Αρεοπαγιτικός §§ 3-35: η παλιά και η νέα δημοκρατία
Ο Ισοκράτης δείχνει ότι η εμπιστοσύνη στη δύναμη είναι επικίνδυνη, ότι η πόλη χρειάζεται σωστό πολίτευμα και προτείνει την επιστροφή στη δημοκρατία του Σόλωνα και του Κλεισθένη, συγκρίνοντάς την με τη δημοκρατία της εποχής του.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
§§ 3-7: οι Αθηναίοι περιφρονούν τη συμβουλή του, ελπίζοντας να κυριαρχήσουν. Όμως ο πλούτος και η δύναμη φέρνουν αφροσύνη, όπως έδειξαν η Αθήνα μετά τους Περσικούς πολέμους και η Σπάρτη μετά την ηγεμονία της.
§§ 8-10: η πόλη είναι σε χειρότερη θέση από τότε: έχασε τις πόλεις της Θράκης, ξόδεψε πάνω από χίλια τάλαντα σε μισθοφόρους, την μισούν Έλληνες και βάρβαροι, κι όμως οι Αθηναίοι πανηγυρίζουν.
§§ 11-15: όσες επιτυχίες κι αν έρθουν, όπως του Κόνωνα και του Τιμοθέου, χάνονται χωρίς σωστό πολίτευμα. Το πολίτευμα είναι η ψυχή της πόλης, και οι Αθηναίοι το κατηγορούν αλλά δεν το διορθώνουν.
§§ 16-18: η λύση είναι η δημοκρατία του Σόλωνα και του Κλεισθένη, που έκανε τους Αθηναίους ηγέτες των Ελλήνων με τη θέλησή τους.
§§ 20-23: η παλιά πολιτεία τιμωρούσε την ασυδοσία και προτιμούσε την ισότητα της αξίας. Οι άρχοντες εκλέγονταν ανάμεσα στους ικανότερους, όχι με κλήρο.
§§ 24-27: οι πολίτες έβλεπαν το αξίωμα ως υπηρεσία, όχι ως κέρδος. Ο δήμος όριζε και έλεγχε τους άρχοντες, και όσοι διοικούσαν κακώς τιμωρούνταν αυστηρά.
§§ 28-35: τηρούσαν πιστά τις πατροπαράδοτες θυσίες χωρίς νεωτερισμούς. Φτωχοί και πλούσιοι νοιάζονταν ο ένας για τον άλλο, τα δάνεια ήταν ασφαλή και η περιουσία χρησίμευε σε όλους.
Γιατί ο Ισοκράτης φοβάται την αισιοδοξία των Αθηναίων;
Γιατί ο πλούτος και η μεγάλη δύναμη φέρνουν αφροσύνη και ακολασία, ενώ η φτώχεια φέρνει σωφροσύνη. Το έδειξαν η Αθήνα και η Σπάρτη, που κινδύνευσαν μόλις πίστεψαν ότι είναι ανίκητες.
Τι εννοεί ο Ισοκράτης λέγοντας ότι το πολίτευμα είναι η ψυχή της πόλης;
Ότι το πολίτευμα παίζει για την πόλη τον ρόλο που παίζει η φρόνηση για το σώμα: σκέφτεται για όλα, φυλάγει τα αγαθά και αποτρέπει τις συμφορές. Νόμοι, ρήτορες και πολίτες ακολουθούν το πολίτευμα που έχουν.
Ποιες δύο ισότητες διακρίνει ο Ισοκράτης;
Η μία δίνει τα ίδια σε όλους και η άλλη δίνει στον καθένα ό,τι του αξίζει. Οι παλιοί Αθηναίοι προτιμούσαν τη δεύτερη και γι' αυτό διάλεγαν τους άρχοντες με βάση την αξία και όχι με κλήρο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.