Η παγκόσμια κρίση φτάνει στην Ελλάδα: χρεοκοπία το 1932, πολιτική πόλωση ανάμεσα σε βενιζελικούς και αντιβενιζελικούς, παλινόρθωση της μοναρχίας το 1935 και δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά από τις 4 Αυγούστου 1936.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η διεθνής κρίση ανέκοψε το σχέδιο του Βενιζέλου να αλλάξει ριζικά τη χώρα. Στις εκλογές του Μαρτίου 1933 κέρδισε το Λαϊκό Κόμμα και πρωθυπουργός έγινε ο Παναγής Τσαλδάρης.
Τα αποτυχημένα φιλοβενιζελικά κινήματα του 1933 και του 1935 και η απόπειρα δολοφονίας του Βενιζέλου τον Ιούνιο του 1933 έδειχναν ότι και οι δύο παρατάξεις κυνηγούσαν την εξουσία με εκβιαστικά μέσα.
Με το αντιβενιζελικό πραξικόπημα του Οκτωβρίου 1935 επανήλθε το Σύνταγμα του 1911 και η βασιλευόμενη δημοκρατία· τον Νοέμβριο γύρισε ο Γεώργιος Β΄. Ο Βενιζέλος πέθανε εξόριστος στη Γαλλία τον Μάρτιο του 1936.
Οι κάλπες του Ιανουαρίου 1936 έφεραν ισοψηφία των δύο μεγάλων κομμάτων, που δεν μπόρεσαν να συνεργαστούν· αυτό οδήγησε στη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά (4 Αυγούστου 1936), με τη σύμπραξη του βασιλιά.
Η δικτατορία άντεξε λόγω του ευρωπαϊκού κλίματος αυταρχισμού, της αδυναμίας αντίδρασης και του θανάτου των μεγάλων πολιτικών ηγετών.
Η κρίση χτύπησε πρώτα την υπερχρεωμένη οικονομία: χρεοκοπία το 1932, πτώση του εμπορίου, πίεση σε βιομηχανία και ναυτιλία, κοινωνικές εντάσεις. Η ίδρυση του ΙΚΑ το 1937 μετρίασε, χωρίς να σβήσει, τη δυσαρέσκεια.
Εξωτερικά η ισορροπία του Βενιζέλου κατέρρευσε· το Βαλκανικό Σύμφωνο (1934) ένωσε Ελλάδα, Γιουγκοσλαβία, Ρουμανία και Τουρκία απέναντι στη Βουλγαρία.
Ο Μεταξάς, επηρεασμένος και από τον αγγλόφιλο Γεώργιο Β΄, κράτησε φιλοβρετανική στάση και, μόνος στην Ανατολική Ευρώπη, απέφυγε την οικονομική πρόσδεση στη ναζιστική Γερμανία.
Πώς έφτασε η Ελλάδα στη δικτατορία της 4ης Αυγούστου;
Μετά τις εκλογές του 1933 κυβέρνησε το Λαϊκό Κόμμα του Τσαλδάρη, ενώ αποτυχημένα φιλοβενιζελικά κινήματα (1933, 1935) και η απόπειρα κατά του Βενιζέλου έδειχναν βαθιά πόλωση. Το 1935 επανήλθε η βασιλεία με τον Γεώργιο Β΄. Όταν οι εκλογές του 1936 έβγαλαν ισοψηφία και τα κόμματα δεν συνεργάστηκαν, ο Μεταξάς, με τη σύμπραξη του βασιλιά, κατάργησε τους δημοκρατικούς θεσμούς.
Γιατί δεν έπεσε η δικτατορία, αφού η κοινή γνώμη ήταν φιλελεύθερη;
Επειδή παρόμοια αυταρχικά καθεστώτα κυριαρχούσαν στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, τα μέσα για αντίδραση ήταν λίγα και είχαν πεθάνει οι μεγάλοι πολιτικοί του Μεσοπολέμου: Βενιζέλος, Τσαλδάρης, Παπαναστασίου, Μιχαλακόπουλος.
Ποια ήταν η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας στη δεκαετία του 1930;
Το 1934 υπέγραψε το Βαλκανικό Σύμφωνο με Γιουγκοσλαβία, Ρουμανία και Τουρκία, απέναντι στον αναθεωρητισμό της Βουλγαρίας, και έτσι μπήκε στο μέτωπο της Γαλλίας υπέρ των συνθηκών ειρήνης. Επί Μεταξά, και λόγω του αγγλόφιλου Γεωργίου Β΄, πήρε φιλοβρετανική στάση και απέφυγε την οικονομική εξάρτηση από τη Γερμανία του Χίτλερ.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.