Επίκουρος, Επιστολή στον Μενοικέα 122: Η φιλοσοφία ως προϋπόθεση για την ευδαιμονία

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Ούτε ο νέος να αναβάλλει τη φιλοσοφία ούτε ο γέρος να κουράζεται να φιλοσοφεί.
2. Κανείς δεν είναι πολύ νωρίς ή πολύ αργά για να φροντίσει την υγεία της ψυχής του.
3. Όποιος λέει ότι δεν ήρθε ή ότι πέρασε η ώρα για φιλοσοφία μοιάζει με όποιον λέει το ίδιο για την ευτυχία.
4. Ο γέρος φιλοσοφεί για να μένει νέος στα αγαθά, από ευγνωμοσύνη για όσα έγιναν.
5. Ο νέος φιλοσοφεί για να είναι μαζί νέος και ώριμος, χωρίς φόβο για το μέλλον.
6. Πρέπει λοιπόν να φροντίζουμε ό,τι φέρνει ευδαιμονία: όταν την έχουμε τα έχουμε όλα, όταν λείπει κάνουμε τα πάντα για να την αποκτήσουμε.

Τι άλλαξε

• Η ευδαιμονία είναι ο τελικός σκοπός της ζωής, και η φιλοσοφία ο δρόμος προς αυτήν για κάθε άνθρωπο.

Πρόσωπα

Επίκουρος

φιλόσοφος (342/1-271/0 π.Χ.)· στον δικό του προτρεπτικό καλεί τον καθένα να φιλοσοφεί αμέσως

Μενοικέας

ο μαθητής στον οποίο απευθύνεται η επιστολή

Πλάτων

κατά τον Φάκελο, θεωρούσε τη φιλοσοφία επιστέγασμα μακράς παιδείας, όχι για όλους

Όροι

φιλοσοφεῖν

για τον Επίκουρο: μελέτη της φύσης, σε κοινότητα φίλων, με σκοπό θεραπευτικό (απαλλαγή από τους φόβους) και διδακτικό (τα όρια πόνου και ηδονής)

εὐδαιμονία

ευτυχία· ο τελικός σκοπός της ζωής, εφικτός κατά τον Επίκουρο για όλους

ἡδονή

το κεντρικό περιεχόμενο της ευδαιμονίας: μετρημένη απόλαυση φυσικών και πνευματικών αγαθών

ἀταραξία

η ψυχική γαλήνη, όπου οδηγεί μαζί με την απονία η σωστή απόλαυση

μελετῶ

φροντίζω, δίνω προσοχή σε κάτι, το σπουδάζω

ἄωρος

ανώριμος, άγουρος, που δεν έφτασε ακόμη η ώρα του

πάρωρος

υπερώριμος, που του πέρασε η ώρα

ἀφοβία τῶν μελλόντων

η απαλλαγή από τον φόβο για όσα θα έρθουν

Ετυμολογικά συγγενή

ὥρα (ὥραν· ἄωρος, πάρωρος)

ώρα · ωραίος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ψυχή (κατὰ ψυχήν)

ψυχικός · ψυχικό Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ὑγιαίνω (ὑγιαῖνον)

υγιαίνω · υγιής · υγιεινός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

εὐδαιμονία (εὐδαιμονίαν)

ευδαιμονία · ευδαίμονας · ευδαιμονισμός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἀφοβία (ἀφοβίαν)

αφοβία · άφοβος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

γηράσκω (γηράσκων)

γηράσκω · γήρας · γήρανση · γηραιός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

γέρων (γέρων, γέροντι)

γέροντας · γεροντικός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

μελετάω-ῶ (μελετᾶν)

μελετώ · μελέτη · μελετητής Λεξικό Τριανταφυλλίδη

νέος (νέος, νέῳ)

νέος · νεοσύστατος · νεοσύλλεκτος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

παλαιός

παλαιικός · παλαιογραφία · παλαιογράφος Λεξικό Τριανταφυλλίδη