απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.2.1

Γ. Σεφέρης, Πάνω σ' έναν ξένο στίχο

Ποίημα του Γιώργου Σεφέρη, γραμμένο το 1931 στο Λονδίνο, όπου ο ποιητής ξεκινά από έναν στίχο του Γάλλου ποιητή Ντι Μπελαί και φέρνει μπροστά του τον Οδυσσέα, για να μιλήσει για την αγάπη της πατρίδας και τον πόνο της ξενιτιάς.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Σεφέρης, διπλωμάτης τότε στο ελληνικό προξενείο του Λονδίνου, γράφει το ποίημα το 1931· μπαίνει αργότερα στο «Τετράδιο γυμνασμάτων» (1940).
  2. Ξεκινά από έναν στίχο του Ντι Μπελαί και δένει την ευτυχία του ταξιδιώτη με την ύπαρξη μιας αγάπης ακατάλυτης, που γεννιέται μαζί μας.
  3. Μέσα στην ξενιτιά εμφανίζεται μπροστά του το φάντασμα του Οδυσσέα, κουρασμένου από τη θάλασσα και γεμάτου πόθο για το σπίτι του.
  4. Ο Οδυσσέας μιλά τη γλώσσα μας όπως πριν τρεις χιλιάδες χρόνια: η συνέχεια της γλώσσας και του τόπου είναι μέρος αυτής της αγάπης.
  5. Ο ποιητής θέλει να διώξει τα τέρατα του μύθου, Κύκλωπα, Σειρήνες, Σκύλλα και Χάρυβδη, για να δούμε τον ήρωα ως άνθρωπο που πάλεψε.
  6. Ο ήρωας τον συμβουλεύει σαν πατέρας, όπως οι γέροι θαλασσινοί της παιδικής του ηλικίας που τραγουδούσαν τον Ερωτόκριτο.
  7. Του μιλά για τον πόνο της μνήμης, της μοναξιάς και της απώλειας των συντρόφων, και του χαρίζει μια ήρεμη θάλασσα μέσα στο χειμώνα.

Πρόσωπα

Γιώργος Σεφέρης
ο ποιητής, διπλωμάτης στο Λονδίνο
Οδυσσέας
ο ομηρικός ήρωας, προσωπείο του ποιητή
Ιωακείμ ντι Μπελαί
Γάλλος ποιητής του «ξένου στίχου»
Βιτσέντζος Κορνάρος
ποιητής του Ερωτόκριτου
Αρετή
η ηρωίδα του Ερωτόκριτου

Όροι

προσωπείο
πρόσωπο πίσω από το οποίο μιλά ο ποιητής
μοτίβο
θέμα που επανέρχεται: εδώ η αγάπη
ξένος στίχος
στίχος του Ντι Μπελαί, αρχή του ποιήματος
σονέτο
το είδος του ποιήματος του Ντι Μπελαί
νόστος
ο πόθος της επιστροφής στην πατρίδα
ξενιτιά
ζωή μακριά από την πατρίδα
ακατάλυτος
ανεξάντλητος, άφθαρτος
δρολάπι
δυνατό ανεμόβροχο
δοιάκι
το πηδάλιο του πλοίου
αντίδικος
αντίπαλος, εχθρικός
Ερωτόκριτος
έργο του Κορνάρου, γνωστό από φυλλάδες
Τετράδιο γυμνασμάτων
η συλλογή του ποιήματος (1940)
ρεαλισμός
ο ήρωας δοσμένος ως πραγματικός άνθρωπος
ξύλινο άλογο
το τέχνασμα του Οδυσσέα για την Τροία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιος είναι ο «ξένος στίχος» του τίτλου;

Είναι ο πρώτος στίχος ενός σονέτου του Γάλλου ποιητή Ιωακείμ ντι Μπελαί, για τον ευτυχισμένο που έκανε ένα ωραίο ταξίδι σαν τον Οδυσσέα. Ο Σεφέρης τον παραλλάζει στην αρχή του ποιήματος.

Γιατί ο Σεφέρης μιλά για τον Οδυσσέα;

Γιατί βλέπει στη ζωή του κοινά σημεία με τον ομηρικό ήρωα: ζει κι αυτός μακριά από τον τόπο του, στο Λονδίνο, και νοσταλγεί. Ο Οδυσσέας λειτουργεί ως προσωπείο, μέσα από το οποίο μιλά ο ποιητής.

Πώς παρουσιάζεται ο Οδυσσέας στο ποίημα;

Ρεαλιστικά, σαν άνθρωπος και όχι σαν μυθικός ήρωας: γέρος με άσπρα γένια και ροζιασμένα χέρια, που μιλά ταπεινά, σαν πατέρας ή σαν οι γέροι ναυτικοί που ο ποιητής άκουγε παιδί να λένε τον Ερωτόκριτο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.