ΝΕΑ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ

Από το 1880 η ποίηση και η πεζογραφία αλλάζουν δρόμο: ηθογραφία, ρεαλισμός, η μάχη για τη δημοτική. Η εισαγωγή του βιβλίου ορίζει και τους όρους της αφήγησης.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 120 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ από το 1880 ως τις αρχές του 20ού αιώνα

Γιατί

Από το 1881 ο Τρικούπης ξεκινά ανορθωτική προσπάθεια: έργα, σιδηρόδρομοι, διώρυγα της Κορίνθου.
Αναπτύσσεται η λαογραφία και ο αγώνας για τη δημοτική γλώσσα.

Τι έγινε

Η πεζογραφία στρέφεται στην ηθογραφία, την ύπαιθρο και τα έθιμα.
Ο Βικέλας με τον «Λουκή Λάρα» (1879) θεωρείται ο προδρομικός πεζογράφος της γενιάς.
Το 1883 δημοσιεύονται διηγήματα του Βιζυηνού και γίνεται ο διαγωνισμός της «Εστίας».
Η ρεαλιστική και νατουραλιστική γραφή δίνει έργα όπως «Ο Ζητιάνος» και «Η Φόνισσα».
Την ανανέωση του πεζού λόγου φέρνουν ο Θεοτόκης και ο Χατζόπουλος.

Τι άλλαξε

Δημιουργείται εθνική πεζογραφία, απαλλαγμένη από τη μίμηση ξένων προτύπων.
Η εισαγωγή ορίζει τους αφηγηματικούς τρόπους: διήγηση, μίμηση, εστίαση.

Πρόσωπα

Γεώργιος Βιζυηνός: Τα διηγήματά του του 1883 έδωσαν ώθηση στο ηθογραφικό διήγημα.
Δημήτριος Βικέλας: Ο προδρομικός πεζογράφος της γενιάς του 1880, με τον «Λουκή Λάρα».
Ψυχάρης: Το «Ταξίδι μου» (1888) σφράγισε τον αγώνα για τη δημοτική.

Όροι

ηθογραφία: Η στροφή προς την ύπαιθρο, για την περιγραφή ηθών και εθίμων του λαού.
διήγηση: Ένας απρόσωπος αφηγητής λέει την ιστορία με τη δική του φωνή.
μίμηση: Αφηγείται ένα πλαστό πρόσωπο, ή η αφήγηση εναλλάσσεται με διάλογο, ή υπάρχει μόνο διάλογος.
εστίαση: Ποιος «βλέπει» την ιστορία, που μπορεί να είναι άλλος από αυτόν που μιλά.
εσωτερική εστίαση: Αφηγητής ένα από τα πρόσωπα, με περιορισμένη γνώση.
εξωτερική εστίαση: Ο αφηγητής ξέρει λιγότερα από τα πρόσωπα της ιστορίας.

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί αλλάζει η λογοτεχνία μετά το 1880;

Το βιβλίο τη συνδέει με την ανασυγκρότηση του κράτους επί Τρικούπη, την ανάπτυξη της λαογραφίας (Νικόλαος Πολίτης) και τον αγώνα για τη δημοτική, κυρίως μετά το «Ταξίδι μου» του Ψυχάρη (1888).

Τι είναι η ηθογραφία;

Η στροφή των λογοτεχνών προς την ύπαιθρο, για να περιγράψουν τα ήθη και τα έθιμα του ελληνικού λαού.

Ποια γεγονότα του 1883 έδωσαν ώθηση στο διήγημα;

Τα διηγήματα του Βιζυηνού «Το αμάρτημα της μητρός μου» και «Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου», και ο διαγωνισμός διηγήματος του περιοδικού «Εστία».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.