Ηθικά Νικομάχεια: Σημαντικές διευκρινήσεις για το περιεχόμενο της έννοιας «μεσότης»

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Τον φόβο, το θάρρος, την επιθυμία, την οργή, την ευσπλαχνία και γενικά την ευχαρίστηση και τη λύπη μπορεί να τα νιώσουμε περισσότερο ή λιγότερο, και τα δύο δεν είναι σωστά.
2. Αν τα νιώθουμε όταν πρέπει, για όσα πρέπει, απέναντι σε όποιους πρέπει, για τον λόγο και με τον τρόπο που πρέπει, αυτό είναι το μέσο και το άριστο, που ανήκει στην αρετή.
3. Το ίδιο ισχύει και για τις πράξεις: κι εκεί υπάρχει υπερβολή, έλλειψη και μέσο.
4. Η αρετή αφορά πάθη και πράξεις· σε αυτά η υπερβολή και η έλλειψη είναι σφάλμα και κατακρίνονται, ενώ το μέσο επαινείται και είναι το ορθό.
5. Άρα η αρετή είναι μια μεσότητα, αφού στοχεύει στο μέσο.

Πρόσωπα

Αριστοτέλης

διευκρινίζει ότι η μεσότητα της αρετής αφορά και τα πάθη και τις πράξεις

Όροι

ἐλεῶ

ευσπλαχνίζομαι

ἥδομαι

ευχαριστιέμαι

ἀμφότερα

και τα δυο αυτά (το μᾶλλον και το ἧττον)

ὅτε δεῖ

τη στιγμή που πρέπει

ἐφ' οἷς δεῖ

σε σχέση με τα πράγματα που πρέπει

πρὸς οὓς δεῖ

σε σχέση με τους ανθρώπους που πρέπει

οὗ ἕνεκα δεῖ

για τον λόγο που πρέπει

ὡς δεῖ

με τον τρόπο που πρέπει

ἁμαρτάνεται

αποτελεί λάθος, σφάλμα

κατορθοῦται

είναι το σωστό, το ορθό

Ετυμολογικά συγγενή

φοβοῦμαι

φοβάμαι · φόβητρο Λεξικό Τριανταφυλλίδη

θαρρέω

θαρρώ · θάρρος · θαρραλέος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἐλεέω

ελέησον · ελέηση · ελεήμων · ελεημοσύνη Λεξικό Τριανταφυλλίδη

λυπέω

λυπώ · λύπη · λυπηρός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἐπαινέω

επαινώ · έπαινος · επαινετός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

κατορθόω

κατορθώνω · κατόρθωμα · κατορθωτός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

στοχαστικός

στοχαστικός · στοχαστής · στόχαστρο Λεξικό Τριανταφυλλίδη

πάθος

παθιάζομαι · παθολογία · παθογόνος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἁμαρτάνω

αμαρτάνω · αμάρτημα · αμαρτία Λεξικό Τριανταφυλλίδη