Ο λόγος του Ι. Θ. Κακριδή (Θεσσαλονίκη, 1949, γιορτή των Τριών Ιεραρχών) για την παιδεία ως δύναμη που καλλιεργεί την ψυχή και για την αμφίδρομη, πνευματική σχέση δασκάλου και μαθητή.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Ο λόγος βλέπει την παιδεία ως δύναμη που καλλιεργεί την ψυχή και εστιάζει στη σχέση δασκάλου και μαθητή, μια σχέση καθαρά πνευματική.
Η σχέση φαίνεται απλή (ο ένας δίνει γνώσεις, ο άλλος τις παίρνει), όμως ο μαθητής αναζητά κάτι πλατύτερο και βαθύτερο: οδηγό ζωής· γι' αυτό μετράει η προσωπικότητα του δασκάλου.
Ο νέος, γεμάτος ιδανικά και χωρίς πείρα, πιστεύει ότι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο· γίνεται γι' αυτό αυστηρός κριτής, και ο πιο σκληρός κριτής του δασκάλου είναι ο μαθητής.
Η αμφισβήτηση των καθιερωμένων αξιών από τους νέους είναι δρόμος προς μια βαθύτερη, προσωπική πίστη· ο δάσκαλος ξυπνά τον πόθο του καλού αντί να επιβάλλει.
Με αναφορά στον Πλάτωνα, το σπουδαιότερο μάθημα δεν μεταδίδεται με λόγια· ανάβει ξαφνικά στην ψυχή μετά από κοινή προσπάθεια.
Η σχέση είναι αμφίδρομη: και ο δάσκαλος παιδεύεται. Ο συγγραφέας την ονομάζει «χάρις», ελεύθερη πνευματική σύνδεση που δεσμεύει και τους δύο.
Ασκήσεις: πορτρέτο δασκάλου και μαθητή, τόνος του λόγου σε σχέση με την περίσταση, δομικό διάγραμμα, λέξεις με συγκινησιακή ή επιστημονική χροιά, μεταφορές.
Πρόσωπα
Ι. Θ. Κακριδής
φιλόλογος, καθηγητής στο Αριστοτέλειο· εκφώνησε τον λόγο το 1949
Πλάτωνας
κατά τον Κακριδή δίδαξε ότι το μέγιστο μάθημα δεν λέγεται με λόγια
Αλέξανδρος Δελμούζος
η σελίδα συγκρίνει τις απόψεις του για πατρίδα και ανθρωπότητα με του Κακριδή
Όροι
παιδεία
καλλιέργεια της ψυχής, όχι μόνο γνώσεις
παιδευτική σχέση
η πνευματική σχέση δασκάλου και μαθητή
αμφίδρομη σχέση
και οι δύο δίνουν και παίρνουν
προσωπικότητα
το σύνολο των γνωρισμάτων που κάνουν κάποιον ξεχωριστό
Γιατί ο δάσκαλος δεν μπορεί να αντικατασταθεί από τα βιβλία, κατά τον Κακριδή;
Γιατί η παιδεία δεν είναι μόνο μετάδοση γνώσεων· ο μαθητής περιμένει έναν οδηγό ζωής. Η προφορική διδασκαλία και η προσωπικότητα του δασκάλου επιδρούν στον νέο πολύ πιο καθολικά από τις πληροφορίες.
Τι λέει για την «απιστία» των νέων;
Ότι δεν είναι κακό σημάδι: όποιος δεν αμφισβήτησε νέος δύσκολα πιστεύει βαθιά ως ώριμος. Γι' αυτό ο δάσκαλος δεν επιβάλλει έτοιμη πίστη, αλλά προβάλλει τις αξίες και βοηθά τον νέο να τις θεμελιώσει μόνος του.
Τι είναι η «χάρις» στη σχέση δασκάλου και μαθητή;
Με την αρχαία σημασία της λέξης, η ελεύθερη πνευματική σύνδεση δύο ανθρώπων που και δίνουν και παίρνουν. Ο δάσκαλος παιδεύεται κι αυτός από τη σχέση, ίσως και πιο γόνιμα από τον μαθητή.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.