απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Δ

Η πειθώ στον επιστημονικό λόγο

Τα γνωρίσματα του επιστημονικού λόγου (περιγραφικός, ερμηνευτικός, αποδεικτικός, απρόσωπος) μέσα από ένα νομικό κείμενο υπέρ της θανατικής ποινής, το αντίθετο κείμενο της Διεθνούς Αμνηστίας και δύο κείμενα εκλαΐκευσης της φυσικής (Γραμματικάκης, Ξανθόπουλος).

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Δ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Ο επιστημονικός λόγος περιγράφει, ερμηνεύει και αποδεικνύει· οφείλει να είναι απρόσωπος και αντικειμενικός, με λογική και όχι συγκινησιακή χρήση της γλώσσας.
  2. Ένα κείμενο ποινικού δικαίου (Ι. Μανωλεδάκης) εξετάζει τα επιχειρήματα για την κατάργηση της θανατικής ποινής και τα αντικρούει ένα ένα.
  3. Η οργάνωσή του: διατύπωση των αντίθετων επιχειρημάτων, αναγνώριση της σοβαρότητάς τους, διαδοχική αντίκρουση με κλιμάκωση, επίλογος.
  4. Χρησιμοποιεί διάφορες τεχνικές ανασκευής: κρίνει κάτι αναπόδεικτο, δείχνει ότι κάτι ισχύει και για άλλες ποινές, χαρακτηρίζει ένα επιχείρημα μεταφυσικό και όχι θετικό.
  5. Το κείμενο της Διεθνούς Αμνηστίας υποστηρίζει την κατάργηση με βάση την Οικουμενική Διακήρυξη και τη σκληρότητα της ποινής· η σύγκριση δείχνει πώς ο σκοπός αλλάζει τρόπους πειθούς και ύφος.
  6. Κείμενα εκλαΐκευσης της επιστήμης (για την ανθρωπική αρχή και για τον «ορίζοντα» του σύμπαντος) δείχνουν πώς ο επιστήμονας θέτει ερωτήματα, εξετάζει πλεονεκτήματα και αδυναμίες μιας θεωρίας και εξηγεί με εικόνες για το ευρύ κοινό.
  7. Ασκήσεις: άλλη παραγραφοποίηση με προσοχή στη συνοχή, ειδικό λεξιλόγιο, αλλαγή τόνου στον επίλογο, επιστολή ή άρθρο για τη θανατική ποινή.

Πρόσωπα

Ι. Μανωλεδάκης
καθηγητής ποινικού δικαίου· το κείμενό του αντικρούει τα επιχειρήματα για την κατάργηση της θανατικής ποινής
Διεθνής Αμνηστία
η οργάνωση που ζητά την κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλο τον κόσμο
Γ. Γραμματικάκης
φυσικός· κείμενο από «Η κόμη της Βερενίκης» για την ανθρωπική αρχή
Β. Ξανθόπουλος
αστροφυσικός· κείμενο για τον «ορίζοντα» του σύμπαντος

Όροι

επιστημονικός λόγος
λόγος που περιγράφει, ερμηνεύει, αποδεικνύει
αντικειμενικότητα
διατύπωση χωρίς προσωπικά συναισθήματα
απρόσωπη σύνταξη
γ΄ πρόσωπο, παθητική φωνή, χωρίς «εγώ»
ειδικό λεξιλόγιο
όροι μιας επιστήμης ή ενός επαγγέλματος
κλιμάκωση επιχειρημάτων
από το ασθενέστερο στο ισχυρότερο
ανασκευή
απάντηση που δείχνει ότι ένα επιχείρημα δεν στέκει
τόνος
η στάση που δείχνει ο λόγος: ουδέτερος, έντονος
εκλαΐκευση
απλή παρουσίαση της επιστήμης στο κοινό
ανθρωπική αρχή
ιδέα ότι το σύμπαν ταιριάζει στον άνθρωπο
συνοχή
σύνδεση των μερών με λέξεις και νόημα
μεταβατικές λέξεις
λέξεις που δένουν τις παραγράφους

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα γνωρίσματα του επιστημονικού λόγου;

Περιγράφει, ερμηνεύει και αποδεικνύει· είναι απρόσωπος και αντικειμενικός, κυριαρχεί η λογική χρήση της γλώσσας, το ειδικό λεξιλόγιο, το γ΄ πρόσωπο και ο ουδέτερος τόνος. Στηρίζεται σε επιχειρήματα, όχι σε συγκίνηση.

Πώς οργανώνει ο νομικός την αντίκρουσή του;

Παρουσιάζει πρώτα όλα τα επιχειρήματα των αντιπάλων, τα αναγνωρίζει ως σοβαρά αλλά όχι ακαταμάχητα, και έπειτα τα απαντά ένα ένα: άλλα τα κρίνει αναπόδεικτα, άλλα σωστά αλλά ισχύοντα και για άλλες ποινές, άλλα παραπλανητικά. Είναι χρήσιμο πρότυπο για κάθε κείμενο αντίκρουσης.

Σε τι διαφέρει το κείμενο της Διεθνούς Αμνηστίας;

Έχει άλλο σκοπό, να κινητοποιήσει για την κατάργηση της θανατικής ποινής. Γι' αυτό στηρίζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα, στην επίκληση στο συναίσθημα, σε ρητορικές ερωτήσεις και σε ζωντανές εικόνες, με έντονο και προσωπικό τόνο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.