Λεξιλόγιο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Η σελίδα είναι ασκήσεις λεξιλογίου που δένουν με την ενότητα της πειθούς.
2. Σύνθετες λέξεις: η σημασία βγαίνει από τα συνθετικά τους, π.χ. ευθυκρισία (ευ + κρίση), πειθαναγκασμός (πειθώ + αναγκασμός), στρεψοδικία (στρέφω + δίκη).
3. Φράσεις βεβαιότητας και αβεβαιότητας δείχνουν πόσο σίγουρος είναι ο πομπός· είναι βασικός δείκτης για ερωτήσεις ύφους και πρόθεσης.
4. Συνάψεις με τη λέξη «επιχείρημα»: ισχυρό, ακαταμάχητο, ανεδαφικό, κακόπιστο επιχείρημα· προβάλλω, αναιρώ, καταρρίπτω επιχειρήματα.
5. Μετατροπή ύφους: λέξεις του επίσημου λόγου αποδίδονται με απλούστερες και οικειότερες, άσκηση που ζητείται και στο Θέμα Β των εξετάσεων.
6. Μεταφορικές φράσεις (ρίχνω στάχτη στα μάτια, δούρειος ίππος, φαύλος κύκλος) ξαναγράφονται με κυριολεξία· αντώνυμα και συνώνυμα με λεπτές διαφορές σημασίας (προπαγάνδα, διαφώτιση, προσηλυτισμός).
7. Τελική άσκηση: σύντομο επιχειρηματολογικό κείμενο που χρησιμοποιεί το λεξιλόγιο της απόδειξης και της ανασκευής.

Όροι

ευθυκρισία

η ικανότητα να κρίνεις σωστά

απόρροια

αποτέλεσμα που πηγάζει από κάτι

προσεταιρισμός

το να κερδίζεις κάποιον με το μέρος σου

πειθαναγκασμός

πίεση που μοιάζει με πειθώ

στρεψοδικία

διαστρέβλωση επιχειρημάτων για να κερδίσεις

δειγματοληψία

επιλογή δείγματος για έλεγχο ή έρευνα

συμπαιγνία

κρυφή συνεννόηση για να εξαπατηθεί τρίτος

ευλογοφανής

που φαίνεται λογικό χωρίς να είναι

αυτόδηλος

φανερός από μόνος του, χωρίς απόδειξη

χειραγωγώ

κατευθύνω κάποιον χωρίς να το καταλάβει

δημαγωγώ

κολακεύω τον λαό για να τον κερδίσω

προπαγάνδα

οργανωμένη διάδοση ιδεών για επηρεασμό

διαφώτιση

ενημέρωση για να καταλάβει κανείς

φενάκη

ψεύτικη εικόνα που εξαπατά