Διάλογος από τον Ε. Π. Παπανούτσο για τη συμπεριφορά των Νεοελλήνων στον δρόμο: ο ένας συνομιλητής γενικεύει από την οδήγηση στον χαρακτήρα ενός λαού, ο άλλος αντικρούει τη γενίκευση με αντεπιχειρήματα.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο πρώτος συνομιλητής υποστηρίζει ότι οι Νεοέλληνες δεν έχουν κοινωνική αγωγή και στηρίζεται στην παραδοχή ότι ο χαρακτήρας ενός λαού φαίνεται στον τρόπο που οδηγεί.
Απαριθμεί παραδείγματα αταξίας, εγωισμού και αδιαφορίας για τους πεζούς και καταλήγει επαγωγικά σε γενικό συμπέρασμα για όλους.
Ο δεύτερος αναγνωρίζει την παρατήρηση αλλά αντιτείνει ότι πρόκειται για γενίκευση ενός φαινομένου που αφορά ορισμένη ομάδα.
Προσθέτει άλλα αίτια: την ορμή των νέων, την ταχύτητα των νέων αυτοκινήτων, την ευθύνη των κατασκευαστών και την επιείκεια του κράτους.
Συγκρίνει με άλλες χώρες και παρατηρεί ότι εκεί το αυτοκίνητο έχει μεγαλύτερη ιστορία, ενώ επισημαίνει και θετικές συμπεριφορές των Ελλήνων οδηγών.
Καταλήγει ότι χρειάζεται επιφύλαξη στις συγκρίσεις, γιατί τους ξένους τους βλέπουμε από έξω και τους δικούς μας από μέσα.
Η άσκηση ζητά να κριθεί ποιος είναι πιο πειστικός και να γραφτεί ένας νέος διάλογος αντιπαράθεσης για άλλη πλευρά της συμπεριφοράς.
Πρόσωπα
Ε. Π. Παπανούτσος
συγγραφέας του διαλόγου, από τη συλλογή «Τα μέτρα της εποχής μας»
Όροι
γενίκευση
συμπέρασμα για όλους από ορισμένες περιπτώσεις
επαγωγική πορεία
από τα παραδείγματα στο γενικό συμπέρασμα
αντεπιχείρημα
επιχείρημα που αντικρούει άλλο
παραδοχή
αφετηρία που ο ομιλητής θεωρεί δεδομένη
θέση και άρνηση
η άποψη που υποστηρίζεται και η αντίθετή της
κοινωνική αγωγή
οι τρόποι συμπεριφοράς στον κοινό χώρο
αντιπαράδειγμα
περίπτωση που διαψεύδει μια γενίκευση
διάλογος αντιπαράθεσης
κείμενο όπου συγκρούονται δύο απόψεις
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι λάθος κάνει ο πρώτος συνομιλητής;
Από παραδείγματα κακής οδήγησης καταλήγει ότι όλοι οι Νεοέλληνες, ανεξάρτητα από μόρφωση, ηλικία ή φύλο, δεν έχουν κοινωνική αγωγή. Είναι επαγωγικό συμπέρασμα που γενικεύει περισσότερο από όσο επιτρέπουν τα στοιχεία.
Πώς απαντά ο δεύτερος;
Λέει ότι το φαινόμενο αφορά μια ομάδα και όχι όλους, ότι φταίνε και οι νέοι, η ταχύτητα, οι κατασκευαστές και το κράτος, ότι το αυτοκίνητο είναι νέο στη χώρα, και ότι οι Έλληνες δείχνουν και προθυμία να βοηθήσουν. Προτείνει επιφύλαξη στις συγκρίσεις με άλλους λαούς.
Τι κρατώ από αυτό για την έκθεση;
Όταν διαφωνείς με μια γενίκευση, δείχνεις ότι τα παραδείγματα αφορούν μέρος του συνόλου, προσθέτεις άλλες αιτίες και δίνεις ένα αντιπαράδειγμα. Η αναγνώριση ενός σωστού σημείου του αντιπάλου σε κάνει πιο πειστικό.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.