απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 2

Ηθικά Νικομάχεια: Η ηθική αρετή καλλιεργείται με την ηθική πράξη

Δεύτερο επιχείρημα του Αριστοτέλη ότι η ηθική αρετή δεν είναι έμφυτη: όσα μας δίνει η φύση τα έχουμε πρώτα ως δυνατότητες, ενώ τις αρετές τις αποκτούμε αφού πρώτα τις ασκήσουμε, όπως μαθαίνουμε μια τέχνη.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Ενότητα 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Ό,τι μας δίνει η φύση το έχουμε πρώτα ως δυνατότητα και ύστερα προχωρούμε στις αντίστοιχες ενέργειες.
  2. Αυτό φαίνεται στις αισθήσεις: δεν τις αποκτήσαμε επειδή είδαμε ή ακούσαμε πολλές φορές, αλλά τις χρησιμοποιήσαμε επειδή τις είχαμε.
  3. Τις αρετές, αντίθετα, τις αποκτούμε αφού πρώτα ενεργήσουμε, όπως συμβαίνει και με τις τέχνες.
  4. Όσα πρέπει να κάνουμε αφού τα μάθουμε, τα μαθαίνουμε κάνοντάς τα: χτίζοντας γίνεται κανείς οικοδόμος και παίζοντας κιθάρα κιθαριστής.
  5. Έτσι και κάνοντας δίκαιες πράξεις γινόμαστε δίκαιοι, σώφρονες πράξεις σώφρονες και ανδρείες πράξεις ανδρείοι.

Πρόσωπα

Αριστοτέλης
διακρίνει τη δύναμιν από την ἐνέργειαν και δείχνει ότι οι αρετές αποκτιούνται με την πράξη
Πλάτων
κατά τα σχόλια έλεγε ότι η τέχνη κατακτιέται με την εξάσκηση και ότι ακόμη και το παιδικό παιχνίδι προετοιμάζει για την τέχνη του μέλλοντος

Όροι

παραγίνεται
υπάρχουν
τὰς δυνάμεις
τις δυνατότητες, τις ικανότητες
κομιζόμεθα
αποκτούμε, βρισκόμαστε εφοδιασμένοι με
τὰς ἐνεργείας ἀποδίδομεν
προχωρούμε στις αντίστοιχες ενέργειες
ἀνάπαλιν
αντίθετα
δύναμις
η δυνατότητα που έχει ένα πράγμα ή ένα ον να γίνει ή να κάνει κάτι
ἐνέργεια
η πραγμάτωση της δυνατότητας (της δυνάμεως)

Ετυμολογικά συγγενή

δύναμις
δύναμη · δυνάμει · δυναμισμός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ἐνέργεια
ενέργεια · ενεργειακός · ενεργητικός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
αἴσθησις
αίσθηση · αίσθημα · αισθησιακός Λεξικό Τριανταφυλλίδη
τέχνη
τέχνη · τεχνίτης Λεξικό Τριανταφυλλίδη
οἰκοδόμος
οικοδόμος · οικοδομώ · οικοδομή · οικοδόμημα Λεξικό Τριανταφυλλίδη
δίκαιος
δίκαιος · δικαιοσύνη · δικαιοπραξία Λεξικό Τριανταφυλλίδη
σώφρων
σώφρων · σωφροσύνη · σωφρονίζω Λεξικό Τριανταφυλλίδη
ἀνδρεῖος
ανδρείος · ανδρεία Λεξικό Τριανταφυλλίδη
μανθάνω
μαθαίνω · μαθημένος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΡίζες · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι η δύναμις και τι η ἐνέργεια στη φιλοσοφία του Αριστοτέλη;

Δύναμις είναι η δυνατότητα που έχει ένα πράγμα ή ένα ον να γίνει ή να κάνει κάτι, ενώ ἐνέργεια είναι η πραγμάτωση αυτής της δυνατότητας. Εδώ η δύναμις έχει μόνο χρονική προτεραιότητα, ενώ γενικά ο Αριστοτέλης δίνει μεγαλύτερη αξία στην ἐνέργεια.

Γιατί ο Αριστοτέλης φέρνει ως παράδειγμα τις αισθήσεις;

Τις αισθήσεις δεν τις αποκτήσαμε βλέποντας ή ακούγοντας πολλές φορές· τις είχαμε από τη φύση και γι' αυτό τις χρησιμοποιήσαμε. Με τις αρετές γίνεται το αντίστροφο, πρώτα ενεργούμε και ύστερα τις έχουμε, άρα δεν είναι φυσικές.

Τι κοινό έχουν οι αρετές με τις τέχνες;

Και τις δύο τις μαθαίνουμε κάνοντας αυτό που θέλουμε να μάθουμε: χτίζοντας γινόμαστε οικοδόμοι, παίζοντας κιθάρα κιθαριστές, κάνοντας δίκαιες πράξεις δίκαιοι. Τα σχόλια σημειώνουν ότι και ο Πλάτων θεωρούσε πως η τέχνη κατακτιέται με την εξάσκηση.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.