Ποίημα του Σεφέρη από τη συλλογή «...Κύπρον, ου μ' εθέσπισεν...» (1955), όπου ο Τεύκρος στην Κύπρο ακούει τα αηδόνια και θυμάται πως ο τρωικός πόλεμος έγινε για ένα είδωλο της Ελένης· πίσω από τη φωνή του ακούγεται ο ποιητής που έζησε πολέμους και ξεριζωμό.
Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Ο Σεφέρης το έγραψε μετά το πρώτο του ταξίδι στην Κύπρο το 1953, λίγο πριν αρχίσει ο κυπριακός αγώνας του 1955 κατά της αγγλικής κατοχής.
Τι έγινε
Ως μότο μπαίνουν τρία σύντομα σημεία από την «Ελένη» του Ευριπίδη· σε αυτά χωράνε και οι δύο μύθοι.
Στις Πλάτρες της Κύπρου τα αηδόνια δεν αφήνουν τον Τεύκρο να κοιμηθεί· το τραγούδι τους ξυπνά τη μνήμη του, και ο στίχος γι' αυτά επανέρχεται σαν επωδός.
Ο Τεύκρος θυμάται τη μοίρα του, από το σπαθί του Αίαντα ως τη νέα Σαλαμίνα, και αναρωτιέται πού βρίσκεται η αλήθεια.
Θυμάται ότι συνάντησε την πραγματική Ελένη στην Αίγυπτο, στην ακτή του Πρωτέα, και εκείνη αρνήθηκε ότι πήγε ποτέ στην Τροία.
Η ζωντανή περιγραφή της Ελένης έρχεται σε αντίθεση με το «είδωλο» της Τροίας, για το οποίο οι Έλληνες σκοτώνονταν δέκα χρόνια.
Με μια σειρά εικόνων για το τίποτα (νεφέλη, φτερό κύκνου, άδειο πουκάμισο) δείχνει πόσο μάταιος ήταν ο πόνος.
Στο τέλος ο Τεύκρος ελπίζει, χωρίς βεβαιότητα, ότι οι άνθρωποι δε θα ξαναπέσουν στον παλιό δόλο των θεών.
Τι άλλαξε
Ο αρχαίος μύθος γίνεται έκφραση σύγχρονης εμπειρίας: των παγκόσμιων πολέμων, της μικρασιατικής καταστροφής και του δράματος της Κύπρου.
Πρόσωπα
Γιώργος Σεφέρης
ο ποιητής, διπλωμάτης
Τεύκρος
ο ήρωας που μιλά, ιδρυτής της Σαλαμίνας της Κύπρου
Ποιοι μύθοι βρίσκονται πίσω από το ποίημα «Ελένη»;
Ο μύθος του Τεύκρου, που διώχτηκε από τη Σαλαμίνα και ίδρυσε νέα Σαλαμίνα στην Κύπρο, και η εκδοχή του μύθου της Ελένης όπου στην Τροία πήγε μόνο ένα ομοίωμά της, ενώ η ίδια ήταν στην Αίγυπτο. Και οι δύο υπάρχουν στην τραγωδία «Ελένη» του Ευριπίδη.
Τι συμβολίζει το «πουκάμισο αδειανό» στην Ελένη του Σεφέρη;
Το κενό για το οποίο σφάχτηκαν οι άνθρωποι: ο πόλεμος έγινε για ένα είδωλο, για μια νεφέλη. Ο Τεύκρος καταλήγει ότι τόσος πόνος χάθηκε για κάτι ανύπαρκτο και φοβάται ότι οι άνθρωποι θα ξαναπέσουν στον ίδιο δόλο.
Ποιος μιλά στο ποίημα;
Μιλά ο Τεύκρος, αλλά συχνά πίσω από τα λόγια του ακούμε τη φωνή του ίδιου του ποιητή, που έχασε την πατρίδα του τη Σμύρνη και είδε τους πολέμους του αιώνα του.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.