1972) και το 1975 υπογράφηκε η Τελική Πράξη του Ελσίνκι.
Οι πετρελαϊκές κρίσεις (1973, 1979-1981), η ισλαμική επανάσταση του Χομεϊνί και η σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν (1979) έφεραν νέα ένταση: ο Ρίγκαν (1981) απέρριψε την ύφεση, αναπτύχθηκαν νέοι πύραυλοι στην Ευρώπη και στην Πολωνία ο Γιαρουζέλσκι απαγόρευσε την «Αλληλεγγύη» του Βαλέσα.
Ο Γκορμπατσόφ (1985) επιχείρησε μεταρρυθμίσεις, αλλά ξέσπασαν εθνικιστικές ταραχές. Το Τείχος έπεσε το 1989, η Γερμανία επανενώθηκε το 1990 και, μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 1991 που απέκρουσε ο Γιέλτσιν, η ΕΣΣΔ διαλύθηκε τον Δεκέμβριο του 1991 και τελείωσε ο διπολικός κόσμος.
Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες κρίσεις του Ψυχρού Πολέμου;
Ο πόλεμος της Κορέας (1950-1953), η σοβιετική επέμβαση στην Ουγγαρία (1956), το Τείχος του Βερολίνου (1961), η κρίση των πυραύλων της Κούβας (1962), όταν ο κόσμος βρέθηκε στο χείλος παγκόσμιου πολέμου, ο πόλεμος του Βιετνάμ και η εισβολή στην Τσεχοσλοβακία (1968).
Γιατί οι ΗΠΑ ηττήθηκαν στο Βιετνάμ;
Οι πυκνές ζούγκλες και η σχεδόν καθολική λαϊκή αντίσταση δεν επέτρεπαν νίκη. Οι ακρότητες των αμερικανικών δυνάμεων, οι βαριές απώλειες και η δυσπιστία της κοινωνίας για τον σκοπό του πολέμου γέννησαν μαζικό αντιπολεμικό κίνημα, και το 1973 η κυβέρνηση Νίξον απέσυρε τον στρατό. Το 1975 το Βόρειο Βιετνάμ ένωσε τη χώρα.
Τι ήταν η «ύφεση» και η Τελική Πράξη του Ελσίνκι;
Ύφεση λέγεται η χαλάρωση της έντασης ανάμεσα στους δύο συνασπισμούς από τα τέλη της δεκαετίας του 1960. Κορυφώθηκε στη Διάσκεψη του Ελσίνκι (1975), όπου 33 ευρωπαϊκές χώρες, ΗΠΑ και Καναδάς δέχτηκαν αρχές όπως η αποφυγή της βίας, η κυρίαρχη ισότητα, η μη ανάμειξη στα εσωτερικά άλλων και το απαραβίαστο των συνόρων στην Ευρώπη.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.