Ηθικά Νικομάχεια: Άλλα επιχειρήματα για τη σχέση ηθικής αρετής και ηθικής πράξης
Ο Αριστοτέλης προσθέτει δύο επιχειρήματα: τη μαρτυρία των νομοθετών, που κάνουν τους πολίτες αγαθούς με τον εθισμό, και το ότι η αρετή, όπως και η τέχνη, γεννιέται και καταστρέφεται με τα ίδια μέσα.
Γ΄ Λυκείου · Αρχαία · Ενότητα 3 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τη σχέση αρετής και πράξης τη μαρτυρεί ό,τι γίνεται στις πόλεις: οι νομοθέτες κάνουν τους πολίτες αγαθούς με τον εθισμό.
Αυτός είναι ο σκοπός κάθε νομοθέτη· όσοι δεν τον πετυχαίνουν σφάλλουν, και σε αυτό ένα καλό πολίτευμα διαφέρει από ένα κατώτερο.
Κάθε αρετή, όπως και κάθε τέχνη, γεννιέται και καταστρέφεται για τους ίδιους λόγους και με τα ίδια μέσα.
Από το παίξιμο της κιθάρας βγαίνουν και καλοί και κακοί κιθαριστές· από το καλό χτίσιμο καλοί οικοδόμοι, από το κακό κακοί.
Αν δεν ίσχυε αυτό, δεν θα χρειαζόταν δάσκαλος, γιατί όλοι θα γεννιούνταν καλοί ή κακοί.
Πρόσωπα
Αριστοτέλης
προσθέτει νέα επιχειρήματα για τη θέση ότι καμία ηθική αρετή δεν είναι έμφυτη· έγραψε και έργο με τίτλο Περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς
οἱ νομοθέται
κάνουν τους πολίτες αγαθούς με τον εθισμό, που είναι η επιδίωξη κάθε νομοθέτη
Όροι
τὸ βούλημα
η θέληση, η επιθυμία, η επιδίωξη
ἁμαρτάνουσι
κάνουν λάθος, δεν πετυχαίνουν αυτό που επιδιώκουν
πολιτεία
πολίτευμα
φαύλης
λιγότερο καλής, κατώτερης (όχι: κακής)
ἐκ τῶν αὐτῶν
για τους ίδιους λόγους
διὰ τῶν αὐτῶν
με τα ίδια μέσα, με τους ίδιους τρόπους
ἀνάλογον
κατ' αναλογίαν, με ανάλογο τρόπο
οὐδὲν ἂν ἔδει τοῦ διδάξοντος
καθόλου δεν θα χρειαζόταν ο δάσκαλος
γίνεται καὶ φθείρεται
θεμελιώδες αντιθετικό ζεύγος εννοιών ήδη από τις απαρχές της φιλοσοφικής σκέψης
Ποιο επιχείρημα αντλεί ο Αριστοτέλης από τη ζωή των πόλεων;
Οι νομοθέτες κάνουν τους πολίτες αγαθούς εθίζοντάς τους, και αυτός είναι ο στόχος κάθε νομοθέτη. Όσοι δεν τον πετυχαίνουν σφάλλουν, και σε αυτό διαφέρει ένα καλό πολίτευμα από ένα κατώτερο.
Τι σημαίνει ότι η αρετή γίνεται και φθείρεται «ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ διὰ τῶν αὐτῶν»;
Η αρετή, όπως και η τέχνη, δημιουργείται και καταστρέφεται για τους ίδιους λόγους και με τα ίδια μέσα: από το να παίζει κανείς κιθάρα γίνεται καλός ή κακός κιθαριστής, ανάλογα με το αν παίζει καλά ή άσχημα.
Τι σημαίνει εδώ η «φαύλη» πολιτεία;
Κατά το Λεξιλόγιο, φαύλη είναι η λιγότερο καλή, η κατώτερη, όχι η κακή. Τα σχόλια εξηγούν ότι εδώ ο νομοθέτης θεωρείται πως επιδιώκει πάντα το καλό των πολιτών, απλώς μπορεί να μην το πετυχαίνει.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.