απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Α3

Εγκυρότητα, αλήθεια, ορθότητα ενός επιχειρήματος

Τρεις έννοιες που συχνά μπερδεύονται: πότε ένα επιχείρημα είναι έγκυρο (η μορφή του), πότε αληθινό (το περιεχόμενό του) και πότε ορθό, δηλαδή έγκυρο και με αληθείς προκείμενες.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Α315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Έγκυρο: οι προκείμενες οδηγούν με λογική αναγκαιότητα σε βέβαιο συμπέρασμα. Η εγκυρότητα αφορά τη λογική μορφή.
  2. Αληθές: οι προκείμενες και το συμπέρασμα ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η αλήθεια αφορά το περιεχόμενο.
  3. Εγκυρότητα και αλήθεια είναι διαφορετικές έννοιες και δεν ταυτίζονται.
  4. Ορθό: έγκυρο και με αληθείς προκείμενες ταυτόχρονα. Ο ορθός συλλογισμός λέγεται και απόδειξη.
  5. Η τυπική λογική εξετάζει κυρίως την εγκυρότητα, ενώ στη ζωή και στα κείμενα μάς ενδιαφέρει η ορθότητα.
  6. Πρακτικά: ένα συμπέρασμα με ψεύτικη αφετηρία, ή ένα συμπέρασμα που δεν ακολουθεί από την αφετηρία του, δεν πείθει όσο καλά κι αν ακούγεται.

Όροι

εγκυρότητα
το συμπέρασμα βγαίνει αναγκαστικά
αλήθεια επιχειρήματος
οι κρίσεις του ταιριάζουν με την πραγματικότητα
ορθότητα
έγκυρο επιχείρημα με αληθείς προκείμενες
απόδειξη
ο συλλογισμός που δίνει ορθό συμπέρασμα
λογική μορφή
η δομή του επιχειρήματος, όχι το περιεχόμενο
λογική αναγκαιότητα
δεν γίνεται να ισχύουν τα πριν χωρίς το μετά
τυπική λογική
εξετάζει τη μορφή των συλλογισμών
κρίση
μια πρόταση που δηλώνει κάτι αληθές ή ψευδές

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Μπορεί ένα επιχείρημα να είναι έγκυρο αλλά ψευδές;

Ναι. Η εγκυρότητα κοιτάζει μόνο αν το συμπέρασμα βγαίνει αναγκαστικά από τις προκείμενες. Αν μια προκείμενη δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, το επιχείρημα μένει έγκυρο στη μορφή αλλά δεν είναι ορθό.

Τι σημαίνει ότι ένα επιχείρημα είναι ορθό;

Ότι ισχύουν και τα δύο: είναι έγκυρο και οι προκείμενές του είναι αληθείς. Ένας ορθός συλλογισμός λέγεται και απόδειξη.

Πώς το χρησιμοποιώ όταν κρίνω ένα κείμενο;

Κάνεις δύο ερωτήσεις: ισχύουν στην πραγματικότητα αυτά που προϋποθέτει ο συγγραφέας; Και αν ισχύουν, βγαίνει πράγματι από αυτά το συμπέρασμά του; Αν η απάντηση σε μία είναι όχι, έχεις βρει το αδύνατο σημείο για την αντίκρουση.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.