Το δίκαιο της πυγμής

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Η θεωρία του δικαίου της πυγμής θεωρεί φυσικό ο ισχυρός να επιβάλλει με τη βία το δικό του δίκαιο στον αδύναμο· η σελίδα τη δείχνει μέσα από τον διάλογο Αθηναίων και Μηλίων του Θουκυδίδη.
2. Ο Παπανούτσος παρατηρεί ότι η θεωρία δεν λέει απλώς ότι έτσι είναι τα πράγματα, αλλά ότι έτσι πρέπει να είναι· εκεί βρίσκει την αδυναμία της.
3. Πρώτη ένσταση: από το ότι κάτι έγινε ως τώρα δεν βγαίνει λογικά ότι θα γίνεται πάντα· η ιστορία μπορεί να αλλάξει από περιστάσεις ή από την απόφαση του ίδιου του ανθρώπου.
4. Δεύτερη ένσταση: το φυσικό δεν είναι κατ' ανάγκη και αξιόπρακτο· οι αξίες βρίσκονται σε άλλο επίπεδο από τα φυσικά γεγονότα.
5. Ο συγγραφέας δίνει το παράδειγμα του ηθικού κανόνα να προτιμάς να αδικηθείς παρά να αδικήσεις: δεν είναι φυσικός, είναι όμως έκφραση ανθρωπιάς.
6. Η άσκηση ζητά να εφαρμοστούν οι ίδιοι έλεγχοι σε απόψεις που ντύνουν μια κοινωνική ανισότητα ως «φυσική».

Πρόσωπα

Ε. Π. Παπανούτσος

δοκιμιογράφος που ασκεί κριτική στη θεωρία στο δοκίμιο «Το δίκαιο της πυγμής»

Θουκυδίδης

ιστορικός που καταγράφει τον διάλογο Αθηναίων και Μηλίων

Αθηναίοι

στον διάλογο υποστηρίζουν ότι οι ισχυροί κάνουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους

Όροι

δίκαιο της πυγμής

η βία του ισχυρού θεωρείται δίκαιη

ανασκευή

απόδειξη ότι ένα επιχείρημα δεν στέκει

προκείμενη κρίση

μια από τις βάσεις του συμπεράσματος

αντεπιχείρημα

επιχείρημα που απαντά σε άλλο

γεγονός και αξία

το τι συμβαίνει δεν είναι και το τι αξίζει

αξιόπρακτο

αυτό που αξίζει να γίνεται

κατά φύσιν ζην

το κήρυγμα να ζούμε όπως ορίζει η φύση

δεοντολογικός κανόνας

κανόνας για το τι πρέπει να γίνεται

ανθρωπιά

η ηθική υπέρβαση του ενστίκτου