Η κίνηση περιγράφεται πάντα ως προς ένα σύστημα αναφοράς. Η ενότητα εξηγεί γιατί κάποια συστήματα είναι πιο βολικά και ορίζει τα αδρανειακά, όπου ισχύει ο νόμος της αδράνειας, και τα μη αδρανειακά.
Γ΄ Λυκείου · Φυσική · 30 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η κίνηση ενός ανθρώπου στο κατάστρωμα ενός πλοίου φαίνεται αλλιώς σε έναν επιβάτη και αλλιώς σε κάποιον στην ακτή.
Στη φύση όλα κινούνται: ο δρόμος μαζί με τη Γη, η Γη γύρω από τον εαυτό της και τον Ήλιο, ο Ήλιος στο διάστημα.
Σύστημα αναφοράς είναι ο χώρος που θεωρούμε αυθαίρετα ακίνητο για να περιγράψουμε μια κίνηση: τη Γη για ένα αυτοκίνητο, τον Ήλιο για τους πλανήτες.
Στην πράξη κάποια συστήματα είναι πιο βολικά: σε τρένο που κινείται ευθύγραμμα ομαλά το μπιλιάρδο παίζεται όπως σε ακίνητο, ενώ όταν το τρένο αλλάζει ταχύτητα οι μπάλες κινούνται απρόσμενα.
Ένας παρατηρητής έξω από το τρένο εξηγεί την κίνηση με τον πρώτο νόμο του Newton: το τραπέζι στρίβει και οι μπάλες συνεχίζουν ευθύγραμμα ομαλά.
Αδρανειακά λέγονται τα συστήματα όπου ισχύει ο νόμος της αδράνειας· όσα κινούνται με σταθερή ταχύτητα ως προς ένα αδρανειακό είναι επίσης αδρανειακά.
Μη αδρανειακά είναι όσα επιταχύνονται ως προς ένα αδρανειακό και εκεί ο νόμος της αδράνειας δεν ισχύει· π.χ. σε ασανσέρ που επιταχύνεται η ζυγαριά δείχνει το σώμα βαρύτερο.
Πρόσωπα
Newton
ο πρώτος νόμος του, ο νόμος της αδράνειας, ορίζει τα αδρανειακά συστήματα
Σύστημα αναφοράς όπου τηρείται ο πρώτος νόμος του Newton, ο νόμος της αδράνειας: σώμα χωρίς δυνάμεις ηρεμεί ή κινείται ευθύγραμμα ομαλά. Κάθε σύστημα που κινείται με σταθερή ταχύτητα ως προς ένα αδρανειακό είναι κι αυτό αδρανειακό.
Γιατί ένα τρένο που φρενάρει ή στρίβει δεν είναι αδρανειακό σύστημα;
Γιατί επιταχύνεται. Ο παίκτης μπιλιάρδου μέσα του βλέπει τις μπάλες να κινούνται απρόσμενα χωρίς φανερές δυνάμεις, ενώ ένας ακίνητος παρατηρητής έξω βλέπει ότι το τραπέζι στρίβει και οι μπάλες συνεχίζουν ευθύγραμμα.
Τι είναι το σύστημα αναφοράς;
Ο χώρος που θεωρούμε ακίνητο όταν μελετάμε μια κίνηση. Για ένα αυτοκίνητο παίρνουμε ακίνητη τη Γη, για τους πλανήτες τον Ήλιο, αν και στην πραγματικότητα κινούνται και τα δύο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.