Υπέρ Μαντιθέου §§ 1-3: το προοίμιο

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Ο λόγος εκφωνείται μπροστά στη Βουλή των Πεντακοσίων, στη δοκιμασία του Μαντιθέου, που έχει κληρωθεί βουλευτής.
2. § 1: αν δεν ήξερε ότι οι κατήγοροι θέλουν με κάθε τρόπο να τον βλάψουν, θα τους χρωστούσε ευγνωμοσύνη· όποιος συκοφαντείται ωφελείται όταν αναγκάζεται να λογοδοτήσει για τη ζωή του.
3. Η αρχή αυτή είναι πρωτότυπη και εντυπωσιακή· ο ρήτορας στοχεύει στην προσοχή (πρόσεξιν) και στην εύνοια των βουλευτών και μειώνει τους αντιπάλους.
4. § 2: δηλώνει τόση εμπιστοσύνη στον εαυτό του, ώστε ελπίζει ότι ακόμη και όποιος του είναι εχθρικός θα αλλάξει γνώμη όταν ακούσει τι έχει κάνει.
5. § 3: δεν ζητά έγκριση μόνο για την αφοσίωσή του στο πολίτευμα· ζητά να κριθεί και για το ήθος και την κόσμια ζωή του.
6. Κλείνει με το κατηγορητήριο και την πρόθεση της απόδειξης: δεν ήταν ιππέας, δεν ζούσε στην Αθήνα και δεν μετείχε στο καθεστώς των Τριάκοντα.

Τι άλλαξε

• Το προοίμιο πετυχαίνει τους τρεις στόχους του: εύνοια, πρόσεξη και ευμάθεια, δηλαδή οι βουλευτές ξέρουν ήδη για τι θα μιλήσει.

Πρόσωπα

Μαντίθεος

ο ομιλητής, κληρωμένος βουλευτής που δοκιμάζεται

οἱ κατήγοροι

θέλουν να του προκαλέσουν κάθε κακό

ἡ βουλή

η Βουλή των Πεντακοσίων, κρίνει τη δοκιμασία

οἱ τριάκοντα

η ολιγαρχία του 404-403 π.Χ.

Όροι

σύνοιδά τινι

γνωρίζω καλά για κάποιον

κακῶς ποιῶ τινα

βλάπτω κάποιον

χάριν ἔχω τινί

χρωστώ ευγνωμοσύνη σε κάποιον

διαβάλλομαι

συκοφαντούμαι

εἰς ἔλεγχον καθίσταμαι

λογοδοτώ, εξετάζομαι

μεταμέλει τινί

κάποιος μετανιώνει, αλλάζει γνώμη

εὔνους εἰμί τινι

είμαι φιλικός προς κάποιον

τὰ καθεστηκότα πράγματα

το παρόν πολίτευμα

μετρίως

κόσμια, με μέτρο

δοκιμάζω τινά

εγκρίνω την εκλογή κάποιου

ἐπιδημῶ

διαμένω στην πόλη μου

εύνοια, πρόσεξις, ευμάθεια

οι τρεις στόχοι του προοιμίου

Ετυμολογικά συγγενή

κατηγορία

κατηγορία · κατήγορος · κατηγορητήριο Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἔλεγχος

έλεγχος · ελέγχω · ελεγκτής Λεξικό Τριανταφυλλίδη

πιστεύω

πιστεύω · πίστη · πιστευτός Λεξικό Τριανταφυλλίδη

ἐλπίζω

ελπίζω · ελπίδα · απελπισία Λεξικό Τριανταφυλλίδη

κίνδυνος

κίνδυνος · κινδυνεύω · επικίνδυνος Λεξικό Τριανταφυλλίδη

χάρις

χάρη · ευχαριστώ · χαρίζω Λεξικό Τριανταφυλλίδη