Πρωταγόρας: Η κλοπή της φωτιάς

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Ο Επιμηθέας, που δεν ήταν πολύ σοφός, ξόδεψε χωρίς να το καταλάβει όλες τις ικανότητες στα άλογα ζώα· το ανθρώπινο γένος έμεινε χωρίς εφόδια και εκείνος δεν ήξερε τι να κάνει.
2. Ο Προμηθέας έρχεται να ελέγξει τη διανομή και βλέπει τα ζώα καλά εφοδιασμένα, τον άνθρωπο όμως γυμνό, ξυπόλυτο, χωρίς στρώμα και χωρίς όπλα, ενώ είχε φτάσει η ορισμένη μέρα της εξόδου του στο φως.
3. Σε απόγνωση, κλέβει από τον Ήφαιστο και την Αθηνά την έντεχνη σοφία μαζί με τη φωτιά και τη χαρίζει στον άνθρωπο.
4. Ο άνθρωπος απέκτησε έτσι τη σοφία που χρειάζεται για τη ζωή, όχι όμως την πολιτική, που βρισκόταν στον Δία.
5. Ο Προμηθέας δεν μπορούσε να μπει στην ακρόπολη του Δία· μπήκε κρυφά στο κοινό εργαστήριο της Αθηνάς και του Ηφαίστου και πήρε την τέχνη της φωτιάς και την τέχνη της Αθηνάς.
6. Από τότε ο άνθρωπος έχει ευκολία στη ζωή του, ενώ ο Προμηθέας, εξαιτίας του Επιμηθέα, τιμωρήθηκε αργότερα για την κλοπή, όπως λέγεται.

Πρόσωπα

Επιμηθέας

ξοδεύει όλες τις ικανότητες στα ζώα και αφήνει τον άνθρωπο χωρίς εφόδια

Προμηθέας

ελέγχει τη διανομή, κλέβει την έντεχνη σοφία και τη φωτιά για τον άνθρωπο και τιμωρείται

Ήφαιστος

κάτοχος της τέχνης της φωτιάς (ἔμπυρος τέχνη)

Αθηνά

κάτοχος της άλλης τέχνης· μοιράζεται με τον Ήφαιστο το εργαστήριο

Δίας

κρατά την πολιτική σοφία στην ακρόπολή του, που φυλάγεται από φοβερούς φρουρούς

Όροι

ἄλογα

τα όντα χωρίς λόγο και λογική σκέψη, τα ζώα

ἀκόσμητος

αδιάτακτος, ακανόνιστος, ακαλλώπιστος

ἀπορέω-ῶ

δεν έχω πόρο (διέξοδο), δεν ξέρω τι να κάνω

νομή

διαίρεση, διανομή

ἐμμελῶς

αρμονικά, με τον σωστό τρόπο

ἀμήχανος

αυτός που δεν έχει τα μέσα ή τον τρόπο, ο αδύνατος

ἔντεχνος σοφία

η σοφία που συμπορεύεται με την τέχνη, η δεξιότητα

φιλοτεχνέω-ῶ

ασκώ μια τέχνη, αγαπώ μια τέχνη

εὐπορία

ευκολία, αφθονία, λύση των δυσκολιών

δίκη μετέρχεταί τινα

κάποιος καταδιώκεται δικαστικά

Ετυμολογικά συγγενή

ἄλογος (ἄλογα)

άλογο · άλογος · αλογοουρά Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἀμήχανος (ἀμήχανον)

αμήχανος · αμηχανία Λεξικό Τριανταφυλλίδη

τέχνη

τέχνη · τεχνητός · τεχνηέντως Λεξικό Τριανταφυλλίδη

φυλακή (φυλακαί)

φυλακή · φυλακίζω · φυλάκιο Λεξικό Τριανταφυλλίδη

κλέπτω (κλέπτει)

κλέφτης · κλεφτός · κλεφτοπόλεμος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

γυμνός

γυμνός · γυμνότητα · γυμνόστηθος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

λανθάνω (ἔλαθεν, λαθών)

λάθος · λαθεύω · λαθραίος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

σοφία

σοφία · σοφιστής · σόφισμα Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἔμπυρος

έμπυρος · εμπύριο Λεξικό Τριανταφυλλίδη

δίκη

δίκη · δίκην · δικηγόρος Λεξικό Τριανταφυλλίδη