Το τελευταίο διήγημα του Βιζυηνού (1895): ένας κατατρεγμένος Τούρκος, ο Σελήμ, αφηγείται στον αφηγητή τις αδικίες της ζωής του και εξηγεί γιατί περιμένει με λαχτάρα τους Ρώσους.
Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 1 · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Πρωτοδημοσιεύτηκε σε συνέχειες στην «Εστία» το 1895 και είναι το τελευταίο διήγημα του Βιζυηνού.
Ο αφηγητής φτάνει με έναν ντόπιο συνοδό στην πηγή Καϊνάρτζα της Θράκης· ο Σελήμ, με παράξενη μισή ρωσική και μισή τουρκική στολή, τον πλησιάζει χαρούμενος νομίζοντας ότι είναι Ρώσος.
Παιδί από οικογένεια μπέηδων, ο Σελήμ μεγαλώνει στο χαρέμι ντυμένος σαν κορίτσι από τη μητέρα του· ποθεί την αγάπη ενός αυστηρού πατέρα που τον περιφρονεί.
Για να γλιτώσει τον μεγάλο αδελφό του από τη στράτευση, κατατάσσεται στη θέση του και πολεμά στον Κριμαϊκό πόλεμο.
Τραυματίζεται σώζοντας τη σημαία στη Σιλίστρια, αλλά τιμή και προαγωγή παίρνει ένας λιποτάκτης χιλίαρχος με μέσο· ο ίδιος στέλνεται να σκάβει χαρακώματα.
Γυρίζει ταπεινωμένος· ακολουθούν οικογενειακές συμφορές, φυλακή, νέοι πόλεμοι και αιχμαλωσία στη Ρωσία, όπου η ανθρωπιά των εχθρών γεννά τη ρωσοφιλία του.
Χάνει γυναίκα και παιδιά και ζει έρημος περιμένοντας τους Ρώσους· όταν μαθαίνει ότι ξαναήρθαν, παθαίνει εγκεφαλικό από τη σύγκρουση ανάμεσα στην πίστη του στον Σουλτάνο και στη λαχτάρα του.
Πεθαίνει όταν ακούει ότι οι Ρώσοι δεν θα έρθουν πια· ο αφηγητής κλείνει λέγοντας ότι ο Τούρκος έμεινε Τούρκος.
Πρόσωπα
Γεώργιος Βιζυηνός
πεζογράφος από τη Θράκη, πατέρας του διηγήματος
Μοσκώβ-Σελήμ
ηλικιωμένος Τούρκος στρατιώτης, ο κεντρικός ήρωας
ο αφηγητής
ταξιδιώτης στη Θράκη που ακούει την ιστορία του Σελήμ
η μητέρα του Σελήμ
παραμελημένη σύζυγος που τον κρατά στο χαρέμι
ο πατέρας του Σελήμ
αυστηρός, υπερήφανος μπέης που δεν τον αγαπά
ο μεγάλος αδελφός
κληρώνεται στρατιώτης και ο Σελήμ πάει στη θέση του
ο χιλίαρχος
λιποτάκτης που παίρνει την τιμή που άξιζε στον Σελήμ
Ο αφηγητής συναντά στη Θράκη έναν ηλικιωμένο Τούρκο που ζει μόνος σε ξύλινο σπιτάκι και τον περνά για Ρώσο. Ο Σελήμ του διηγείται τη ζωή του: έναν πατέρα που δεν τον αγάπησε, έναν στρατό που τον αδίκησε, μια αιχμαλωσία στη Ρωσία όπου βρήκε ανθρωπιά. Στο τέλος πεθαίνει από τη συγκίνηση όταν μαθαίνει ότι οι Ρώσοι δεν θα ξαναέρθουν.
Γιατί ο Σελήμ ονομάζεται «Μοσκώβ»;
Γιατί έχει μανία με τους Ρώσους. Ως αιχμάλωτος γνώρισε την καλή τους μεταχείριση, που έρχεται σε αντίθεση με την ταπείνωση από τους δικούς του, και από τότε τους περιμένει να γυρίσουν.
Τι θέλει να τιμήσει ο Βιζυηνός με τον ήρωά του;
Κατά την εισαγωγή του βιβλίου, ο συγγραφέας δηλώνει ότι στον Τούρκο ήρωά του τίμησε απλώς τον άνθρωπο, όποιας φυλής και όποιου έθνους κι αν είναι. Το διήγημα ξεχωρίζει για την ψυχογραφική του δύναμη και τη συμπόνια για τον άνθρωπο που πονά.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.