Το 1917 η Ρωσία περνά από την πτώση του τσάρου στην κυβέρνηση Κερένσκυ και στην Οκτωβριανή Επανάσταση των Μπολσεβίκων· ακολουθούν η ειρήνη του Μπρεστ-Λιτόφσκ, η Κομμουνιστική Διεθνής και η ίδρυση της ΕΣΣΔ.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Εξάντληση της Ρωσίας από τον πόλεμο
Μαζικές διαδηλώσεις στην Πετρούπολη και ανταρσίες στον στρατό
Η προσωρινή κυβέρνηση συνέχισε τον πόλεμο και αρνήθηκε παραχωρήσεις στις εθνότητες
Το πρόγραμμα των Μπολσεβίκων: ειρήνη, γη, εθνικοποιήσεις, εργατικός έλεγχος
Τι έγινε
Στις αρχές του 1917 η Ρωσία είχε εξαντληθεί. Διαδηλώσεις στην Πετρούπολη και ανταρσίες στον στρατό έριξαν τη μοναρχία τον Μάρτιο (νέο ημερολόγιο) και την εξουσία πήρε προσωρινή κυβέρνηση υπό τον Κερένσκυ.
Δίπλα στην κυβέρνηση λειτουργούσαν τα σοβιέτ εργατών και στρατιωτών. Η κυβέρνηση έκανε μεταρρυθμίσεις, αλλά κράτησε τη χώρα στον πόλεμο και αρνήθηκε αυτονομία στις εθνότητες, κάτι που ωφέλησε τους Μπολσεβίκους.
Στις 7 Νοεμβρίου 1917 (26 Οκτωβρίου κατά το παλαιό ημερολόγιο) οι Μπολσεβίκοι πήραν την εξουσία με ένοπλη εξέγερση, κατήγγειλαν τις παλιές συνθήκες και πρότειναν ανακωχή.
Για τον πόλεμο η ηγεσία διαφωνούσε: ο Λένιν ήθελε ειρήνη, ο Μπουχάριν συνέχιση, ο Τρότσκυ απλή διακοπή. Η γερμανική προέλαση έκρινε το ζήτημα.
Με τη Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ (Μάρτιος 1918) η Ρωσία έδωσε στη Γερμανία Πολωνία, Ουκρανία, Λιθουανία και Βαλτική, και στους Οθωμανούς τον Καύκασο. Η πρωτεύουσα πήγε από την Πετρούπολη στη Μόσχα.
Εμφύλιος και ξένες επεμβάσεις έκαναν το καθεστώς πιο σκληρό: τα κόμματα καταργήθηκαν εκτός από το Κομμουνιστικό, κι αυτό υπό τον έλεγχο της ηγεσίας.
Τον Μάρτιο του 1919 ιδρύθηκε η Τρίτη (Κομμουνιστική) Διεθνής για τη διεθνή επανάσταση· την ίδια χρονιά ξέσπασαν τα κινήματα των Σπαρτακιστών στη Γερμανία και του Μπέλα Κουν στην Ουγγαρία. Επί Στάλιν η Διεθνής έγινε όργανο της Μόσχας και διαλύθηκε το 1943.
Το 1922 ιδρύθηκε η ΕΣΣΔ ως ομοσπονδία αυτόνομων δημοκρατιών (Σύνταγμα 1924) με δικαίωμα αποχώρησης που δεν εφαρμόστηκε ποτέ· την εξουσία όμως είχε το Κομμουνιστικό Κόμμα, με κορυφή τον γενικό γραμματέα.
Τι άλλαξε
Έξοδος της Ρωσίας από τον πόλεμο με μεγάλες εδαφικές απώλειες (Μπρεστ-Λιτόφσκ)
Μονοκομματικό κομμουνιστικό καθεστώς και εμφύλιος πόλεμος
Ίδρυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς και ανησυχία στον αστικό κόσμο
Ίδρυση της ΕΣΣΔ (1922)
Πρόσωπα
Αλέξανδρος Κερένσκυ
επικεφαλής της προσωρινής κυβέρνησης (1917)
Λένιν (Βλαδίμηρος Ουλιάνοφ)
ηγέτης των Μπολσεβίκων και θεωρητικός της επανάστασης
Λέον Τρότσκυ
οργάνωσε τον Κόκκινο Στρατό, δολοφονήθηκε 1940
Νικολάι Μπουχάριν
ήθελε συνέχιση του πολέμου, εκτελέστηκε 1938
Στάλιν (Ιωσήφ Τζουγκασβίλι)
γενικός γραμματέας του κόμματος από το 1923
Μπέλα Κουν
ηγέτης κομμουνιστικού κινήματος στην Ουγγαρία (1919)
Μετά την πτώση της μοναρχίας την εξουσία τη μοιράζονταν δύο πόλοι: η προσωρινή κυβέρνηση του Κερένσκυ, που εξέφραζε τους φιλελεύθερους αστούς αλλά είχε λίγη δύναμη, και τα σοβιέτ των εργατών και των στρατιωτών, που δυνάμωναν συνεχώς και αμφισβητούσαν τη νομιμότητά της.
Γιατί οι Μπολσεβίκοι επικράτησαν τόσο γρήγορα;
Η προσωρινή κυβέρνηση συνέχιζε τον πόλεμο και αρνιόταν παραχωρήσεις στις εθνότητες, ενώ οι Μπολσεβίκοι υπόσχονταν άμεση παύση του πολέμου, ελευθερία στις εθνότητες, εθνικοποίηση της γης, των μεγάλων επιχειρήσεων και των τραπεζών και εργατικό έλεγχο της παραγωγής. Έτσι κέρδισαν έδαφος και τον Νοέμβριο του 1917 πήραν βίαια την εξουσία.
Ποιες δημοκρατίες σχημάτισαν αρχικά την ΕΣΣΔ;
Η Ένωση των Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών ιδρύθηκε το 1922 με τέσσερις δημοκρατίες: Ρωσία, Ουκρανία, Λευκορωσία και Υπερκαυκασία. Κατά το Σύνταγμα του 1924 ήταν αυτόνομες μέσα σε ομοσπονδία, αλλά η πραγματική εξουσία ανήκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα, το μόνο επιτρεπόμενο κόμμα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.