Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι ιοντικές ενώσεις διίστανται πλήρως, ενώ ο ιοντισμός των ομοιοπολικών ηλεκτρολύτων μπορεί να είναι πλήρης (ισχυροί) ή μερικός (ασθενείς).
Ένα πρώτο μέτρο της ισχύος είναι ο βαθμός ιοντισμού α. Επειδή όμως εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, η ισχύς εκφράζεται συνήθως με τη σταθερά ιοντισμού.
Τα ισχυρά οξέα ιοντίζονται με μονόδρομη αντίδραση (α = 1), ενώ τα ασθενή, όπως HF, HCN, HClO, HCOOH, CH₃COOH, σε αμφίδρομη.
Τα διπρωτικά οξέα, όπως το H₂S, ιοντίζονται σε δύο βήματα και τα τριπρωτικά, όπως το H₃PO₄, σε τρία. Η NH₃ και ιόντα όπως το F⁻ είναι ασθενείς βάσεις.
Σε μια περίοδο η ισχύς των οξέων αυξάνεται από αριστερά προς τα δεξιά με την ηλεκτραρνητικότητα του X. Σε μια ομάδα αυξάνεται από πάνω προς τα κάτω με την ατομική ακτίνα.
Οι υποκαταστάτες που έλκουν ηλεκτρόνια (-I) αυξάνουν την ισχύ ενός οξέος, όπως το Cl στο CCl₃COOH. Όσοι απωθούν ηλεκτρόνια (+I) αυξάνουν την ισχύ μιας βάσης, γι' αυτό η CH₃NH₂ είναι ισχυρότερη από την NH₃.
Ο βασικός χαρακτήρας των υδρογονούχων ενώσεων αυξάνεται από δεξιά προς τα αριστερά και από κάτω προς τα πάνω, π.χ. NH₃ > PH₃ > AsH₃.
Πρόσωπα
Brönsted - Lowry
κατά τις απόψεις τους ο ιοντισμός μιας ομοιοπολικής ένωσης στο νερό είναι αντίδραση οξέος - βάσης
Όροι
ισχυρός ηλεκτρολύτης
ηλεκτρολύτης του οποίου η αντίδραση ιοντισμού είναι σχεδόν πλήρης
ασθενής ηλεκτρολύτης
ηλεκτρολύτης που ιοντίζεται μερικώς
βαθμός ιοντισμού (α)
το πηλίκο των mol που ιοντίζονται προς τα συνολικά mol του ηλεκτρολύτη, δηλαδή η απόδοση του ιοντισμού
ισχυρά οξέα
οξέα που ιοντίζονται πλήρως στο νερό, π.χ. HCl, HNO₃
ασθενή οξέα
οξέα που ιοντίζονται μερικώς στο νερό, π.χ. HF, CH₃COOH
διπρωτικά οξέα
οξέα που ιοντίζονται σε δύο βήματα, π.χ. H₂S
επαγωγικό φαινόμενο
η μετατόπιση των ηλεκτρονίων (πόλωση) ενός δεσμού λόγω γειτονικών ατόμων ή ομάδων
-I επαγωγικό φαινόμενο
το προκαλούν υποκαταστάτες που έλκουν ηλεκτρόνια, π.χ. αλογόνα, και ευνοεί την ισχύ του οξέος
+I επαγωγικό φαινόμενο
το προκαλούν υποκαταστάτες που απωθούν ηλεκτρόνια, π.χ. CH₃-, και αυξάνει την ισχύ της βάσης
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι είναι ο βαθμός ιοντισμού;
Το κλάσμα των μορίων που ιοντίστηκαν προς τα αρχικά. Παίρνει τιμές από 0 έως 1, δηλαδή 0% έως 100%.
Τι λέει ο νόμος αραίωσης του Ostwald;
Ότι όσο αραιώνεις ένα διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη, τόσο μεγαλώνει ο βαθμός ιοντισμού του.
Αυξάνεται και η [H₃O⁺] με την αραίωση;
Όχι, μειώνεται. Ο βαθμός ανεβαίνει αλλά η συγκέντρωση πέφτει περισσότερο, και υπερισχύει η δεύτερη.
Ποια η σχέση Ka και βαθμού ιοντισμού;
Ka = c·α² : (1−α). Όταν ο α είναι πολύ μικρός, απλοποιείται σε Ka ≈ c·α².
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.