απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.7.2

Γ. Ρίτσος, Ο τόπος μας

Ποίημα του Γιάννη Ρίτσου, γραμμένο το 1967 στη Λέρο, όπου τον είχε εξορίσει η δικτατορία: από έναν λόφο ο ποιητής κοιτάζει τον φτωχό αγροτικό τόπο και στοχάζεται την αγάπη των ανθρώπων για αυτόν και τη ζωντανή παράδοση.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο ποιητής και οι δικοί του ανεβαίνουν σε λόφο για να δουν τον τόπο τους.
  2. Πρώτα παρατηρεί: λιγοστά χωράφια, πέτρες, λιόδεντρα, αμπέλια, μια φωτιά δίπλα στο αλέτρι, το σκιάχτρο από τα ρούχα του παππού.
  3. Οι μέρες κυλούν για λίγο ψωμί και πολύ ήλιο· η ζωή είναι φτωχή αλλά φωτεινή.
  4. Ύστερα στοχάζεται πώς, με χέρι σκληρό σαν πέτρα, οι άνθρωποι έστησαν το σπίτι και τη ζωή τους.
  5. Οι σταυροί από την καπνιά του Πάσχα στα ανώφλια, χαραγμένοι από τους πεθαμένους, δένουν τους ζωντανούς με την παράδοση.
  6. Ο τόπος αγαπιέται με υπομονή και περηφάνεια· στο τέλος μια υπερρεαλιστική εικόνα με αγάλματα δείχνει το παρελθόν να ζει τη νύχτα.

Πρόσωπα

Γιάννης Ρίτσος
ο ποιητής, εξόριστος στη Λέρο (1909-1990)
«εμείς»
ο ποιητής και οι άνθρωποι του τόπου
ο παππούς
του οποίου τα ρούχα έγιναν σκιάχτρο
οι πεθαμένοι
οι πρόγονοι που χάραξαν τους σταυρούς

Όροι

εναλλαγή
παρατήρηση και στοχασμός εναλλάξ
υπερρεαλιστική εικόνα
τα αγάλματα που ανεβαίνουν στα δέντρα
αγάλματα
μορφές του παρελθόντος
οπτικές εικόνες
χωράφια, λιόδεντρα, σκιάχτρο
παράδοση
η καπνιά του Πάσχα στα ανώφλια
κάργιες
μαύρα πουλιά που τρώνε σπόρους
ανώφλι
το πάνω δοκάρι της πόρτας
σκιάχτρο
ομοίωμα για να διώχνει τα πουλιά
εξορία
η τιμωρία του ποιητή στη Λέρο
Ο τοίχος μέσα στον καθρέφτη
η συλλογή του ποιήματος

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πότε και πού γράφτηκε το «Ο τόπος μας»;

Τον Δεκέμβριο του 1967 (στις 13 του μήνα), όταν ο Ρίτσος ήταν εξόριστος της δικτατορίας στο Παρθένι, στη Λέρο. Το ποίημα περιλαμβάνεται στον «Τοίχο μέσα στον καθρέφτη».

Τι βλέπει και τι σκέφτεται ο ποιητής από τον λόφο;

Βλέπει μικρά φτωχικά χωράφια, πέτρες, ελιές, αμπέλια, ένα σκιάχτρο, ζώα. Ανάμεσα στις εικόνες στοχάζεται πώς οι άνθρωποι έφτιαξαν σκληρά τη ζωή τους και πόσο αγαπούν τον τόπο με υπομονή και περηφάνεια.

Τι σημαίνουν τα αγάλματα που ανεβαίνουν στα δέντρα;

Είναι υπερρεαλιστική εικόνα: τα αγάλματα εικονίζουν μορφές του παρελθόντος, που βγαίνουν κάθε νύχτα και ζουν ανάμεσά μας. Η παράδοση δεν είναι νεκρή, συνεχίζει να υπάρχει στον τόπο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.