Η Ελλάδα μετά τη Λωζάννη: η αβασίλευτη δημοκρατία του 1924, η δικτατορία Πάγκαλου, η οικουμενική κυβέρνηση και το Σύνταγμα του 1927, και η τετραετία Βενιζέλου που έφερε σταθερότητα, έργα και συμφωνίες φιλίας με τους γείτονες.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Μετά τη Λωζάννη η κρίση που ξεκίνησε με τον Εθνικό Διχασμό συνεχιζόταν. Το φιλοβενιζελικό στρατιωτικό καθεστώς επανέφερε το κοινοβούλιο στα τέλη του 1923, χωρίς όμως να φέρει σταθερότητα.
Στις 25 Μαρτίου 1924 η Βουλή, με κύριο εμπνευστή τον Παπαναστασίου, ανακήρυξε την αβασίλευτη δημοκρατία, που επικυρώθηκε με δημοψήφισμα στις 13 Απριλίου· οι φιλοβασιλικοί την αμφισβήτησαν.
Ακολούθησαν κυβερνητική αστάθεια, απειλή στρατιωτικών επεμβάσεων και η σύντομη δικτατορία του στρατηγού Θεόδωρου Πάγκαλου.
Η οικουμενική κυβέρνηση του Αλέξανδρου Ζαΐμη, με βενιζελικούς και αντιβενιζελικούς, ψήφισε το Σύνταγμα του 1927. Με τη μεγάλη νίκη των Φιλελευθέρων (Αύγουστος 1928) ο Βενιζέλος γύρισε στην εξουσία για τέσσερα χρόνια και το πολίτευμα φάνηκε να σταθεροποιείται.
Στα τέλη της δεκαετίας έγιναν έργα υποδομής, σταθεροποιήθηκε το νόμισμα, αυξήθηκε το εμπόριο, στηρίχτηκε η βιομηχανία, έγιναν αποξηράνσεις στη Βόρεια Ελλάδα και γενικεύτηκε η αγροτική μεταρρύθμιση.
Με τη βοήθεια της ΚΤΕ ξεκίνησε η περίθαλψη και η αποκατάσταση των προσφύγων από Μικρά Ασία, Πόντο και Ανατολική Θράκη. Ο εξωτερικός δανεισμός όμως έδενε τη χώρα με τη διεθνή πολιτική και οικονομική συγκυρία.
Μετά την ανταλλαγή πληθυσμών η Ελλάδα άφησε οριστικά την πολιτική των εδαφικών διεκδικήσεων και δεν έθετε δυναμικά θέμα για Δωδεκάνησα, Βόρεια Ήπειρο και Κύπρο, για να μη χαλάσει τις σχέσεις με Ιταλία και Βρετανία.
Από το 1928 ο Βενιζέλος υπέγραψε συμφωνίες με την Ιταλία (1928), τη Γιουγκοσλαβία (1929) και την Τουρκία (1930, σύμφωνο φιλίας στην Άγκυρα), ξαναβρήκε φίλους στη Βρετανία και στη Γαλλία και στήριξε ανεπιφύλακτα το σχέδιο Μπριάν.
Πρόσωπα
Αλέξανδρος Παπαναστασίου
πρώτος πρωθυπουργός της Α΄ Ελληνικής Δημοκρατίας
Θεόδωρος Πάγκαλος
στρατηγός, επέβαλε βραχύβια δικτατορία
Αλέξανδρος Ζαΐμης
επικεφαλής της οικουμενικής κυβέρνησης
Ελευθέριος Βενιζέλος
πρωθυπουργός 1928-1932, σύμφωνα φιλίας
Ισμέτ Ινονού
Τούρκος πρωθυπουργός, υπέγραψε το σύμφωνο 1930
Μουσταφά Κεμάλ
ηγέτης της Τουρκίας την εποχή του συμφώνου
Αριστείδης Μπριάν
Γάλλος, πρότεινε την ευρωπαϊκή ενοποίηση
Νικόλαος Πολίτης
Έλληνας διπλωμάτης, ανέπτυξε τις θέσεις για την Ευρώπη
Πότε και πώς καθιερώθηκε η αβασίλευτη δημοκρατία στην Ελλάδα;
Η Βουλή την ανακήρυξε στις 25 Μαρτίου 1924, κυρίως με πρωτοβουλία του Αλέξανδρου Παπαναστασίου, και ο λαός την επικύρωσε με δημοψήφισμα στις 13 Απριλίου. Οι φιλοβασιλικοί όμως αμφισβήτησαν τον τρόπο με τον οποίο θεσπίστηκε.
Τι άλλαξε στην οικονομία ως τα τέλη της δεκαετίας του 1920;
Ξεκίνησαν μεγάλα έργα υποδομής, σταθεροποιήθηκε η δραχμή, αυξήθηκε το εμπόριο και στηρίχτηκε η βιομηχανία. Οι αποξηράνσεις στη βόρεια Ελλάδα και οι νέες καλλιεργήσιμες εκτάσεις ανέβασαν την αγροτική παραγωγή, ενώ με βοήθεια της ΚΤΕ ξεκίνησε η περίθαλψη και η αποκατάσταση των προσφύγων. Τα εξωτερικά δάνεια όμως έκαναν τη χώρα εξαρτημένη από τη διεθνή συγκυρία.
Πώς βελτίωσε ο Βενιζέλος τη διεθνή θέση της Ελλάδας;
Η χώρα είχε πια εγκαταλείψει τις εδαφικές διεκδικήσεις και δεν πίεζε για Δωδεκάνησα, Βόρεια Ήπειρο και Κύπρο. Από το 1928 ο Βενιζέλος υπέγραψε συμφωνίες με την Ιταλία (1928), τη Γιουγκοσλαβία (1929) και την Τουρκία (1930), αποκατέστησε τις σχέσεις με Βρετανία και Γαλλία και στήριξε το σχέδιο Μπριάν για ευρωπαϊκή ενοποίηση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.