Γ. Ρίτσος, Ρωμιοσύνη

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Γράφτηκε το 1945-1947, στα δύσκολα χρόνια μετά την Κατοχή, και τυπώθηκε το 1954 μέσα στη συλλογή «Αγρύπνια».
2. Μορφή: ελεύθερος στίχος με μακριές, ρυθμικές φράσεις, επαναλήψεις και συσσώρευση εικόνων.
3. Οι πρώτοι στίχοι, με επανάληψη της ίδιας σύνταξης, δείχνουν ότι δέντρα, πέτρες, πρόσωπα και καρδιές δεν χωράνε σε σκλαβιά και αδικία.
4. Το τοπίο: ξερό, πετρώδες, πυρωμένο από τον ήλιο, χωρίς νερό· δέντρα και ποτάμια σαν να μαρμάρωσαν.
5. Οι άνθρωποι: διψασμένοι, άγρυπνοι, με το όπλο σαν προέκταση του χεριού και της ψυχής τους, με θυμό στα χείλη και καημό στα μάτια.
6. Πολιορκημένοι από στεριά και θάλασσα, χωρίς ψωμί και βόλια, συνεχίζουν να φυλάνε σκοπιά και να πολεμούν με την καρδιά τους.
7. Κατάληξη αισιόδοξη: τα μάτια τους λάμπουν σαν φωτιά και σημαία, και περιστέρια σκορπίζουν στον ορίζοντα· ορισμένες εικόνες θυμίζουν υπερρεαλισμό.

Πρόσωπα

Γιάννης Ρίτσος

ποιητής (1909-1990) από τη Μονεμβασιά, από τους κορυφαίους του 20ού αι.

οι αγωνιστές

ο λαός που πολεμά πολιορκημένος για ελευθερία

Μίκης Θεοδωράκης

συνθέτης που μελοποίησε τη «Ρωμιοσύνη»

Όροι

ποιητική σύνθεση

μεγάλο ποίημα σε πολλές ενότητες

ελεύθερος στίχος

στίχος χωρίς σταθερό μέτρο και ρίμα

επανάληψη / αναφορά

ίδια λέξη στην αρχή διαδοχικών στίχων

μεταφορά

η σκιά του τοίχου είναι σίδερο

παρομοίωση

σύγκριση με «σαν»

παράδοξο

φαινομενική αντίφαση με βαθύ νόημα

σύμβολο

το περιστέρι για την ειρήνη και ελευθερία

Ρωμιοσύνη

οι Έλληνες ως λαός και ιστορική συνέχεια

καραούλι

σκοπιά, φυλάκιο

βιγλίζω

παρατηρώ από ψηλά, φρουρώ