5Δ-Ε

Εννοιολογική σύγχυση και πολιτική εκμετάλλευση. Φιλοπαίγμονες εν ου παικτοίς

Δύο αντίθετα άρθρα του 1998, στα 50 χρόνια της Παγκόσμιας Διακήρυξης: ο Π. Κονδύλης υποστηρίζει ότι με αυστηρό ορισμό δεν υπάρχουν ακόμη ανθρώπινα δικαιώματα, ο Π. Σούρλας ότι είναι από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις της ανθρωπότητας.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 5Δ-Ε15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Με αφορμή την επέτειο της Διακήρυξης, η σελίδα φέρνει δύο διανοούμενους με αντίθετη οπτική, για να συγκριθούν επιχειρήματα και τρόποι πειθούς.
Κονδύλης: στηρίζει τη θέση του σε έναν αυστηρό ορισμό. Δικαίωμα είναι ό,τι μπορεί να απαιτηθεί και να επιβληθεί· ανθρώπινο είναι μόνο αυτό που ισχύει για όλους, παντού.
Από τον ορισμό βγάζει ότι, χωρίς ελεύθερη μετακίνηση και ενιαία νομοθεσία για όλους, υπάρχουν μόνο πολιτικά και αστικά δικαιώματα. Μόνο ένα παγκόσμιο κράτος θα μπορούσε να δώσει γνήσια ανθρώπινα δικαιώματα.
Σούρλας: παρουσιάζει τα δικαιώματα ως καρπό μακρών αγώνων και θυσιών και ως βάση της διεθνούς έννομης τάξης.
Κατατάσσει τα αντίθετα επιχειρήματα σε επιστημολογικά (τα δικαιώματα ως κενές λέξεις) και ηθικοπολιτικά, και ξεχωρίζει όσα αρνούνται τη νομική τους ισχύ από όσα αρνούνται την ηθική τους αξία.
Υποστηρίζει ότι κανένα δεν θίγει τον πυρήνα, ότι κάθε άνθρωπος έχει αξία· τους αντιπάλους τους κατηγορεί για παραδοξολογία σε θέμα που δεν σηκώνει παιχνίδι.
Η σελίδα δείχνει πώς ο ορισμός μιας έννοιας μπορεί να κρίνει ένα συμπέρασμα, και πώς η επίκληση στο συναίσθημα και στην ιστορία πλαισιώνει την επίκληση στη λογική.

Πρόσωπα

Π. Κονδύλης: υποστηρίζει ότι με αυστηρό ορισμό δεν υπάρχουν σήμερα ανθρώπινα δικαιώματα
Π. Σούρλας: υπερασπίζεται την καθολική αξία των δικαιωμάτων του ανθρώπου

Όροι

ανθρώπινο δικαίωμα: δικαίωμα κάθε ανθρώπου επειδή είναι άνθρωπος
πολιτικά και αστικά δικαιώματα: δικαιώματα που δίνει ένα κράτος στους πολίτες
ορισμός: ακριβής οριοθέτηση του τι σημαίνει μια έννοια
εννοιολογική σύγχυση: ανάμειξη διαφορετικών σημασιών μιας λέξης
νομική δεσμευτικότητα: δυνατότητα να επιβληθεί με τον νόμο
κανονιστικός πυρήνας: η βασική αρχή που ορίζει τι πρέπει
επιστημολογικό επιχείρημα: αμφισβητεί αν μια έννοια έχει νόημα
ηθικοπολιτικό επιχείρημα: αμφισβητεί την ηθική ή πολιτική αξία
παραδοξολογία: υποστήριξη παράδοξων θέσεων για εντύπωση
οικουμενική ισχύς: ισχύς για όλους και παντού

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί ο Κονδύλης λέει ότι δεν υπάρχουν ανθρώπινα δικαιώματα;

Γιατί ορίζει αυστηρά το δικαίωμα ως κάτι που μπορεί να απαιτηθεί και να επιβληθεί, και το ανθρώπινο δικαίωμα ως κάτι που έχει κάθε άνθρωπος παντού, μόνο επειδή είναι άνθρωπος. Αφού σήμερα τα δικαιώματα τα δίνουν τα κράτη μόνο στους πολίτες τους, κατά τον ορισμό αυτό υπάρχουν πολιτικά και αστικά, όχι ανθρώπινα.

Πώς απαντά ο Σούρλας στις αντιρρήσεις;

Χωρίζει τις αντιρρήσεις σε όσες αρνούνται τη νομική δεσμευτικότητα των δικαιωμάτων και σε όσες αρνούνται την ηθική τους αξία. Υποστηρίζει ότι καμία δεν αγγίζει τον πυρήνα τους, την αξία κάθε ανθρώπινης ζωής, και ότι όσο κανείς δεν αποδεικνύει το αντίθετο, τα δικαιώματα έχουν καθολική ισχύ.

Είναι τόσο αντίθετες οι δύο απόψεις;

Λιγότερο από όσο φαίνεται. Ο Κονδύλης μιλά για το τι ισχύει στην πράξη σήμερα, όχι για το αν είναι σωστό να υπάρχουν δικαιώματα· ο Σούρλας μιλά για την ηθική τους αξία. Το να δεις σε ποιο επίπεδο μιλά ο καθένας είναι βασική δεξιότητα στη σύγκριση κειμένων.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα