Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ορισμένες αντιδράσεις, όπως η καύση του μαγνησίου, γίνονται προς μία κατεύθυνση (μονόδρομες ή ποσοτικές). Οι περισσότερες όμως δεν ολοκληρώνονται και καταλήγουν σε δυναμική χημική ισορροπία.
Στους 440 °C, είτε ξεκινήσουμε από 10 mol H₂ και 10 mol I₂ είτε από 20 mol HI, καταλήγουμε στο ίδιο μίγμα: 16 mol HI, 2 mol H₂ και 2 mol I₂. Άρα η αντίδραση είναι αμφίδρομη.
Η ταχύτητα της μιας κατεύθυνσης μειώνεται και της αντίθετης αυξάνεται. Όταν εξισωθούν, το μίγμα αποκτά σταθερή σύσταση και έχει αποκατασταθεί ισορροπία.
Στις πολύ αργές αντιδράσεις μπορεί να φαίνεται ότι υπάρχει ισορροπία ενώ δεν υπάρχει (φαινομενική ισορροπία). Αν προσθέσουμε καταλύτη, η πραγματική ισορροπία κρατά τη σύστασή της ενώ η φαινομενική την αλλάζει.
Θεωρητικά όλες οι αντιδράσεις είναι αμφίδρομες. Όταν η ισορροπία είναι τόσο μετατοπισμένη δεξιά ώστε ένα αντιδρών να μην ανιχνεύεται, η αντίδραση λέγεται μονόδρομη.
Η απόδοση α παίρνει τιμές από 0 έως 100%. Όσο πλησιάζει τη μονάδα, τόσο κυριαρχεί η φορά προς τα δεξιά. Υπολογίζεται με πίνακα «αρχικά, αντιδρούν, παράγονται, ισορροπία».
Όροι
μονόδρομη ή ποσοτική αντίδραση
αντίδραση που γίνεται προς μία μόνο κατεύθυνση
αμφίδρομη αντίδραση
αντίδραση που γίνεται ταυτόχρονα και προς τις δύο κατευθύνσεις και καταλήγει σε χημική ισορροπία· συμβολίζεται με ⇌
χημική ισορροπία
δυναμική κατάσταση όπου η σύσταση αντιδρώντων και προϊόντων μένει σταθερή και οι ταχύτητες των δύο αντίθετων αντιδράσεων είναι ίσες
φαινομενική ισορροπία
η ψευδαίσθηση ισορροπίας σε πολύ αργές αντιδράσεις, όπου η σύσταση αλλάζει πολύ αργά
κλειστό σύστημα
σύστημα που κρατά σταθερή τη μάζα του, ενώ μπορεί να προσλάβει ή να αποδώσει ενέργεια
ομογενής ισορροπία
ισορροπία όπου αντιδρώντα και προϊόντα βρίσκονται στην ίδια φάση
ετερογενής ισορροπία
ισορροπία όπου τα σώματα βρίσκονται σε περισσότερες από μία φάσεις
απόδοση αντίδρασης α
ο λόγος της ποσότητας που παράγεται πρακτικά προς την ποσότητα που θα παραγόταν θεωρητικά αν η αντίδραση ήταν ποσοτική
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι σημαίνει δυναμική ισορροπία;
Ότι και οι δύο αντιδράσεις συνεχίζονται, με ίσες ταχύτητες. Μακροσκοπικά δεν φαίνεται μεταβολή, μικροσκοπικά όμως υπάρχει συνεχής κίνηση.
Πώς υπολογίζω την απόδοση;
Διαιρείς τα mol που αντέδρασαν με τα αρχικά mol και πολλαπλασιάζεις επί 100.
Μπορεί η απόδοση να φτάσει 100%;
Όχι σε αμφίδρομη αντίδραση. Μένει πάντα κάποια ποσότητα αντιδρώντων.
Είναι ίσες οι συγκεντρώσεις στην ισορροπία;
Όχι. Είναι απλώς σταθερές. Είναι από τα πιο συχνά λάθη.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.