απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Δ΄ 5

Ο υπόλοιπος κόσμος

Στον Μεσοπόλεμο η Ευρώπη μένει το κέντρο, αλλά εκτός αυτής κρίνονται πολλά: οι αποικιακές αυτοκρατορίες δείχνουν τα πρώτα ρήγματα, οι ΗΠΑ του Ρούζβελτ ανακάμπτουν με το New Deal και η στρατοκρατική Ιαπωνία επεκτείνεται στην Ασία.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ΄ 515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Ευρώπη ήταν το κέντρο των διεθνών εξελίξεων. Στον Μεσοπόλεμο κυριαρχούν όμως και δύο άλλα φαινόμενα: η επιβίωση των αποικιών και η άνοδος των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας.
  2. Η Βρετανική Αυτοκρατορία, στο ένα τέταρτο του πλανήτη, ήταν η πρώτη παγκόσμια δύναμη. Η Γαλλία είχε Βόρεια, Δυτική και Κεντρική Αφρική, Εγγύς Ανατολή, Ινδοκίνα και Καραϊβική· το Βέλγιο το Κονγκό, η Ολλανδία την Ινδονησία, η Ιταλία Λιβύη, Ερυθραία-Αιθιοπία και Δωδεκάνησα.
  3. Ο εθνικισμός στην Ασία και τη Μέση Ανατολή, ενισχυμένος από την κρίση του 1929, προανήγγειλε την παρακμή των αποικιακών αυτοκρατοριών.
  4. Στις ΗΠΑ η κρίση έκλεισε την εποχή της «prosperity». Μετά τον Χούβερ, ο Ρούζβελτ εφάρμοσε από το 1933 το New Deal, με κρατικό παρεμβατισμό, και σταθεροποίησε τη δημοκρατία.
  5. Διπλωματικά ο Ρούζβελτ εφάρμοσε πολιτική «καλής θέλησης» προς τη Λατινική Αμερική και πολέμησε τον απομονωτισμό, βλέποντας νωρίς τον κίνδυνο των ολοκληρωτικών καθεστώτων.
  6. Η στρατοκρατική Ιαπωνία κατέλαβε Κορέα και Μαντζουρία, το 1937 την ανατολική Κίνα και από το 1940 κινήθηκε προς την Ινδοκίνα, με βία και καταναγκαστική εργασία.

Πρόσωπα

Φραγκλίνος Ρούζβελτ
Δημοκρατικός πρόεδρος των ΗΠΑ, New Deal
Χέρμπερτ Χούβερ
Ρεπουμπλικανός πρόεδρος πριν από τον Ρούζβελτ

Όροι

Βρετανική Αυτοκρατορία
το ένα τέταρτο του πλανήτη
Ινδοκίνα
γαλλική αποικία στη Νοτιοανατολική Ασία
Κονγκό
βελγική αποικία στην Κεντρική Αφρική
Ινδονησία
ολλανδική αποικία
ιταλικές κτήσεις
Λιβύη, Ερυθραία-Αιθιοπία, Δωδεκάνησα
prosperity
η αμερικανική ευημερία πριν από το 1929
New Deal
πρόγραμμα Ρούζβελτ από το 1933
κανόνας του χρυσού
σύνδεση νομίσματος με τον χρυσό
κρατικός παρεμβατισμός
ενεργός ρόλος του κράτους στην οικονομία
πολιτική καλής θέλησης
ΗΠΑ προς Κεντρική και Νότια Αμερική
απομονωτισμός
αποχή των ΗΠΑ από τις διεθνείς διενέξεις
στρατοκρατία
καθεστώς όπου κυριαρχεί ο στρατός
Μαντζουρία
ιαπωνική κατάκτηση πριν από το 1937

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ήταν το New Deal;

Η πολιτική που εφάρμοσε από τον Μάρτιο του 1933 ο Δημοκρατικός πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούζβελτ, μετά τα ανεπαρκή μέτρα του Χούβερ: περισσότερη κρατική παρέμβαση, αναδιοργάνωση των τραπεζών, αποδέσμευση του δολαρίου από τον χρυσό, στήριξη των αγροτικών τιμών, καλύτεροι μισθοί, κοινωνικά μέτρα και μεγάλα δημόσια έργα που μείωσαν την ανεργία.

Γιατί το βιβλίο λέει ότι η αποικιοκρατία ήταν στην τελευταία της φάση;

Φαινόταν ακόμη ισχυρή (η Βρετανία ήλεγχε το ένα τέταρτο του πλανήτη), όμως στην Ασία και τη Μέση Ανατολή φούντωνε ο εθνικισμός, με πολιτικά και οικονομικά κίνητρα, ιδίως μετά την κρίση του 1929. Ούτε η καταστολή ούτε οι μεταρρυθμίσεις των αποικιακών αρχών τον σταμάτησαν.

Πώς επεκτάθηκε η Ιαπωνία τη δεκαετία του 1930;

Με στρατοκρατικό καθεστώς, αφού πήρε Κορέα και Μαντζουρία, το 1937 μπήκε στην ανατολική Κίνα και από το 1940 στράφηκε στη Νοτιοανατολική Ασία, αρχικά στην Ινδοκίνα. Παρουσιάστηκε ως «απελευθερωτής» από τους αποικιοκράτες, αλλά σύντομα φάνηκαν η βία, η εκμετάλλευση και η καταναγκαστική εργασία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.