απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Φάκελος Α.3

Επίκουρος, Επιστολή στον Μενοικέα 122: Η φιλοσοφία ως προϋπόθεση για την ευδαιμονία

Ο Επίκουρος γράφει ότι κανείς δεν είναι πολύ νέος ούτε πολύ γέρος για να φιλοσοφεί, γιατί η φιλοσοφία φροντίζει την υγεία της ψυχής και οδηγεί στην ευδαιμονία.

Γ΄ Λυκείου · Αρχαία · Φάκελος Α.3 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ούτε ο νέος να αναβάλλει τη φιλοσοφία ούτε ο γέρος να κουράζεται να φιλοσοφεί.
  2. Κανείς δεν είναι πολύ νωρίς ή πολύ αργά για να φροντίσει την υγεία της ψυχής του.
  3. Όποιος λέει ότι δεν ήρθε ή ότι πέρασε η ώρα για φιλοσοφία μοιάζει με όποιον λέει το ίδιο για την ευτυχία.
  4. Ο γέρος φιλοσοφεί για να μένει νέος στα αγαθά, από ευγνωμοσύνη για όσα έγιναν.
  5. Ο νέος φιλοσοφεί για να είναι μαζί νέος και ώριμος, χωρίς φόβο για το μέλλον.
  6. Πρέπει λοιπόν να φροντίζουμε ό,τι φέρνει ευδαιμονία: όταν την έχουμε τα έχουμε όλα, όταν λείπει κάνουμε τα πάντα για να την αποκτήσουμε.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Επίκουρος
φιλόσοφος (342/1-271/0 π.Χ.)· στον δικό του προτρεπτικό καλεί τον καθένα να φιλοσοφεί αμέσως
Μενοικέας
ο μαθητής στον οποίο απευθύνεται η επιστολή
Πλάτων
κατά τον Φάκελο, θεωρούσε τη φιλοσοφία επιστέγασμα μακράς παιδείας, όχι για όλους

Όροι

φιλοσοφεῖν
για τον Επίκουρο: μελέτη της φύσης, σε κοινότητα φίλων, με σκοπό θεραπευτικό (απαλλαγή από τους φόβους) και διδακτικό (τα όρια πόνου και ηδονής)
εὐδαιμονία
ευτυχία· ο τελικός σκοπός της ζωής, εφικτός κατά τον Επίκουρο για όλους
ἡδονή
το κεντρικό περιεχόμενο της ευδαιμονίας: μετρημένη απόλαυση φυσικών και πνευματικών αγαθών
ἀταραξία
η ψυχική γαλήνη, όπου οδηγεί μαζί με την απονία η σωστή απόλαυση
μελετῶ
φροντίζω, δίνω προσοχή σε κάτι, το σπουδάζω
ἄωρος
ανώριμος, άγουρος, που δεν έφτασε ακόμη η ώρα του
πάρωρος
υπερώριμος, που του πέρασε η ώρα
ἀφοβία τῶν μελλόντων
η απαλλαγή από τον φόβο για όσα θα έρθουν

Ετυμολογικά συγγενή

ὥρα (ὥραν· ἄωρος, πάρωρος)
ώρα · ωραίος Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ψυχή (κατὰ ψυχήν)
ψυχικός · ψυχικό Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ὑγιαίνω (ὑγιαῖνον)
υγιαίνω · υγιής · υγιεινός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
εὐδαιμονία (εὐδαιμονίαν)
ευδαιμονία · ευδαίμονας · ευδαιμονισμός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ἀφοβία (ἀφοβίαν)
αφοβία · άφοβος Λεξικό Τριανταφυλλίδη
γηράσκω (γηράσκων)
γηράσκω · γήρας · γήρανση · γηραιός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
γέρων (γέρων, γέροντι)
γέροντας · γεροντικός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
μελετάω-ῶ (μελετᾶν)
μελετώ · μελέτη · μελετητής Λεξικό Τριανταφυλλίδη
νέος (νέος, νέῳ)
νέος · νεοσύστατος · νεοσύλλεκτος Λεξικό Τριανταφυλλίδη
παλαιός
παλαιικός · παλαιογραφία · παλαιογράφος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Από ποια ηλικία πρέπει να φιλοσοφεί κανείς κατά τον Επίκουρο;

Από οποιαδήποτε. Ο νέος δεν πρέπει να το αναβάλλει και ο γέρος δεν πρέπει να κουράζεται, γιατί κανείς δεν είναι ανώριμος ή υπερώριμος για να φροντίσει την υγεία της ψυχής του.

Τι κερδίζει ο νέος και τι ο γέρος από τη φιλοσοφία;

Ο γέρος μένει νέος μέσα στα αγαθά, από ευγνωμοσύνη για όσα έζησε. Ο νέος γίνεται ταυτόχρονα ώριμος, γιατί απαλλάσσεται από τον φόβο για όσα θα έρθουν.

Σε τι διαφέρει εδώ ο Επίκουρος από τον Πλάτωνα;

Κατά την εισαγωγή του Φακέλου, ο Επίκουρος καλεί τον καθένα να φιλοσοφήσει αμέσως, χωρίς να λογαριάζει ηλικία ή μόρφωση. Ο Πλάτων έβλεπε τη φιλοσοφία ως κορύφωση μιας μακριάς παιδείας που δεν απευθύνεται σε όλους.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.