Α4

Αξιολόγηση του επιχειρήματος

Πώς ελέγχουμε την αποδεικτική δύναμη ενός επιχειρήματος ή το ανασκευάζουμε: αλήθεια των προκειμένων, εγκυρότητα, γεγονότα και γνώμες, και ειδικοί έλεγχοι για γενίκευση, αίτιο-αποτέλεσμα και αναλογία.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Α415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Για να κρίνουμε ένα επιχείρημα ελέγχουμε δύο πράγματα: αν οι προκείμενες είναι αληθείς και αν το συμπέρασμα βγαίνει με λογική αναγκαιότητα από αυτές.
Ξεχωρίζουμε τις γενικά αποδεκτές αλήθειες από τις προσωπικές γνώμες· ένα επιχείρημα στηριγμένο μόνο σε γνώμες δεν έχει απόλυτη ισχύ.
Μόνο η τέλεια επαγωγή (όλες οι περιπτώσεις) δίνει βέβαιο συμπέρασμα· η ατελής κάνει ένα λογικό άλμα και καταλήγει σε κάτι πιθανό.
Γενίκευση: ρωτάμε αν τα στοιχεία είναι αρκετά ή αν η γενίκευση είναι βεβιασμένη, π.χ. από ένα μόνο περιστατικό.
Αίτιο-αποτέλεσμα: είναι η σχέση λογική ή απλώς χρονική (έγινε μετά, άρα εξαιτίας); Μήπως μία από τις αιτίες παρουσιάζεται ως η μόνη;
Η αιτία μπορεί να είναι αναγκαία και επαρκής, αναγκαία χωρίς να επαρκεί, ή επαρκής χωρίς να είναι αναγκαία.
Αναλογία: είναι κυριολεκτική ή μεταφορική; Οι ομοιότητες είναι αρκετές και σχετικές με το συμπέρασμα, ή η σύγκριση τραβιέται πέρα από τα όριά της;

Όροι

ανασκευή: η απόδειξη ότι ένα επιχείρημα δεν στέκει
αποδεικτική ισχύς: πόσο αποδεικνύει ένα επιχείρημα
γεγονός: κάτι που ισχύει και ελέγχεται
γνώμη: προσωπική εκτίμηση που δεν αποδεικνύεται
τέλεια επαγωγή: εξετάζει όλες τις περιπτώσεις, άρα βέβαιη
ατελής επαγωγή: εξετάζει κάποιες, άρα συμπέρασμα πιθανό
βεβιασμένη γενίκευση: κανόνας από λίγα ή ένα περιστατικό
αναγκαία αιτία: χωρίς αυτήν δεν προκύπτει το αποτέλεσμα
επαρκής αιτία: αρκεί μόνη της για το αποτέλεσμα
υπεραπλούστευση: μία αιτία παρουσιάζεται ως η μοναδική
χρονολογική σχέση: το ένα απλώς έγινε μετά το άλλο
μεταφορική αναλογία: σύγκριση εικόνας, όχι απόδειξη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς αντικρούω ένα επιχείρημα στην έκθεση;

Δείχνεις είτε ότι μια προκείμενη δεν ισχύει στην πραγματικότητα, είτε ότι το συμπέρασμα δεν προκύπτει από αυτές. Συχνά αρκεί ένα αντιπαράδειγμα για μια βιαστική γενίκευση ή μια δεύτερη αιτία για μια υπεραπλουστευμένη αιτιολόγηση.

Ποια η διαφορά αναγκαίας και επαρκούς αιτίας;

Αναγκαία είναι η αιτία χωρίς την οποία το αποτέλεσμα δεν γίνεται· επαρκής είναι αυτή που αρκεί μόνη της για να γίνει. Μια αιτία μπορεί να είναι και τα δύο, μόνο το ένα, ή κανένα.

Γιατί είναι αδύναμη μια αναλογία ως επιχείρημα;

Γιατί στηρίζεται σε ομοιότητα. Αν η ομοιότητα είναι μεταφορική, ή τα κοινά σημεία είναι λίγα και άσχετα με το συμπέρασμα, η αναλογία στολίζει αλλά δεν αποδεικνύει.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα