Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Αν διαταράξουμε ένα σύστημα σε ισορροπία, οι δύο αντίθετες αντιδράσεις παύουν να έχουν ίση ταχύτητα, επικρατεί η μία και το σύστημα φτάνει σε νέα θέση ισορροπίας.
Τη θέση της ισορροπίας επηρεάζουν η συγκέντρωση, η πίεση και η θερμοκρασία. Οι καταλύτες δεν την επηρεάζουν.
Η αύξηση της θερμοκρασίας ευνοεί την ενδόθερμη κατεύθυνση και η μείωση την εξώθερμη. Έτσι στην εξώθερμη 2SO₂ + O₂ ⇌ 2SO₃ η θέρμανση μετατοπίζει την ισορροπία αριστερά.
Αν αυξήσουμε τη συγκέντρωση μιας ουσίας, η ισορροπία μετατοπίζεται προς την κατεύθυνση που την καταναλώνει, π.χ. προσθήκη N₂ δίνει περισσότερη NH₃.
Η πίεση που αλλάζει με τον όγκο επηρεάζει την ισορροπία μόνο αν υπάρχουν αέρια και αλλάζει ο αριθμός mol αερίων. Η αύξηση πίεσης την πηγαίνει προς τα λιγότερα mol αερίων. Η προσθήκη ευγενούς αερίου σε σταθερό όγκο δεν την επηρεάζει.
Η αρχή ισχύει και σε φυσικές ισορροπίες, όπως H₂O(l) ⇌ H₂O(g), και εξηγεί την ανίχνευση υγρασίας με CoCl₂, που από μπλε γίνεται ροδόχρωμο.
Πρόσωπα
Henry-Louis Le Chatelier (1850-1936)
Γάλλος ανόργανος χημικός, καθηγητής στη Σορβόννη, αυθεντία στη μεταλλουργία, τα τσιμέντα, το γυαλί και τα εκρηκτικά· δίνει το όνομά του στην αρχή
Όροι
θέση χημικής ισορροπίας
η σύσταση στην οποία ισορροπεί ένα σύστημα· μετατοπίζεται δεξιά όταν αυξάνονται τα προϊόντα
παράγοντες χημικής ισορροπίας
η συγκέντρωση αντιδρώντων ή προϊόντων, η πίεση και η θερμοκρασία
αρχή Le Chatelier
όταν μεταβάλλουμε συγκέντρωση, πίεση ή θερμοκρασία, η ισορροπία μετατοπίζεται προς την κατεύθυνση που τείνει να αναιρέσει τη μεταβολή
επίδραση της θερμοκρασίας
η αύξηση της θερμοκρασίας ευνοεί την ενδόθερμη αντίδραση, η μείωση την εξώθερμη
επίδραση της πίεσης
η αύξηση της πίεσης μετατοπίζει την ισορροπία προς τα λιγότερα mol αερίων, η μείωση προς τα περισσότερα
επίδραση του καταλύτη
δεν μετατοπίζει την ισορροπία, μόνο μειώνει τον χρόνο αποκατάστασής της
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι λέει η αρχή Le Chatelier;
Αν μεταβάλεις έναν παράγοντα σε ένα σύστημα σε ισορροπία, η ισορροπία μετατοπίζεται προς την κατεύθυνση που αντιτίθεται στη μεταβολή.
Πώς επιδρά η πίεση;
Μόνο μέσω των mol των αερίων. Αύξηση πίεσης σπρώχνει προς τη μεριά με τα λιγότερα mol αερίων. Αν είναι ίσα, δεν αλλάζει τίποτα.
Πώς επιδρά η θερμοκρασία;
Η θέρμανση ευνοεί την ενδόθερμη κατεύθυνση, η ψύξη την εξώθερμη. Είναι ο μόνος παράγοντας που αλλάζει και τη σταθερά Kc.
Μετατοπίζει ο καταλύτης την ισορροπία;
Όχι. Επιταχύνει εξίσου και τις δύο κατευθύνσεις, οπότε φτάνεις πιο γρήγορα στην ίδια ισορροπία.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.