απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4

Θεωρία Αριθμών

Η ταυτότητα της διαίρεσης: α = βπ + υ, με το υπόλοιπο πάντα μικρότερο από τον διαιρέτη.

Β΄ Λυκείου · Μαθηματικά · Ενοτητα 4 · 25 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η Θεωρία Αριθμών μελετά τις ιδιότητες των θετικών ακεραίων· συχνά μια πρόταση ελέγχεται σε λίγες περιπτώσεις, αλλά πρέπει να αποδειχτεί για όλες.
  2. Ο Μαυρόλυκος (1557) έδειξε ότι το άθροισμα των ν πρώτων περιττών είναι ν², περνώντας από κάθε περίπτωση στην επόμενη· ο Pascal (1654) διατύπωσε καθαρά τη μέθοδο.
  3. Οι όροι «μαθηματική» ή «τέλεια επαγωγή» καθιερώθηκαν τον 19ο αιώνα (de Morgan, Dedekind), σε αντίθεση με την «ατελή επαγωγή» των Φυσικών Επιστημών.
  4. Αρχή της μαθηματικής επαγωγής: αν ο P(1) είναι αληθής και η αλήθεια του P(ν) φέρνει την αλήθεια του P(ν + 1), τότε ο P(ν) ισχύει για κάθε θετικό ακέραιο ν.
  5. Εικόνα της μεθόδου: βιβλία στη σειρά, όπου το καθένα ρίχνει το επόμενο· αν πέσει το πρώτο, πέφτουν όλα.
  6. Και τα δύο βήματα είναι αναγκαία· η επαγωγή μπορεί επίσης να ξεκινά από άλλον αρχικό ακέραιο (π.χ. ν ≥ 3 ή ν ≥ 0).
  7. Εφαρμογές: αποδείξεις τύπων αθροισμάτων και της ανισότητας του Bernoulli.

Πρόσωπα

Francesco Mauroliko (Μαυρόλυκος)
απέδειξε το 1557 ότι 1 + 3 + … + (2ν − 1) = ν²
Blaise Pascal
διατύπωσε καθαρά τη μέθοδο το 1654, στο αριθμητικό τρίγωνο
A. de Morgan
καθιέρωσε τον όρο μαθηματική επαγωγή (1838)
R. Dedekind
επίσης καθιέρωσε τον όρο (1887)
Bernoulli
η ανισότητα (1 + α)^ν > 1 + να φέρει το όνομά του

Όροι

μαθηματική (τέλεια) επαγωγή
απόδειξη για κάθε θετικό ακέραιο ν
1ο βήμα επαγωγής
ο P(1) είναι αληθής
2ο βήμα επαγωγής
P(ν) αληθής ⇒ P(ν + 1) αληθής
επαγωγική υπόθεση
υποθέτουμε ότι ισχύει ο P(ν)
ατελής επαγωγή
γενίκευση από παραδείγματα, χωρίς απόδειξη
1 + 3 + 5 + … + (2ν − 1)
ν²
ν² + (2ν + 1)
(ν + 1)²
1 + 2 + … + ν
ν(ν + 1)/2
ν² − ν + 41 για ν = 41
41², άρα όχι πρώτος
«κάθε 2ν είναι περιττός»
ισχύει μόνο το 2ο βήμα, άρα ψευδής
ανισότητα Bernoulli
(1 + α)^ν > 1 + να, α > −1, α ≠ 0, ν ≥ 2
αρχικός ακέραιος ≠ 1
το 1ο βήμα γίνεται σε αυτόν, π.χ. ν = 3
εικόνα της επαγωγής
βιβλία που ρίχνει το ένα το άλλο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Τι λέει η ταυτότητα της διαίρεσης;

α = βπ + υ, με 0 ≤ υ < β.

Είναι μοναδικά το πηλίκο και το υπόλοιπο;

Ναι, για δοσμένους α και β.

Τι σημαίνει υπόλοιπο μηδέν;

Ότι ο β διαιρεί τον α ακριβώς.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.