Από τις ελληνικές διεκδικήσεις στο Συνέδριο Ειρήνης και την απόβαση στη Σμύρνη έως την κατάρρευση του μετώπου το 1922, την καταστροφή της Σμύρνης, το κίνημα του Πλαστήρα και την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών της Λωζάννης.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Η Ιταλία και οι ΗΠΑ δυσκόλευαν τις ελληνικές διεκδικήσεις στο Συνέδριο Ειρήνης
Η ταπείνωση των Οθωμανών γέννησε το εθνικό κίνημα του Κεμάλ με ισχυρό στρατό
Η εκλογική ήττα του Βενιζέλου (1920) και η επάνοδος του Κωνσταντίνου
Η υπερβολική επέκταση του μετώπου και η διάλυση της νικήτριας συμμαχίας
Τι έγινε
Στο Παρίσι η Ελλάδα αντιμετώπισε την Ιταλία, που προωθούσε τα συμφέροντά της μέσω Αλβανίας, και τις ΗΠΑ, μέσω Τουρκίας· στηριζόταν μόνο στην Αγγλία και στη Γαλλία. Τη βοήθησαν η απουσία της Ρωσίας και η ικανή διπλωματία του Βενιζέλου.
Τον Δεκέμβριο του 1918 ο Βενιζέλος κατέθεσε τις ελληνικές διεκδικήσεις και το 1919 έστειλε το Α΄ Σώμα Στρατού στην Ουκρανία κατά των Μπολσεβίκων, με αποτέλεσμα αντίποινα κατά των Ελλήνων της νότιας Ρωσίας.
Από το 1918 οργανώσεις των Ποντίων ζητούσαν ανεξάρτητο ποντιακό ή ποντοαρμενικό κράτος· ο μητροπολίτης Χρύσανθος ήταν διατεθειμένος να συμβιβαστεί. Τον Ιανουάριο του 1920 προκρίθηκε Ποντοαρμενική Ομοσπονδία, που έπεσε θύμα του κεμαλικού κινήματος.
Τον Μάιο του 1919 η Ελλάδα πήρε συμμαχική εντολή να καταλάβει τη Σμύρνη και το βιλαέτι του Αϊδινίου, για την τάξη και για να προλάβει την Ιταλία. Η εντολή ήταν προσωρινή: μετά από πέντε χρόνια θα αποφάσιζε δημοψήφισμα.
Στις εκλογές του Νοεμβρίου 1920 ο Βενιζέλος ηττήθηκε και ο Κωνσταντίνος επέστρεψε. Το μέτωπο απλώθηκε βαθιά στη Μικρά Ασία και τον Αύγουστο του 1922 έσπασε από την τουρκική επίθεση.
Ακολούθησαν η φωτιά στη Σμύρνη και σκληρός διωγμός του ελληνισμού σε Μικρά Ασία, Πόντο και Ανατολική Θράκη. Τον Σεπτέμβριο του 1922 το κίνημα του Πλαστήρα έδιωξε τον Κωνσταντίνο (βασιλιάς ο Γεώργιος) και έξι βασιλικοί εκτελέστηκαν για εσχάτη προδοσία τον Νοέμβριο.
Στη Λωζάννη η Ελλάδα διαπραγματεύτηκε με τη νέα Τουρκία. Η σύμβαση του Ιανουαρίου 1923 όρισε υποχρεωτική ανταλλαγή ορθόδοξων της Τουρκίας και μουσουλμάνων της Ελλάδας, με εξαιρέσεις, και κράτησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σε σύγκριση με τις Σέβρες η Λωζάννη (1923) ήταν ταπεινωτική, αλλά αντανακλούσε την ήττα και τον νέο συσχετισμό ισχύος.
Τι άλλαξε
Καταστροφή της Σμύρνης και διωγμός του ελληνισμού σε Μικρά Ασία, Πόντο και Ανατολική Θράκη
Κίνημα του 1922, οριστική αποχώρηση του Κωνσταντίνου και εκτέλεση των έξι
Υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών και πάνω από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες
Συνθήκη της Λωζάννης: η Τουρκία ξαναπαίρνει Ανατολική Θράκη και Σμύρνη
Πρόσωπα
Ελευθέριος Βενιζέλος
πρωθυπουργός, κατέθεσε τις διεκδικήσεις του 1918
Χρύσανθος Φιλιππίδης
μητροπολίτης Τραπεζούντας, για τη Δημοκρατία του Πόντου
Μουσταφά Κεμάλ (Ατατούρκ)
οργάνωσε το τουρκικό εθνικό κίνημα, ιδρυτής Τουρκίας
Κωνσταντίνος
βασιλιάς, επανήλθε το 1920, έφυγε οριστικά το 1922
Νικόλαος Πλαστήρας
ηγέτης του κινήματος αξιωματικών του 1922
Γεώργιος Β΄
γιος του Κωνσταντίνου, βασιλιάς μετά το 1922
Χρυσόστομος
μητροπολίτης Σμύρνης, θανατώθηκε από τον όχλο (1922)
Τι ζήτησε η Ελλάδα στο Συνέδριο Ειρήνης και με ποιο επιχείρημα;
Ο Βενιζέλος κατέθεσε τον Δεκέμβριο του 1918 αίτημα για Βόρεια Ήπειρο, Θράκη, δυτικά μικρασιατικά παράλια και νησιά του Ανατολικού Αιγαίου χωρίς τα Δωδεκάνησα, με βάση την εθνολογική σύνθεση του πληθυσμού. Για να ενισχύσει τη θέση της χώρας έστειλε δύο μεραρχίες στην εκστρατεία των Συμμάχων κατά των Μπολσεβίκων στην Ουκρανία.
Γιατί ο Βενιζέλος δεν υποστήριξε ανεξάρτητο ποντιακό κράτος;
Το θεωρούσε ανέφικτο και φοβόταν ότι θα αδυνάτιζε τις ελληνικές διεκδικήσεις σε περιοχές κοντά στην Ελλάδα. Προτιμούσε οι Πόντιοι να στηρίξουν ένα αρμενικό κράτος, που είχε την υποστήριξη του Οικουμενικού και του Αρμενικού Πατριαρχείου. Η Ποντοαρμενική Ομοσπονδία του 1920, χωρίς στρατό και συμμαχική προστασία, χάθηκε από το κίνημα του Κεμάλ.
Γιατί η Συνθήκη της Λωζάννης θεωρείται σκληρή για την Ελλάδα;
Σε σχέση με τις Σέβρες η Ελλάδα έχασε την Ανατολική Θράκη και τη Σμύρνη, γιατί η συνθήκη αποτύπωνε την ήττα του 1922 και τον νέο συσχετισμό ισχύος. Η χώρα βγήκε ηττημένη, διχασμένη, απομονωμένη, οικονομικά κλονισμένη και με πάνω από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες να φροντίσει.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.