απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.1.1

Γ. Βιζυηνός, Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου

Απόσπασμα από το διήγημα του Βιζυηνού (1883): ο αφηγητής γυρίζει στο σπίτι και μαθαίνει γιατί η μητέρα του, που ψάχνει τον φονιά του γιου της, περιποιήθηκε έναν άρρωστο Τούρκο, τον Κιαμήλη.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 1 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το διήγημα δημοσιεύτηκε το 1883· είναι πεζό, σε πρώτο πρόσωπο, με αφηγητή τον ίδιο τον Γιωργή, τον ξενιτεμένο γιο.
  2. Η μητέρα ζει ανάμεσα στη λαχτάρα για τον γιο στην ξενιτιά και στον πόνο για τον άλλο γιο που σκοτώθηκε· θέλει πάση θυσία να πληρώσει ο δράστης.
  3. Στο απόσπασμα μια Τουρκάλα εισβάλλει στο σπίτι και ευχαριστεί με δάκρυα τη μητέρα· μαζί της ο γιος της, ο Κιαμήλης, ντυμένος σοφτάς.
  4. Ο Μιχαήλος διηγείται με χιούμορ πώς η μάνα, ρωτώντας κάθε διαβάτη για το ξενιτεμένο παιδί της, έμαθε για έναν άρρωστο ξένο και έτρεξε να τον σώσει.
  5. Η κωμική αφήγηση του Μιχαήλου δίνει ζωή στον χαρακτήρα της μητέρας: καλόκαρδη, ορμητική, απλοϊκή, γεμάτη αγωνία για τα παιδιά της.
  6. Ο αναγνώστης θα μάθει στο τέλος ότι ο ευεργετημένος Κιαμήλης είναι ο φονιάς· γι' αυτό η φιλική σκηνή φορτίζεται με τραγική ειρωνεία.
  7. Κύριο χαρακτηριστικό του Βιζυηνού είναι η ψυχογράφηση ολοκληρωμένων χαρακτήρων, με υλικό από τις παιδικές του αναμνήσεις και το χωριό του.

Πρόσωπα

Γεώργιος Βιζυηνός
πεζογράφος και ποιητής (1849-1896) από τη Βιζύη της Θράκης
η μητέρα
χήρα που έχασε τον ένα γιο και αγωνιά για τον ξενιτεμένο
Γιωργής
ο αφηγητής, ο γιος που σπούδαζε στην Ευρώπη
Μιχαήλος
ο αδελφός του αφηγητή, που διηγείται πειρακτικά την ιστορία
Κιαμήλης
νεαρός Τούρκος που τον γιάτρεψε η μητέρα
η Τουρκάλα
η μητέρα του Κιαμήλη, που έρχεται να ευχαριστήσει
Λουής
ο υπηρέτης του σπιτιού

Όροι

διήγημα
σύντομο πεζό αφήγημα με λίγα πρόσωπα
ψυχογράφηση
βαθιά απόδοση του εσωτερικού ενός ήρωα
πρωτοπρόσωπη αφήγηση
ο αφηγητής λέει την ιστορία ως «εγώ»
τραγική ειρωνεία
ο αναγνώστης ξέρει ό,τι αγνοεί ο ήρωας
προοικονομία
νύξεις που προετοιμάζουν τη συνέχεια
καθαρεύουσα
λόγια γλώσσα της αφήγησης του 19ου αι.
σοφτάς
Τούρκος ιεροσπουδαστής
βαλινδέ
μητέρα, και ειδικά η μητέρα σουλτάνου
ενεός
άναυδος από την έκπληξη
ζαπτιές
Τούρκος χωροφύλακας

Χρονολογίες

1849
Γέννηση του Βιζυηνού στη Βιζύη
1883
Δημοσίευση του διηγήματος
1896
Θάνατος του Βιζυηνού

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι η υπόθεση του διηγήματος «Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου»;

Μια μητέρα θρηνεί τον γιο της που σκοτώθηκε ανεξήγητα και ζητά εκδίκηση. Ένας Τούρκος, ο Κιαμήλης, που εκείνη είχε γιατρέψει, βοηθά στην αναζήτηση του φονιά. Στο τέλος αποκαλύπτεται ότι ο ίδιος ο Κιαμήλης σκότωσε κατά λάθος τον γιο της, και από τότε γίνεται βουβός υπηρέτης της.

Τι αφηγείται το απόσπασμα του βιβλίου;

Τη στιγμή που η μητέρα του Κιαμήλη μπαίνει στο σπίτι και πέφτει στα πόδια της μητέρας του αφηγητή για να την ευχαριστήσει. Ο αδελφός του αφηγητή, ο Μιχαήλος, του εξηγεί πειραχτικά πώς η μάνα τους βρήκε τον άρρωστο Τούρκο στο χάνι και τον γιάτρεψε επί μήνες.

Ποια γλώσσα χρησιμοποιεί ο Βιζυηνός στο διήγημα;

Κατά το βιογραφικό του βιβλίου, γράφει την αφήγηση σε καθαρεύουσα, αλλά στους διαλόγους βάζει ζωντανή λαϊκή γλώσσα, που αποδίδει το ήθος των προσώπων.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.