Από τους μετασχηματισμούς Lorentz προκύπτει πώς αλλάζει η ταχύτητα ενός σώματος από ένα αδρανειακό σύστημα σε άλλο: υ′ = (υ − u)/(1 − u·υ/c²). Με τον τύπο αυτό καμία σχετική ταχύτητα δεν ξεπερνά το c.
Γ΄ Λυκείου · Φυσική · 30 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ένα σώμα κινείται κατά τον άξονα x· στο Σ μετατοπίζεται κατά Δx σε χρόνο Δt, στο Σ′, που κινείται με u, κατά Δx′ σε χρόνο Δt′.
Από τους μετασχηματισμούς Lorentz για στοιχειώδεις μεταβολές dx και dt βρίσκουμε την ταχύτητα υ′ = dx′/dt′.
Αποτέλεσμα: υ′ = (υ − u)/(1 − u·υ/c²), η ταχύτητα στο Σ′ συναρτήσει της ταχύτητας στο Σ· αντίστροφα υ = (υ′ + u)/(1 + u·υ′/c²).
Όταν και οι δύο ταχύτητες είναι μικρές μπροστά στο c, οι τύποι καταλήγουν στους απλούς τύπους του Γαλιλαίου, αφαίρεση και πρόσθεση ταχυτήτων.
Αν υ = c τότε υ′ = c, και αντίστροφα: το φως έχει την ίδια ταχύτητα για όλους, σε συμφωνία με το δεύτερο αξίωμα.
Στα παραδείγματα: διαστημόπλοια με 0,8c και 0,7c σε αντίθετες φορές έχουν σχετική ταχύτητα 0,96c και όχι 1,5c· πύραυλος με 0,5c από σκάφος με 0,6c έχει 0,85c ως προς τη Γη και όχι 1,1c.
Αν το Σ′ κινείται με u ως προς το Σ και ένα σώμα έχει ταχύτητα υ στο Σ κατά τον ίδιο άξονα, στο Σ′ έχει υ′ = (υ − u)/(1 − u·υ/c²). Αντίστροφα, υ = (υ′ + u)/(1 + u·υ′/c²).
Δύο διαστημόπλοια κινούνται αντίθετα με 0,8c και 0,7c. Πλησιάζουν με 1,5c;
Όχι. Κατά Γαλιλαίο θα έβγαινε 1,5c, αλλά ο τύπος του Lorentz δίνει σχετική ταχύτητα 0,96c, μικρότερη από την ταχύτητα του φωτός.
Τι γίνεται αν η ταχύτητα του σώματος είναι c;
Αν υ = c, ο τύπος δίνει υ′ = c, και αντίστροφα. Το φως έχει την ίδια ταχύτητα σε όλα τα αδρανειακά συστήματα, όπως λέει το δεύτερο αξίωμα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.