Ανθρώπινα δικαιώματα

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Πρώτη γενιά: τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, με ρίζα τον Διαφωτισμό και τη Γαλλική Επανάσταση (1789)· περιορίζουν την εξουσία του ισχυρού και του κράτους.
2. Δεύτερη γενιά: τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα, από τους αγώνες των εργαζομένων του 19ου αιώνα· ζητούν θετικές υποχρεώσεις του κράτους απέναντι στους πολίτες.
3. Η Οικουμενική Διακήρυξη του ΟΗΕ (10 Δεκεμβρίου 1948), μετά το Ολοκαύτωμα, ενώνει τις δύο γενιές σε 30 άρθρα.
4. Με τη Διακήρυξη τα δικαιώματα γίνονται παγκόσμια αξία και παύουν να είναι εσωτερική υπόθεση κάθε κράτους· ο ΟΗΕ γίνεται ο θεσμικός τους προστάτης.
5. Η Διακήρυξη γεννά ένα πλέγμα διεθνών κανόνων που περνά στις εθνικές νομοθεσίες και στηρίζει τη δράση των μη κυβερνητικών οργανώσεων.
6. Τρίτη γενιά: τα δικαιώματα στο περιβάλλον· η παγκοσμιοποίηση, η τεχνολογία και η βιοϊατρική φέρνουν ανάγκη για νέα δικαιώματα.
7. Θέματα για συζήτηση: παραβιάσεις σε ευάλωτες ομάδες, αν η Διακήρυξη εκφράζει μόνο τη Δύση, ο ρόλος του ΟΗΕ και των ΜΚΟ.

Πρόσωπα

Δ. Γουσέτης

συγγραφέας του ενημερωτικού κειμένου για τις γενιές δικαιωμάτων

ΟΗΕ

ψηφίζει την Οικουμενική Διακήρυξη το 1948 και γίνεται θεσμικός προστάτης των δικαιωμάτων

Christopher Stone

προτείνει να αναγνωριστούν δικαιώματα και στα φυσικά αντικείμενα

Όροι

ατομικά δικαιώματα

προστατεύουν το άτομο από την εξουσία

κοινωνικά δικαιώματα

προστατεύουν από τη στέρηση και τη φτώχεια

δικαίωμα στο περιβάλλον

δικαίωμα σε υγιές φυσικό περιβάλλον

γενιά δικαιωμάτων

ομάδα δικαιωμάτων μιας ιστορικής περιόδου

Οικουμενική Διακήρυξη

το κείμενο του ΟΗΕ του 1948 για τα δικαιώματα

διεθνής κοινότητα

το σύνολο των κρατών και των οργανισμών τους

μη κυβερνητική οργάνωση

οργάνωση πολιτών ανεξάρτητη από το κράτος

πολιτισμική ιδιαιτερότητα

τα ξεχωριστά γνωρίσματα ενός πολιτισμού

ανθρωποκεντρική θεώρηση

ο άνθρωπος στο κέντρο της φύσης